Mỗi mùa mưa đến, nhiều hộ dân xã vùng cao Mường Vang, tỉnh Phú Thọ lại đối mặt với nỗi lo sạt lở đất.
Với địa hình chủ yếu là đồi núi dốc, nhiều khu dân cư nằm sát chân đồi, nguy cơ sạt lở luôn hiện hữu sau những trận mưa lớn. Để bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân, địa phương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ rà soát các điểm xung yếu, xây dựng phương án ứng phó đến đầu tư khu tái định cư, giúp người dân ổn định cuộc sống.
Xóm Rài, xã Mường Vang là một trong những khu vực từng chịu ảnh hưởng nặng nề của tình trạng sạt lở đất. Với hơn 100 hộ dân sinh sống dưới chân đồi, mỗi khi mưa lớn kéo dài, người dân lại lo sợ bởi những vết nứt trên sườn núi ngày một mở rộng. Trước tình hình đó, tỉnh Phú Thọ đã đầu tư xây dựng Dự án tái định cư khẩn cấp xóm Rài với diện tích khoảng 6ha nhằm di dời các hộ dân ra khỏi khu vực nguy hiểm.
Anh Bùi Văn Dửu (người dân xóm Rài, xã Mường Vang) cho biết, thời gian trước, gia đình anh luôn sống trong tâm trạng bất an mỗi khi trời mưa. Từ khi được bố trí chuyển đến khu tái định cư mới, gia đình đã yên tâm hơn bởi nơi ở có địa hình ổn định, hạ tầng đồng bộ.
Khu tái định cư được quy hoạch gồm 131 lô đất ở, trong đó có 111 lô bố trí cho các hộ dân thuộc diện di dời và 20 lô dự phòng. Mỗi hộ được bố trí khoảng 200m2 đất ở. Dự án được đầu tư đồng bộ hạ tầng thiết yếu như đường giao thông, hệ thống cấp điện, nước sinh hoạt, thoát nước, kè chống sạt lở cùng các công trình phục vụ dân sinh, tạo điều kiện để người dân sớm ổn định cuộc sống và yên tâm lao động sản xuất.
Theo anh Bùi Văn Thửu, trưởng xóm Rài, trước đây chính quyền địa phương thường xuyên phải tuyên truyền, vận động người dân chủ động phòng tránh thiên tai và sẵn sàng sơ tán khi có mưa lớn. Khi dự án tái định cư được triển khai, Ban quản lý xóm đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền vận động các hộ dân di chuyển đến nơi ở mới. Đến nay, các hộ thuộc diện di dời cơ bản đã ổn định cuộc sống tại khu tái định cư, giảm đáng kể nguy cơ mất an toàn trong mùa mưa bão năm 2026.
Việc hoàn thành khu tái định cư không chỉ giải quyết nhu cầu cấp bách về chỗ ở an toàn mà còn tạo điều kiện để người dân yên tâm lao động, phát triển kinh tế. Tuy nhiên, nguy cơ sạt lở tại xã Mường Vang vẫn còn hiện hữu. Qua rà soát trước mùa mưa bão năm 2026, toàn xã còn 7 điểm có nguy cơ sạt lở, liên quan đến khoảng 200 hộ dân. Đây đều là những khu vực được địa phương theo dõi chặt chẽ để kịp thời triển khai các phương án ứng phó khi có mưa lớn hoặc diễn biến thời tiết cực đoan.
Để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai, UBND xã Mường Vang đã xây dựng phương án phòng, chống thiên tai theo phương châm “bốn tại chỗ”; tổ chức rà soát các điểm xung yếu, chuẩn bị địa điểm sơ tán, lực lượng, phương tiện và các điều kiện cần thiết để sẵn sàng di dời người dân khi xảy ra tình huống khẩn cấp.
Chủ tịch UBND xã Mường Vang Quách Tuấn Phong cho biết, bước vào mùa mưa bão năm 2026, địa phương xác định nhiệm vụ trọng tâm là bảo đảm an toàn tuyệt đối tính mạng cho người dân. Xã đã chỉ đạo rà soát toàn bộ các điểm có nguy cơ sạt lở, lũ ống, lũ quét; cập nhật phương án ứng phó theo từng khu vực; chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện và địa điểm sơ tán để sẵn sàng xử lý khi có tình huống xảy ra. Cùng với đó, địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân theo dõi sát diễn biến thời tiết, chấp hành nghiêm các cảnh báo, không ở lại hoặc quay trở về khu vực nguy hiểm khi đã có yêu cầu sơ tán.
Theo ông Quách Tuấn Phong, cùng với các giải pháp trước mắt, địa phương tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn rà soát, đánh giá hiện trạng các điểm có nguy cơ sạt lở để từng bước xây dựng phương án xử lý lâu dài, ưu tiên bố trí quỹ đất và nguồn lực thực hiện di dời các hộ dân ở khu vực đặc biệt nguy hiểm.
Trong bối cảnh thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp, việc chủ động phòng ngừa thay vì chỉ tập trung khắc phục hậu quả, là giải pháp quan trọng nhằm giảm thiểu thiệt hại do thiên tai. Đối với người dân Mường Vang, những khu tái định cư được đầu tư đồng bộ cùng sự chủ động của chính quyền địa phương không chỉ giúp bảo đảm an toàn về chỗ ở mà còn tạo điều kiện để người dân yên tâm sinh sống, phát triển sản xuất và ứng phó hiệu quả với mùa mưa bão 2026./.
