Tổ chức các hãng thông tấn châu Á – Thái Bình Dương (OANA) được thành lập tại Bangkok (Thái Lan) vào ngày 22/12/1961 theo sáng kiến của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) nhằm tăng cường và tạo điều kiện thuận lợi cho việc phổ biến, trao đổi thông tin trực tiếp và tự do giữa các hãng thông tấn trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, một khu vực phát triển năng động chiếm tới hơn 50% dân số toàn cầu.
Hiện nay, OANA có 44 hãng thông tấn thành viên đến từ 35 nước trong khu vực, trong đó có nhiều Hãng thông tấn lớn như: Tân Hoa xã (Trung Quốc, Kyodo (Nhật Bản), Yonhap (Hàn Quốc), ITAR-TASS (Liên bang Nga), Antara (Indonesia)… Các hãng thành viên OANA chiếm 2/3 lượng thông tin được sản xuất trên toàn thế giới. Mỗi ngày, các hãng thông tấn thành viên đăng phát khoảng 200 tin, ảnh và video trên website của OANA.
Hàng năm OANA tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành do các hãng thông tấn thành viên Ban Chấp hành luân phiên đăng cai. Đây là dịp để lãnh đạo các hãng thông tấn chia sẻ kinh nghiệm tổ chức và phát triển cơ quan thông tấn của mình, cập nhật các xu thế phát triển báo chí mới trên thế giới và đặc biệt là thảo luận biện pháp củng cố sự hợp tác về nghiệp vụ.
TTXVN gia nhập OANA vào năm 1969, là một trong những thành viên tích cực của OANA. TTXVN được bầu là thành viên Ban Chấp hành OANA trong 2 nhiệm kỳ 3 năm liên tiếp, từ năm 2013 đến nay. Những năm qua, TTXVN đã đăng cai Hội nghị Ban Chấp hành OANA vào các năm 1989, 1999 và 2005, đóng góp tích cực vào việc thực hiện các mục tiêu của OANA.
Hội nghị Ban chấp hành OANA lần thứ 44. Ảnh: Văn Điệp – TTXVN
Nâng cao hiệu quả hợp tác giữa các hãng thông tấn thành viên khu vực châu Á-Thái Bình Dương
Lần đầu tiên, TTXVN đăng cai tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành OANA lần thứ 10, Hội nghị Ủy ban Kỹ thuật OANA lần thứ 10 và Hội thảo lần thứ 6 về công tác biên tập của OANA tại Hà Nội, từ ngày 17-18/6/1989.
Đến dự và phát biểu khai mạc Hội nghị Ban Chấp hành OANA lần thứ 10 (tháng 6/1989) Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Nguyễn Khánh nêu rõ, cuộc sống đã khẳng định vai trò to lớn của thông tin và truyền thông trong quan hệ giữa các cá nhân và tập thể trong từng nước, cũng như trong sự phát triển các mối quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa các quốc gia. Những công nghệ mới đã tác động rất mạnh vào việc biến đổi hình thái trao đổi và lưu thông tin tức, nâng cao rất nhiều luồng trao đổi tin tức cũng như các thông tin chuyên ngành, làm cho các dân tộc trên thế giới gần gũi nhau hơn. Tại Hội nghị, các đại biểu đã nhất trí thông qua báo cáo tổng kết Hội nghị và chương trình hành động của OANA năm 1990 nhằm tiếp tục thực hiện các mục tiêu tăng cường mối quan hệ hợp tác giữa các hãng thông tấn khu vực châu Á-Thái Bình Dương, nâng cao chất lượng bản tin OANA phát trên mạng lưới ANN về cả nội dung và kỹ thuật, mở rộng sự trao đổi tin ảnh, đào tạo phóng viên và nhân viên kỹ thuật, tiếp tục đẩy mạnh quá trình vi tính hóa công tác thông tin của các hãng thông tấn, góp phần bảo vệ hòa bình, xây dựng quan hệ hữu nghị, ổn định, hợp tác cùng phát triển giữa các nước trong khu vực, thiết lập trật tự quốc tế về thông tin và truyền thông.
Lần thứ hai, sau 10 năm, TTXVN đăng cai tổ chức thành công Hội nghị lần thứ 20 Ban Chấp hành OANA, với chủ đề “Những thách thức trước các hãng thông tấn thành viên OANA trong thế kỷ XXI”. Diễn ra tại Hà Nội trong hai ngày 26-27/10/1999, Hội nghị lần này có 29 đại biểu của 9/11 hãng thông tấn thành viên Ban Chấp hành OANA tham dự. Phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm nhấn mạnh, sự ra đời và tồn tại của OANA là một minh chứng về những cố gắng của những người làm báo chân chính đóng góp vào sự hội nhập bình đẳng, sự hợp tác hữu nghị của các quốc gia cùng nhau phấn đấu vì hòa bình, hữu nghị, an ninh và phát triển của khu vực. Chính phủ, nhân dân Việt Nam đánh giá cao và ủng hộ những cố gắng của các thành viên OANA.
Hội nghị đã nhất trí về sự cần thiết đổi mới của từng hãng thông tấn thành viên để nâng cao khả năng cạnh tranh thông tin trong tình hình mới, tăng cường hơn nữa hiệu quả hợp tác giữa các hãng thông tấn thành viên trong khu vực, nhất là hợp tác nâng cao nghiệp vụ, kỹ thuật thông tin.
Theo nguyên Tổng Giám đốc TTXVN Hồ Tiến Nghị: “Hội nghị lần thứ 20 Ban Chấp hành OANA được tổ chức trong bối cảnh hết sức đặc biệt. Đây là thời điểm rất thích hợp để các hãng thông tấn thành viên OANA cùng nhau xem xét những thách thức đang đòi hỏi phải có những biện pháp táo bạo hơn và hiệu quả hơn, đặc biệt là những biện pháp hợp tác trước thềm thiên niên kỷ mới. Chúng ta có quyền tự hào rằng trong những năm trước đây, sự hợp tác trong OANA đã được tăng cường với quyết tâm cải thiện cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc, nhất là trong việc kết nối các xa lộ thông tin được dự kiến thiết lập ở châu Á-Thái Bình Dương”.
Xây dựng OANA thành tổ chức năng động, sáng tạo
Hội nghị Ban Chấp hành OANA lần thứ 27 và Hội nghị lần thứ 21 nhóm chuyên viên biên tập, kỹ thuật của OANA được tổ chức tại Hà Nội ngày 3/10/2005. Đây là lần thứ ba, TTXVN đăng cai Hội nghị Ban Chấp hành OANA. Đến dự và phát biểu khai mạc Hội nghị lần này, Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm khẳng định tầm quan trọng của thông tin và của các hãng thông tấn vì thông tin là công cụ phục vụ điều hành, quản lý, chỉ đạo của mỗi quốc gia, là phương tiện hữu hiệu để mở rộng giao lưu, tăng cường sự hiểu biết giữa các dân tộc, là nguồn cung cấp tri thức mọi mặt cho công chúng và nguồn lực để phát triển kinh tế-xã hội. Phó Thủ tướng tin tưởng, các hãng thông tấn trong khu vực sẽ xây dựng OANA thành tổ chức thật sự năng động, sáng tạo, đáp ứng được nhiệm vụ thông tin của chính mình cũng như tiêu chí chung của tổ chức hợp tác thông tấn rộng lớn nhất khu vực.
Hội nghị đã nhất trí về sự cần thiết phải nghiên cứu và đề ra những biện pháp để thông tin nhanh khi xảy ra các thảm họa thiên tai, đồng thời ứng dụng công nghệ hiện đại (cụ thể là xem xét khả năng sử dụng dịch vụ tin nhắn của hệ thống điện thoại di động) nhằm đa dạng hóa các dịch vụ và truyền tải thông tin nhanh chóng đến công chúng. Hội nghị cũng đề cập những thách thức đang đặt ra đối với các hãng thông tấn trước sự xuất hiện ồ ạt các website và ngày càng có nhiều người truy cập internet; khuyến nghị các hãng thông tấn cần giữ vững thương hiệu của mình cả về tốc độ, sự chính xác và độ tin cậy cao.
Theo nguyên Tổng Giám đốc TTXVN Lê Quốc Trung: “TTXVN đã đăng cai Hội nghị Ban Chấp hành OANA lần thứ 3 nên cũng có nhiều kinh nghiệm để tổ chức tốt trong công tác chuẩn bị, tham gia tích cực vào nội dung của cuộc họp, nêu và đề xuất những giải pháp nhằm tăng cường hơn nữa chất lượng hoạt động trong công tác thông tin; làm sao để các thông tin của các thành viên OANA được đưa lên mạng nhiều hơn; cung cấp được những thông tin có sự bảo đảm, độ tin cậy ngày càng cao hơn...”
Nguyên Tổng Giám đốc TTXVN Lê Quốc Trung cho rằng: “Việc TTXVN đăng cai Hội nghị Ban Chấp hành OANA, thể hiện sự tin tưởng của các thành viên OANA đối với TTXVN. Chính việc tổ chức Hội nghị này ở Việt Nam cũng tạo điều kiện cho các chuyên viên của các thành viên OANA hiểu biết về Việt Nam và TTXVN nhiều hơn.
Ngoài ra, Ban Chấp hành của OANA có nhiều hãng thông tấn lớn trong khu vực. Đây là một trong những điều kiện để nâng cao vị thế của TTXVN trong khu vực và cũng là cơ hội để truyền tải thông tin của Việt Nam ra khu vực và trên thế giới”.
Là người trực tiếp chuẩn bị các công việc cụ thể cho Hội nghị Ban Chấp hành OANA lần thứ 27 và Hội nghị lần thứ 21 nhóm chuyên viên biên tập viên và kỹ thuật OANA diễn ra tại Hà Nội, nguyên Phó Tổng Giám đốc TTXVN Hà Minh Huệ chia sẻ: Đây là hội nghị thường niên của các hãng thông tấn khu vực, hàng năm đều thảo luận nhất là trong bối cảnh toàn cầu hóa, mạng thông tin Internet được phổ biến, thông tin của các hãng thông tấn bớt độc quyền, nên các hãng thông tấn rất hăng hái trong việc tập hợp nhau để bàn cách khắc phục những vấn đề đó. Hội nghị lần này, Việt Nam nêu ra chủ đề “Tăng cường sức sống và sáng tạo của OANA trong kỷ nguyên toàn cầu hóa”. Nội dung này rất thiết thực và 13 hãng thông tấn trong Ban Chấp hành đã thảo luận, tìm ra các biện pháp khắc phục những vấn đề đó. Cùng với kết quả hội nghị này và hội nghị trước đó, các hãng thông tấn hàng ngày tăng cường đưa thông tin lên website riêng của OANA và làm sao đưa thông tin của các nước trong khu vực được đầy đủ, chuẩn xác, chính thống.
Với vai trò là “ngân hàng tin quốc gia”, thực hiện chức năng thông tấn Nhà nước, TTXVN cung cấp tin nguồn chính thức và chính thống cho các cơ quan báo chí trong và ngoài nước. TTXVN hoạt động theo mô hình tổ hợp với 15 đơn vị thông tin đối nội và đối ngoại. Với hệ thống cơ quan thường trú rộng khắp tại 63 tỉnh, thành phố trong cả nước và 30 cơ quan thường trú ở nước ngoài đặt tại tất cả 5 châu lục, TTXVN có lực lượng phóng viên tác nghiệp trên khắp mọi miền đất nước và tại hầu hết các địa bàn trọng điểm của thế giới. Với hơn 60 sản phẩm thông tin được thực hiện bởi đội ngũ hơn 1.300 phóng viên, biên tập viên (trong tổng số trên 2.500 cán bộ, công nhân viên toàn ngành), TTXVN hiện là cơ quan báo chí có nhiều sản phẩm và loại hình thông tin nhất cả nước, từ thông tin nguồn bằng văn bản, ảnh, truyền hình, đồ họa, âm thanh..., cho đến các xuất bản phẩm gồm báo ngày, tuần báo, tạp chí, báo ảnh, ấn phẩm sách, báo điện tử, trang điện tử, báo giấy trực tuyến, thông tin trên các thiết bị di động, trên các mạng xã hội...
Là cơ quan báo chí đối ngoại chủ lực quốc gia, TTXVN cung cấp tin cho hệ thống truyền thông trong và ngoài nước bằng năm thứ tiếng: Việt Nam, Trung Quốc, Anh, Pháp và Tây Ban Nha. Bên cạnh đó, các tờ báo in, báo điện tử xuất bản bằng 10 ngữ: Việt Nam, Lào, Khmer, Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Nga, Anh, Pháp, Tây Ban Nha.
TTXVN hiện có quan hệ hợp tác song phương và đa phương với hơn 40 hãng thông tấn và tổ chức báo chí quốc tế lớn trên thế giới và là Ủy viên Ban chấp hành Tổ chức các hãng thông tấn Châu Á-Thái Bình Dương (OANA). Nguồn tin chính thống của TTXVN được đăng tải rộng rãi trên các kênh truyền thông của các hãng đối tác đã góp phần nâng cao hiệu quả thông tin tuyên truyền đối ngoại của Việt Nam đến với bạn bè thế giới.
Trải qua hơn 7 thập kỷ chiến đấu, xây dựng và phát triển gắn liền với những dấu mốc lịch sử của đất nước, TTXVN là cơ quan báo chí đầu tiên của cả nước được phong tặng hai danh hiệu Anh hùng: Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới và Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cùng với đó, TTXVN đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Sao Vàng, hai Huân chương Hồ Chí Minh, hai Huân chương Độc lập hạng Nhất và nhiều huân, huy chương cao quý khác.
Nguyễn Hồng Điệp
