Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ vừa chỉ đạo quy hoạch phát triển đô thị hai bên bờ Sông Lô với diện tích hơn 11.500 ha. Động thái này đang mở ra viễn cảnh hình thành một không gian đô thị sinh thái, hiện đại, gắn với lợi thế ngã ba sông đặc trưng của Việt Trì. Tuy nhiên, đi cùng với cơ hội là những thách thức về quản lý, đồng bộ hạ tầng và bản sắc đô thị.
Sông Lô là con sông lớn chảy qua nhiều tỉnh trung du và miền núi phía Bắc, bắt nguồn từ Vân Nam (Trung Quốc), nhập với sông Gâm, rồi đổ vào sông Hồng tại Việt Trì. Đây là dòng sông gắn với nhiều giá trị lịch sử, văn hóa; trong đó có chiến thắng Sông Lô 1947, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong phát triển giao thương, thủy lợi và cảnh quan sinh thái. Với lợi thế tự nhiên này, việc lấy sông làm trục cảnh quan, hình thành “dải xanh” đô thị là hướng đi vừa bảo tồn, vừa phát huy giá trị bản địa.
Việt Trì được xem là đô thị ngã ba sông và tiềm năng phát triển, là đô thị trung tâm tỉnh Phú Thọ, Việt Trì nằm ở ngã ba sông Hồng - sông Lô - sông Đà, được mệnh danh là “thành phố lễ hội về với cội nguồn dân tộc Việt Nam”. Sau nhiều năm phát triển, đô thị Việt Trì đã mở rộng với nhiều khu dân cư, công nghiệp, dịch vụ, song cũng đối mặt áp lực về hạ tầng, môi trường, không gian sống. Việc lập quy hoạch đô thị mới đóng trên địa bàn nhiều phường hai bên bờ Sông Lô không chỉ nhằm chỉnh trang không gian đô thị hiện hữu mà còn tạo động lực mở rộng, nâng tầm vị thế trung tâm vùng.
Theo định hướng, khu đô thị 11.500 ha sẽ được chia thành 5 phân khu chức năng với những đặc thù riêng. Đô thị dịch vụ gắn với sân golf có diện tích 1.438,2 ha. Đô thị dịch vụ công nghiệp chiếm 1.952,4 ha. Đô thị thông minh - mô hình TOD có quy mô 2.046,6 ha. Đô thị TOD - thương mại dịch vụ rộng 4.393,9 ha. Cuối cùng là đô thị ven sông - trung tâm hành chính với diện tích 1.716 ha.
Cách tiếp cận này cho thấy nỗ lực gắn đô thị với các mô hình mới như TOD (Transit-Oriented Development - phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng), song hành cùng mảng xanh ven sông để cân bằng sinh thái.
Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ, ông Trần Duy Đông cho biết: Quá trình lập Đồ án, các địa phương, đơn vị phải tăng cường trao đổi, phối hợp để giải quyết các vướng mắc phát sinh về quy hoạch phân khu trước đây; đảm bảo tính đồng bộ, giao thoa, liên kết giữa các phân khu. Trên cơ sở đó, tính toán phương án thiết kế hệ thống cầu vượt, đường giao thông, hầm chui kết nối… chú trọng đầu tư hệ thống sinh thái, thiết chế công cộng, đảm bảo khoa học, hài hòa về kiến trúc, cảnh quan.
Ông Trần Duy Đông cũng yêu cầu quy hoạch phải “bắt nhịp với xu hướng phát triển đô thị các nước phát triển, có luận cứ khoa học, tầm nhìn tương lai và sát với thực tiễn địa phương”.
Dự án quy hoạch này nếu triển khai đồng bộ sẽ tạo dựng bộ mặt đô thị hiện đại, nâng tầm Việt Trì trong mạng lưới đô thị vùng Trung du - miền núi Bắc Bộ, đồng thời khai thác tối đa lợi thế cảnh quan của Sông Lô. Tuy vậy, thách thức lớn nằm ở nguồn lực đầu tư, giải phóng mặt bằng và quan trọng nhất là việc giữ được bản sắc đô thị gắn với cội nguồn dân tộc, không để đô thị hóa “xóa mờ” dấu ấn thiên nhiên và văn hóa.
Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ cũng chỉ đạo đẩy nhanh phân cấp ủy quyền, tỉnh giảm thủ tục hành chính, thông thoáng về cơ chế và tạo điều kiện hết sức cho các doanh nghiệp đầu tư vào địa bàn, nhất là các khu đô thị mới hình thành./.
