Ứng dụng hiệu quả chuyển đổi số trong dự báo và ứng phó hạn mặn

Dù không có mức độ gay gắt như các tỉnh lân cận nhưng tình hình xâm nhập mặn kéo dài tại Vĩnh Long đã ảnh đến nguồn nước sinh hoạt và sản xuất của người dân. Với việc đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong công tác dự báo kết hợp tận dụng các thiết bị công nghệ (như: máy đo độ mặn, điện thoại di động, nền tảng mạng xã hội), tỉnh đã kịp thời đưa ra các cảnh báo về tình hình hạn mặn, giúp các địa phương triển khai hiệu quả giải pháp ứng phó. Qua đó, phát huy vai trò chủ động, linh hoạt của người dân trong áp dụng các giải pháp phù hợp với từng khu vườn, thửa ruộng của gia đình.

vna_potal_vinh_long_chu_dong_ung_pho_han_man_bao_ve_doi_song_san_xuat_7269319.jpg
Cống Vũng Liêm ở huyện Vũng Liêm (Vĩnh Long) góp phần bảo vệ nguồn nước tưới tiêu và sinh hoạt của người dân trên địa bàn. Ảnh: Lê Thúy Hằng - TTXVN

* Chuyển đổi số từ chính quyền đến người dân

Để nâng cao hiệu quả công tác quan trắc, theo dõi diễn biến độ mặn xâm nhập, Vĩnh Long đã triển khai hệ thống đo mặn tự động ở một số điểm lấy nước của các địa phương thường xuyên bị ảnh hưởng xâm nhập mặn. Các thiết bị đo mặn tự động có kết nối internet, cập nhật số liệu độ mặn truyền về phần mềm trên điện thoại di động thông minh. Nhờ đó, trong các đợt hạn mặn vừa qua, chính quyền địa phương và người dân đã nắm bắt kịp thời, có những giải pháp vận hành cống ngăn mặn, trữ ngọt, tưới tiêu phù hợp.

Xã Bình Hòa Phước (huyện Long Hồ) đã được hỗ trợ lắp đặt 2 hệ thống quan trắc nước tự động. Nhờ đó đã cung cấp kịp thời và chính xác thông tin tình hình độ mặn. Theo Chủ tịch UBND xã Bình Hòa Phước Trần Minh Cảnh, để thông tin được phát đi đồng loạt, rộng rãi, kèm theo những hướng dẫn cụ thể trong triển khai giải pháp ứng phó phù hợp, địa phương đã thành lập nhóm trên nền tảng Zalo với thành viên là hầu hết nông dân trên địa bàn. Với các thông tin được tiếp cận, người dân dễ dàng nắm bắt được thời gian xâm nhập mặn, độ mặn, mức độ gay gắt và triển khai các giải pháp ngăn mặn, nạo vét kênh mương, tăng thể tích trữ nước, đảm bảo đủ nước tưới phục vụ sản xuất trong mùa hạn mặn.

Bên cạnh đó, mỗi người dân cũng có ý thức tự trang bị máy đo để chủ động kiểm soát độ mặn nguồn nước dự trữ trong vườn. “Việc đầu tư trạm quan trắc và tận dụng các nền tảng thông tin, thiết bị di động đã phát huy hiệu quả. Qua đó nâng cao ý thức trách nhiệm và tính chủ động của người dân khi canh tác trong mùa hạn mặn. Thời gian tới, địa phương tiếp tục tận dụng các nền tảng công nghệ này, thường xuyên liên hệ đơn vị chức năng kiểm tra, bảo trì hệ thống quan trắc mặn để đảm bảo chính xác trong dự báo; đồng thời tuyên truyền người dân chủ động nắm bắt thông tin, tăng ý thức cảnh giác để nâng cao năng lực phòng, chống hạn mặn” - Chủ tịch UBND xã Bình Hòa Phước cho biết thêm.

Có hơn 8.000 mét vuông vườn chôm chôm và sầu riêng, mỗi đợt hạn mặn, gia đình bà Hồ Thị Phê (xã Bình Hòa Phước, huyện Long Hồ) tích cực theo dõi thông tin. Trước đây, bà phải nghe ngóng thông tin từ những người xung quanh. Hiện nay, bà đã chủ động hơn trong việc nắm bắt các thông tin thông qua hệ thống loa truyền thanh, nhóm thông tin phòng, chống hạn mặn trên Zalo. Với các thông tin này, bà đã kịp thời tích trữ nước tưới cho mỗi đợt nước mặn xâm nhập. Bà đã mạnh dạn đầu tư các hệ thống tưới tiêu hiện đại để tiết kiệm nước, giảm chi phí nhân công.

“Bây giờ tân tiến lắm, nông dân mở điện thoại xem mỗi ngày là biết nước mặn xâm nhập tới đâu. Khi nước mặn gần tới, địa phương thông báo, mình đóng cống không cho nước vào. Nhờ vậy, mấy mùa nay vườn cây không bị nhiễm mặn nữa” - bà Hồ Thị Phê chia sẻ.

* Nâng cao hiệu quả công tác dự báo và thông tin

Theo Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai tỉnh Vĩnh Long, để chủ động phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn mùa khô 2023 - 2024, tỉnh đã chỉ đạo các ngành, địa phương tập trung thực hiện các giải pháp công trình. Địa phương chú trọng công tác thông tin dự báo nhằm giúp người dân cập nhật nhanh và chính xác các thông tin, kịp thời ngăn mặn, trữ ngọt và có giải pháp tưới tiêu hợp lý trong mùa khô. Kết quả đo mặn hàng ngày do Đài Khí tượng thủy văn tỉnh đo từ 8 trạm cố định đã được thông tin nhanh qua hệ thống tin nhắn SMS đến gần 1.800 đầu số là lãnh đạo các sở, ngành tỉnh, lãnh đạo Huyện ủy, UBND huyện, xã; đồng thời, được phát trên sóng phát thanh và sóng truyền hình, các nhóm thông tin để truyền tải rộng rãi đến người dân.

Là đơn vị có vai trò quan trọng trong việc cung cấp nhanh chóng và chính xác các dự báo về tình hình hạn mặn, từ đầu mùa khô 2023 - 2024, Đài khí tượng thủy văn tỉnh Vĩnh Long đã chú trọng việc áp dụng chuyển đổi số trong công tác quan trắc, thu thập, lưu trữ dữ liệu và dự báo; đồng thời nâng cao năng lực của dự báo viên. Giám đốc Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Vĩnh Long Trương Hoàng Giang cho biết, hiện nay, nhờ dữ liệu được kết nối, chia sẻ trên hệ thống dùng chung nên đơn vị chủ động trong khai thác dữ liệu. Các thông số được cập nhật, lưu trữ, sắp xếp khoa học đã tạo nên hệ thống dữ liệu chi tiết theo từng khoảng thời gian mà dự báo viên cần. Nhờ đó, dự báo viên có thể thu thập thông tin từ các trạm quan trắc nhanh chóng. Sau quá trình thu thập, đối chiếu với nhiều yếu tố có liên quan, dự báo viên sẽ đưa ra những bản tin với tính chính xác cao về tình hình mặn, dự báo mức độ và ảnh hưởng trong những khoảng thời gian nhất định.

Theo ông Trương Hoàng Giang, thời gian gần đây, ngành Khí tượng thủy văn đã đẩy mạnh công tác ứng dụng khoa học công nghệ với những công cụ thiết thực và hiệu quả giúp dự báo nhanh chóng và chính xác. Tuy nhiên, để các công cụ này phát huy hiệu quả, người làm công tác dự báo có vai trò quan trọng. Bằng công nghệ và các dữ liệu thu thập được, dự báo viên với kinh nghiệm và sự am hiểu thực địa sẽ đưa ra quyết định về các chỉ số tăng giảm.

Dự báo, độ mặn tại tỉnh Vĩnh Long có thể không quá gay gắt nhưng sẽ duy trì trong thời gian dài. Trên địa bàn sẽ ít có mưa trái mùa và mùa mưa đến muộn hơn trung bình nhiều năm. Bên cạnh đó, tỉnh đã ghi nhận những đợt nắng nóng cao đến sớm và kéo dài. Các yếu tố này có khả năng dẫn đến tình trạng gia tăng mức độ sử dụng nước ngọt, bốc hơi nước, dễ ảnh hưởng đến khả năng điều hòa nồng độ mặn, gây khó khăn trong cung cấp nước sinh hoạt và sử dụng nước của người dân.

Do đó, thời gian tới, Đài Khí tượng thủy văn tỉnh tiếp tục sử dụng hiệu quả hệ thống công cụ thu thập và phân tích dữ liệu để đối chiếu và đưa ra các thông số chính xác về tình hình xâm nhập mặn, nâng cao năng lực dự báo viên, đưa ra thông tin cảnh báo từ sớm. Đài thường xuyên cập nhật các chuyên đề chuyên sâu về dự báo hạn mặn, cập nhật phương pháp dự báo và mô hình dự báo mới để nâng cao năng lực, đưa ra những bản tin kịp thời, chính xác cung cấp cho ngành chức năng, người dân có những giải pháp ứng phó phù hợp với từng mức độ, góp phần giảm thiểu thiệt hại do hạn hán, xâm nhập mặn.

Lê Thúy Hằng

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Chăm lo Tết Bính Ngọ đủ đầy cho đồng bào bị ảnh hưởng thiên tai

Chăm lo Tết Bính Ngọ đủ đầy cho đồng bào bị ảnh hưởng thiên tai

Ngày 6/2, tại Thái Nguyên và Gia Lai đã diễn ra chương trình “Tết Nhân ái - Tết vì đồng bào vùng lũ” nhằm chăm lo cho người dân vùng bị ảnh hưởng thiên tai trước thềm Tết Nguyên đán Bính Ngọ, góp phần mang đến một cái Tết ấm áp, nghĩa tình cho người dân có hoàn cảnh khó khăn.

Ngọt ngào vị bưởi vùng cao Tràng Xá

Ngọt ngào vị bưởi vùng cao Tràng Xá

Những ngày cuối năm âm lịch, khi sương sớm còn bảng lảng trên triền đồi, triển núi, trên đất vùng cao Tràng Xá (Thái Nguyên) đã bắt đầu nhộn nhịp xe máy, ô tô chở bưởi về xuôi, báo hiệu Tết đang đến rất gần.

Nhộn nhịp chợ hoa Xuân phố núi Lai Châu

Nhộn nhịp chợ hoa Xuân phố núi Lai Châu

Chỉ còn chưa đầy hai tuần nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tại đại lộ Lê Lợi - một trong những con đường huyết mạch đẹp nhất phố núi biên cương Lai Châu đã khoác lên mình một tấm áo mới rực rỡ, đường phố đã biến thành một "rừng hoa" giữa trung tâm tỉnh.

Xuân sum vầy, Tết sẻ chia

Xuân sum vầy, Tết sẻ chia

Tại nhiều địa phương, các hoạt động thiết thực được tổ chức tại khu vực biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số cũng như dành tặng bệnh nhân ung thư, góp phần tạo nên một mùa Xuân ấm áp, ý nghĩa.

Phát triển vùng gắn với nâng cao đời sống người dân ở khu vực biên giới

Phát triển vùng gắn với nâng cao đời sống người dân ở khu vực biên giới

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định yêu cầu “tập trung hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế phát triển nhanh, bền vững đất nước”, đồng thời “đẩy mạnh liên kết vùng, nội vùng” và “tăng cường xây dựng và phát triển đồng bộ, chất lượng cao hệ thống kết cấu hạ tầng”, gắn với việc phát triển phù hợp “tiềm năng, lợi thế và điều kiện cụ thể của từng địa phương”.

Mệnh lệnh thôi thúc cán bộ trẻ dấn thân vào việc khó, việc mới

Mệnh lệnh thôi thúc cán bộ trẻ dấn thân vào việc khó, việc mới

Là vùng đất “phên dậu” nơi biên cương Tổ quốc, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn nhưng với niềm tin son sắt vào sự lãnh đạo của Đảng, bước vào kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Điện Biên tiếp tục phát huy truyền thống Điện Biên Phủ anh hùng với tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường, chủ động, sáng tạo, chung sức, đồng lòng đưa Điện Biên phát triển “xanh - thông minh - bền vững”, trở thành tỉnh phát triển khá trong khu vực.

Xây dựng Phú Thọ trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Thủ đô

Xây dựng Phú Thọ trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Thủ đô

Sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, tỉnh Phú Thọ đã nhanh chóng cụ thể hóa các định hướng chiến lược thành những chương trình, kế hoạch hành động đồng bộ, quyết liệt. Với phương châm xuyên suốt “lấy nhân dân làm trung tâm”, tỉnh xác định hành động thực chất, kết quả cụ thể và sự hài lòng của người dân là thước đo cao nhất của hiệu quả triển khai nghị quyết.

Tạo sức mạnh tổng hợp trên tuyến biên giới

Tạo sức mạnh tổng hợp trên tuyến biên giới

Lạng Sơn là tỉnh miền núi có đường biên giới dài hơn 231 km tiếp giáp với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc); có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng - an ninh, đồng thời là cửa ngõ giao thương lớn giữa Việt Nam và Trung Quốc với nhiều cửa khẩu. Cùng với sự phát triển của hoạt động xuất nhập khẩu, tình hình tội phạm trên tuyến biên giới Lạng Sơn cũng tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý, bảo vệ biên giới.

Vùng biên Tây Ninh đặt niềm tin vào kỷ nguyên mới

Vùng biên Tây Ninh đặt niềm tin vào kỷ nguyên mới

Cùng cả nước phấn khởi kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và chào mừng thành công của Đại hội lần thứ XIV, niềm tin và khí thế mới trong cán bộ, đảng viên và nhân dân xã biên giới Hòa Hội, tỉnh Tây Ninh, cũng đang được lan tỏa. Niềm tin và khí thế mới có thể cảm nhận rõ rệt qua từng công trình, từng mô hình phát triển và trong cả những kỳ vọng rất cụ thể của người dân.

Nhộn nhịp làng hương trầm ngày cuối năm

Nhộn nhịp làng hương trầm ngày cuối năm

Những ngày áp Tết nguyên đán, người dân làng nghề làm hương trầm ở thôn Quyết Thắng, xã Bắc Trạch, tỉnh Quảng Trị lại tất bật, rộn ràng đóng gói sản phẩm để gửi đi các tỉnh xa. Niềm vui hiện rõ trên gương mặt mỗi người bởi đây cũng là thời điểm “thu hoạch” sau một năm chuẩn bị, thu gom hương liệu để làm nên những cây hương thơm đặc trưng phục vụ nhu cầu tín ngưỡng, tâm linh ngày Tết.

Rộn ràng Xuân biên giới

Rộn ràng Xuân biên giới

Nhảy sạp, biểu diễn đàn đá, gói bánh chưng… cùng nhiều hoạt động chăm lo Tết đã tạo nên chương trình Xuân biên giới 2026 đầy ý nghĩa cho nhân dân khu vực biên giới tỉnh Đồng Nai nhân dịp Tết đến Xuân về. Chương trình do UBND tỉnh Đồng Nai tổ chức ngày 4/2, tại Khu di tích Tà Thiết (xã Lộc Thạnh, tỉnh Đồng Nai) với sự tham dự của đông đảo bạn trẻ và cán bộ, chiến sĩ các đơn vị lực lượng vũ trang trong tỉnh.

Ấm áp 'Xuân biên cương' nơi địa đầu Tổ quốc

Ấm áp 'Xuân biên cương' nơi địa đầu Tổ quốc

Trong những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, dọc theo tuyến biên giới và hải đảo của tỉnh Quảng Ninh, chuỗi chương trình “Xuân biên cương - Tết thắm tình quân dân” và “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” đã được tổ chức sôi nổi. Những hoạt động này không chỉ mang vật chất đến với đồng bào mà còn bồi đắp thêm "thế trận lòng dân" vững chắc nơi phên dậu Tổ quốc.

Sắc Xuân vùng cao - Ấm tình đồng bào xứ Nghệ

Sắc Xuân vùng cao - Ấm tình đồng bào xứ Nghệ

Để góp phần chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào các dân tộc thiểu số miền Tây Nghệ An trong dịp Tết cổ truyền của dân tộc, tại vùng đất biên cương Quế Phong, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã tổ chức Chương trình nghệ thuật và an sinh xã hội với chủ đề: Sắc Xuân vùng cao - Ấm tình đồng bào xứ Nghệ.

Chăm lo Tết cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số

Chăm lo Tết cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số

Ngày 4/2, nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, ông Lương Đức Minh, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Phú Thọ đã đến thăm hỏi, chúc Tết Ban Trụ trì, tăng, ni, phật tử chùa Bầu (phường Vĩnh Phúc) và người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã Tam Đảo, Đạo Trù.

Biên thùy rộn rã sắc Xuân

Biên thùy rộn rã sắc Xuân

Những ngày giáp Tết, vùng biên giới Tây Ninh dường như rộn ràng hơn bởi tiếng cười, ánh mắt rạng rỡ của bà con khi đón nhận những phần quà nghĩa tình. Không chỉ là gạo, bánh, nhu yếu phẩm hay tiền mặt, đó còn là hơi ấm của sự sẻ chia, là niềm tin để người dân nơi biên cương bước vào năm mới với hy vọng về một cái Tết đủ đầy, ấm áp hơn.

Giữ hồn Tết từ nồi bánh chưng quê

Giữ hồn Tết từ nồi bánh chưng quê

Những ngày giáp Tết Nguyên đán, khi tiết trời miền trung du Phú Thọ se lạnh, các làng nghề bánh chưng lại bước vào thời điểm nhộn nhịp nhất trong năm. Từ sáng sớm đến đêm khuya, bếp lửa đỏ hồng luôn rực cháy, khói lam bảng lảng quyện cùng hương lá dong, mùi gạo nếp mới, tạo nên không gian đậm đặc “hương Tết” nơi làng quê Đất Tổ.

Xã vùng cao 'khát nước' kéo dài

Xã vùng cao 'khát nước' kéo dài

Xã Dũng Tiến, tỉnh Phú Thọ là xã vùng sâu, vùng xa, kinh tế đặc biệt khó khăn, chủ yếu nguồn thu từ phát triển, sản xuất nông nghiệp. Toàn xã có trên 4.200 hộ (khoảng 20.000 nhân khẩu) nhưng tình trạng thiếu nước sinh hoạt chiếm hơn 30%. Ngoài ra, việc thiếu nước tưới tiêu ảnh hưởng trực tiếp đến vụ mùa hàng năm. Cuộc sống, sinh kế của người dân nơi đây vì thế gặp không ít khó khăn, cần sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời.

Bản nghèo trước nguy cơ sạt lở đất đồi

Bản nghèo trước nguy cơ sạt lở đất đồi

Khu vực Pom Ca Thảy, bản Xuân Sơn, xã biên giới Sơn Điện, tỉnh Thanh Hóa, nhiều năm qua chưa từng xảy ra sạt lở. Tuy nhiên, gần đây do mưa lũ, đồi xuất hiện nhiều vết nứt, đất đá sạt trượt xuống chân núi, khiến gần 40 hộ dân sống trong cảnh thấp thỏm lo âu, sợ hãi.

Tết thắm tình quân nơi nơi vùng cao Điện Biên

Tết thắm tình quân nơi nơi vùng cao Điện Biên

Ngày 3/2, tại xã vùng cao Na Son, tỉnh Điện Biên, Cục Chính trị Quân khu 2 phối hợp với Ban Thanh niên Quân đội, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên và UBND xã Na Son tổ chức Chương trình “Xuân đoàn kết - Tết thắm tình quân dân”, mang mùa xuân ấm áp đến với đồng bào các dân tộc nơi vùng cao Tổ quốc.

Mở cánh cửa tri thức ở vùng dân tộc thiểu số

Mở cánh cửa tri thức ở vùng dân tộc thiểu số

Tại Quảng Trị, những năm qua, công tác xóa mù chữ đã đạt nhiều kết quả tích cực nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và những cách làm linh hoạt. Hiện, tỉnh đang duy trì vững chắc chuẩn xóa mù chữ mức độ 2, từng bước đưa con chữ đến với đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao dân trí và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng khó khăn.

Câu chuyện vượt núi của những người bán hàng vùng cao

Câu chuyện vượt núi của những người bán hàng vùng cao

Trong làn sóng kinh tế số đang lan tỏa mạnh mẽ, thương mại điện tử (TMĐT) ngày càng khẳng định vai trò như một kênh phân phối quan trọng, không chỉ với doanh nghiệp lớn mà cả với những người sản xuất nhỏ ở vùng sâu, vùng xa. Tại Lai Châu,một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn, câu chuyện của Hợp tác xã Pu Ta Leng đang cho thấy TMĐT có thể trở thành “con đường ngắn nhất” để nông sản vùng cao chạm tới thị trường rộng lớn.

Xuân đoàn kết - Tết thắm tình quân dân

Xuân đoàn kết - Tết thắm tình quân dân

Chương trình "Xuân đoàn kết - Tết thắm tình quân dân” và “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” là những hoạt động thiết thực được hai tỉnh Điện Biên, Lạng Sơn tổ chức ngày 3/2, tạo không khí ấm áp, xua đi cái rét ở vùng biên viễn.

Tết ấm no với đồng bào dân tộc

Tết ấm no với đồng bào dân tộc

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang đến gần. Những ngày này, tỉnh Phú Thọ triển khai nhiều hoạt động thiết thực, thể hiện sự quan tâm sâu sắc tới đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số và các địa bàn còn nhiều khó khăn. Với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”, các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trong tỉnh đã chủ động xây dựng, triển khai kế hoạch, tổ chức các hoạt động chăm lo Tết từ sớm.

Những người lính giữ bình yên cho bầu trời Tổ quốc trên đỉnh Hàm Rồng

Những người lính giữ bình yên cho bầu trời Tổ quốc trên đỉnh Hàm Rồng

Với yêu cầu nâng cao khả năng cảnh giới, bảo vệ vùng trời trong tình hình mới, Đài Quan sát Hàm Rồng (tỉnh Gia Lai) giữ vai trò là tuyến quan sát tiền tiêu quan trọng của Lữ đoàn Pháo phòng không 234 (Quân đoàn 34). Trên đỉnh Hàm Rồng, cao hơn 1.000 m so với mực nước biển, giữa sương mù và gió núi quanh năm, cán bộ, chiến sĩ của Đài vẫn ngày đêm bám trụ, lặng thầm thực hiện nhiệm vụ canh giữ bầu trời Tổ quốc.