Từ đầu vụ thu hoạch lúa Hè Thu 2025 đến nay, giá lúa trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long liên tục giảm mạnh, thường xuyên duy trì ở mức thấp khiến nông dân thất thu nặng nề. Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu gạo gặp nhiều khó khăn, ngành chức năng và một số hợp tác xã đã chủ động triển khai các giải pháp hỗ trợ đầu ra lúa hàng hóa cho nông dân.
Vụ này, tất cả các loại lúa tươi đều giảm từ 1.500 - 2.500 đồng/kg so với những vụ gần đây, tùy từng giống lúa. Cụ thể, lúa tươi giống IR 50404 và OM 308 được thương lái thu mua tại ruộng hiện chỉ còn 5.700 - 5.900 đồng/kg, giống OM 5451 dao động từ 5.900 - 6.000 đồng/kg, trong khi giống OM 18, Đài Thơm 8 và Nàng Hoa 9 cũng chỉ đạt mức giá từ 6.000 - 6.200 đồng/kg… thấp hơn rất nhiều so với cùng kỳ năm trước.
Gia đình ông Thạch Sươne, xã Song Lộc vừa thu hoạch ruộng lúa 8.000 m2, giống Đài Thơm 8, với năng suất đạt 600 kg/1.000 m2. Những vụ sản xuất trước, nhờ giá bán ổn định ở mức 7.500 - 8.200 đồng/kg, nên 1.000 m2 trồng lúa cho lợi nhuận ít nhất cũng 2 triệu đồng. Tuy nhiên, vụ này, với giá chỉ còn 6.000 đồng/kg, sau hơn 3 tháng canh tác, gia đình ông gần như trắng tay. “Tính công chăm sóc, phân thuốc, thuê máy móc thì vụ này coi như gia đình tôi cầm huề, không dư được đồng nào,” ông Sươne chia sẻ.
Trong khi phần lớn nông dân loay hoay với đầu ra của lúa hàng hóa, Hợp tác xã nông nghiệp Ngọc Biên (xã Long Hiệp) trở thành điểm sáng khi quyết tâm thu mua lúa cho nông dân liên kết với mức giá cao hơn nhiều so với thị trường.
Được thành lập năm 2022, Hợp tác xã nông nghiệp Ngọc Biên đang liên kết với trên 50 thành viên và 7 tổ hợp tác, triển khai mô hình liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm. Vụ Hè Thu năm nay, hợp tác xã đã ký kết hợp đồng liên kết với nông dân sản xuất 500 ha giống ST25, đến nay đã thu hoạch được khoảng 70% diện tích. Dù giá lúa tươi ST25 trên thị trường hiện chỉ khoảng 5.800 - 6.000 đồng/kg, hợp tác xã vẫn thu mua cho các thành viên và tổ hợp tác liên kết với mức 9.000 đồng/kg, cao hơn đến 3.000 đồng/kg so với giá thị trường. Đây là mức giá cam kết từ đầu vụ và được giữ nguyên cho dù hợp tác xã đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức về thị trường xuất khẩu và chất lượng hạt gạo do sâu bệnh.
Ông Lê Phúc Hiền, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Ngọc Biên cho biết, do ảnh hưởng thời tiết, vụ này nhiều ruộng lúa liên kết với hợp tác xã bị bọ xít tấn công, làm giảm năng suất khoảng 500 kg - 1 tấn/ha. Không chỉ vậy, chất lượng lúa hàng hóa cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Tuy nhiên, hợp tác xã vẫn giữ đúng cam kết, quyết không "bội tín" với nông dân. Ngoài giá bao tiêu cao, các hộ liên kết còn được cung cấp giống lúa, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật với giá gốc. Nhờ đó, nông dân vẫn đảm bảo thu lãi khoảng 30 triệu đồng/ha. Đến nay, Hợp tác xã đã thu mua, dự trữ cho nông dân khoảng 2.000 tấn lúa hàng hóa vụ này.
Vụ lúa Hè Thu năm nay diễn ra trong bối cảnh xuất khẩu gạo gặp nhiều khó khăn. Mới đây, Philippines - một trong những thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam, đã thông báo tạm dừng nhập khẩu gạo trong vòng 60 ngày, gây ảnh hưởng không nhỏ đến thị trường lúa gạo trong nước.
Ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long cho biết: Sở đã có văn bản gửi các doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu gạo trên địa bàn, yêu cầu các thương nhân bình tĩnh, thận trọng, không chủ quan hay nóng vội trước diễn biến của thị trường thế giới và chính sách thương mại quốc tế.
Bên cạnh việc duy trì các thị trường xuất khẩu truyền thống, các doanh nghiệp cần chủ động tìm kiếm và khai thác thêm các thị trường tiềm năng mới nhằm phân tán rủi ro, nâng cao khả năng thích ứng trước biến động thị trường. Đồng thời, Sở đề nghị các doanh nghiệp tích cực thu mua tạm trữ lúa, hỗ trợ nông dân vượt qua khó khăn trước mắt. Sở Công Thương cũng nhấn mạnh, các doanh nghiệp phải thực hiện nghiêm các quy định của Chính phủ về kinh doanh xuất khẩu gạo, cùng các quy định pháp luật liên quan.
Vụ lúa Hè Thu 2025, tỉnh Vĩnh Long xuống giống 110.489 ha, đến nay đã thu hoạch khoảng 70% diện tích, năng suất trung bình 5,65 tấn/ha. Trong bối cảnh khó khăn chung, những mô hình liên kết hiệu quả như Hợp tác xã Ngọc Biên cùng sự vào cuộc kịp thời của ngành công thương được kỳ vọng sẽ góp phần hỗ trợ người trồng lúa, ổn định sinh kế cho nông dân tỉnh Vĩnh Long./.
