Ưu việt của phương pháp giải trình tự gene nước thải theo dõi các biến thể của virus SARS-CoV-2

Ưu việt của phương pháp giải trình tự gene nước thải theo dõi các biến thể của virus SARS-CoV-2

Giải trình tự gene đã trở thành công cụ hữu ích giúp phát hiện virus SARS-CoV-2 và các biến thể liên quan. Qua quá trình phân tích gene của một tác nhân truyền nhiễm, phương pháp này có thể giúp phát hiện các đột biến mới - dẫn đến sự xuất hiện các biến thể mới. Trước đại dịch COVID-19, phương pháp giải trình tự gene chủ yếu được sử dụng để phân tích các vi sinh vật như vi khuẩn kháng kháng sinh và virus cúm A.

Mặc dù các loại vaccine ngừa COVID-19 hiện hành vẫn phát huy hiệu quả đối với các biến thể này, song nhiều biến thể mới của virus SARS-CoV-2 có khả năng lây lan cao hơn, gây bệnh nặng hơn, giảm trung hòa kháng thể, giảm đáp ứng điều trị và/hoặc giảm hiệu quả vaccine. Do đó, giới khoa học cho rằng phương pháp giải trình tự gene sẽ giúp xác định và theo dõi các biến thể của virus SARS-CoV-2, giúp các nhà dịch tễ học dự đoán và kiểm soát sớm sự lây lan của virus này.

Giải trình tự gene của virus SARS-CoV-2 vốn được thực hiện thông qua giải trình tự toàn bộ bộ gene (WGS) của các mẫu được phân loại, sử dụng acid ribonucleic (RNA) còn sót lại từ các xét nghiệm RT-PCR. Tính đến tháng 1/2022, các nhà khoa học đã giải trình tự và công bố hơn 7 triệu bộ gene của virus SARS-CoV-2 trên cơ sở dữ liệu GISAID. Các trình tự gene này đã đóng góp cho khoa học những hiểu biết sâu sắc về sự tiến hóa và dịch tễ học của virus SARS-CoV-2.

Tuy nhiên, ngay cả ở các nước phát triển, phương pháp giải trình tự gene trong phòng thí nghiệm vẫn còn tốn kém. Do đó, ý tưởng giải trình tự gene ở nước thải có thể giúp tiết kiệm chi phí và mang lại hiệu quả, đặc biệt trong bối cảnh dịch COVID-19 diễn biến khó lường, gây nhiều trở ngại cho đời sống con người.

Virus SARS-CoV-2 chứa trong hơn 50% chất thải của con người. Do đó, vật liệu di truyền RNA của SARS-CoV-2 có thể được chiết xuất và định lượng bằng RT-PCR thông qua các mẫu được lấy từ nhà máy xử lý nước thải hoặc trong hệ thống cống nước. Kết quả từ các xét nghiệm này tương ứng với sự gia tăng hoặc giảm xuống ở các ca mắc COVID-19.

Trong nghiên cứu gần đây được công bố trên trang web y khoa medRxiv *, các nhà nghiên cứu đã chứng minh rằng giải trình tự gene ở nước thải có thể được áp dụng để phát hiện các biến thể của virus SARS-CoV-2 như Alpha và Delta. Dù việc tiến hành giải trình tự ở môi trường nước thải chưa đưa ra những kết luận thống nhất, song hướng nghiên cứu này có những ưu điểm vượt trội như tiết kiệm chi phí và hạn chế sai lệch do tần suất thử nghiệm. Trên thực tế, giải trình tự gene tại phòng thí nghiệm vẫn cho hiệu quả cao hơn và có thể truy vết được tiếp xúc.

Hoàng Châu

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Mưa lớn gây sạt lở nhiều tuyến đường ở Lào Cai

Mưa lớn gây sạt lở nhiều tuyến đường ở Lào Cai

Theo báo cáo nhanh của Sở Nông nghiệp và Môi trường Lào Cai, mưa lớn từ đêm 14 đến ngày 15/9 tại một số địa phương trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã gây sạt lở tại nhiều vị trí trên các tuyến đường quốc lộ, đường tỉnh và đường địa phương.

Việt Nam - Lào phối hợp đấu tranh chống tội phạm ma túy

Việt Nam - Lào phối hợp đấu tranh chống tội phạm ma túy

Ngày 15/9, tỉnh Quảng Trị, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khăm Muồn và Công an tỉnh Khăm Muồn (Lào) tổ chức diễn tập liên hợp đánh bắt tội phạm mua bán, vận chuyển ma túy có vũ khí qua biên giới Việt Nam - Lào.

Bám cơ sở, phòng ngừa từ sớm, từ xa ở địa bàn biên giới

Bám cơ sở, phòng ngừa từ sớm, từ xa ở địa bàn biên giới

Thực hiện Kế hoạch số 116/KH-BCA, ngày 7/9/2026 của Văn phòng Bộ Công an về tổ chức kiểm tra đột xuất kết quả thực hiện các chỉ tiêu công tác Bộ Công an giao năm 2026, Đoàn kiểm tra của Bộ Công an đã có buổi làm việc với Công an phường Hà Tiên.

Thái Nguyên ưu tiên hạ tầng thiết yếu xã khó khăn, đặc biệt khó khăn

Thái Nguyên ưu tiên hạ tầng thiết yếu xã khó khăn, đặc biệt khó khăn

Thực hiện Đề án “Phát triển kết cấu hạ tầng các xã khó khăn và đặc biệt khó khăn tỉnh giai đoạn 2026-2030”, Thái Nguyên đang chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tập trung triển khai chương trình hỗ trợ đầu tư, cải tạo, nâng cấp hạ tầng giao thông các xã vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện công tác chuẩn bị đầu tư, các thủ tục về chủ trương đầu tư, báo cáo kinh tế - kỹ thuật; lựa chọn nhà thầu và các nội dung liên quan, bảo đảm đủ điều kiện khởi công các công trình theo kế hoạch và giải ngân 100% nguồn vốn được giao trong năm 2026.

Các xã miền núi phía Tây Quảng Trị khắc phục hậu quả mưa lũ

Các xã miền núi phía Tây Quảng Trị khắc phục hậu quả mưa lũ

Ngày 14/9, nước trên các sông tại Quảng Trị đang rút, chính quyền các xã miền núi phía Tây tỉnh Quảng Trị huy động lực lượng, phương tiện phối hợp với người dân khẩn trương dọn dẹp bùn đất, rác thải, vệ sinh môi trường, khắc phục hậu quả mưa lũ, sớm ổn định đời sống.

Đắk Lắk chủ động phòng bệnh ngay từ đầu năm học mới

Đắk Lắk chủ động phòng bệnh ngay từ đầu năm học mới

Bước vào năm học 2026-2027, trước nguy cơ các bệnh truyền nhiễm gia tăng do thời tiết giao mùa và học sinh tập trung đông, ngành Y tế và Giáo dục tỉnh Đắk Lắk đang tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch trong trường học, nhất là sốt xuất huyết, tay chân miệng và các bệnh lây truyền theo mùa.

Tuyên Quang tạo động lực tăng trưởng mới theo từng giai đoạn

Tuyên Quang tạo động lực tăng trưởng mới theo từng giai đoạn

Nhằm tạo chuyển biến về chất lượng tăng trưởng, năng lực quản trị và sức cạnh tranh cũng như thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026, Tuyên Quang đặt mục tiêu đổi mới mô hình phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới theo từng giai đoạn.

Quảng Trị sơ tán 653 hộ dân để ứng phó mưa lũ

Quảng Trị sơ tán 653 hộ dân để ứng phó mưa lũ

Trước diễn biến mưa lớn kéo dài, lũ trên các sông tiếp tục lên nhanh, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức sơ tán 653 hộ dân với 2.468 người tại các khu vực có nguy cơ ngập lụt, chia cắt và sạt lở đất đến nơi an toàn.

Mang Tết Trung thu ấm áp đến trẻ em vùng biên Na Ngoi

Mang Tết Trung thu ấm áp đến trẻ em vùng biên Na Ngoi

Tối 12/9 tại Trường Liên cấp Na Ngoi, tỉnh Nghệ An, chương trình “Trăng thu biên cương” được tổ chức với nhiều hoạt động thiết thực, mang đến không khí Trung thu vui tươi, ấm áp cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại địa bàn biên giới.