Động đất liên tục xảy ra tại huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum. Trong đó, trận động đất có độ lớn 5.0 hôm 28/7 vừa qua đã gây rung lắc tại nhiều địa phương trong khu vực. Tại huyện Sơn Tây, tỉnh Quảng Ngãi, vùng giáp ranh gần nhất với tâm chấn động đất cũng gây ảnh hưởng đến nhà ở và một số công trình y tế, trường học của địa phương.
* Động đất có độ lớn 3.8 tại Kon Plông, Kon Tum
Theo Trung tâm Báo tin động đất và Cảnh báo sóng thần - Viện Vật lý Địa cầu (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), trưa 3/8, trận động đất có độ lớn 3.8 xảy ra tại khu vực huyện Kon Plông, tỉnh Kon-Tum.
Cụ thể, trận động đất xảy ra vào lúc 5 giờ 44 phút 39 giây (GMT) ngày 3/8, tức 12 giờ 44 phút 39 giây ngày 3/8 (giờ địa phương) tại tọa độ 14.915 độ Vĩ Bắc - 108.204 độ Kinh Đông, độ sâu chấn tiêu khoảng 8.1 km, không gây rủi ro thiên tai.
Động đất tại khu vực huyện Kon Plông xảy thường xuyên và liên tục kể từ năm 2021 đến nay. Khu vực này mới đây ghi nhận trận động đất có độ lớn cao nhất trong nhiều năm trở lại đây là 5.0, xảy ra vào ngày 28/7/2024.
Viện trưởng Viện Vật lý Địa cầu Nguyễn Xuân Anh cho biết, khu vực tỉnh Kon Tum nói chung và huyện Kon Plông nói riêng thuộc đới đứt gãy nhỏ. Các trận động đất tại khu vực này có độ lớn không quá 5.0. Động đất tại khu vực này dù xảy ra nhiều nhưng chưa đến mức cảnh báo rủi ro.
Động đất có thể gây ra nứt đất; gây rung lắc, phá hủy công trình, hóa lỏng nền đất gây lún, nghiêng công trình; sụt lún, sạt lở đất, đá lăn từ vách núi, có thể làm sụt giảm mực nước ngầm, ảnh hưởng nguồn nước. Như trận động đất ở Cao Bằng năm 2019 có độ lớn 5.4 làm cho khu vực xã Đàm Thủy, suối bị mất nước, mó nước cung cấp nước sinh hoạt cho hàng nghìn người dân xung quanh bị cạn, một số giếng khoan, nước đục như bùn loãng. Hay trận động đất ở Mộc Châu năm 2020 có độ lớn 5.3 tại xã Nà Mường có hiện tượng phụt nước ra ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân.
Hiện, Viện Vật lý Địa cầu thường xuyên thông báo về hoạt động động đất đến chính quyền và người dân tại khu vực này; đồng thời, các cán bộ thuộc Viện tiếp tục theo dõi thêm và xử lý số liệu các trận động đất tại huyện Kon Plông.
Người dân cần bình tĩnh, tuân thủ theo đúng hướng dẫn của chính quyền địa phương và cơ quan chức năng; chủ động gia cố nhà cửa, tự trang bị thêm những kiến thức về phòng, chống động đất. Chính quyền địa phương và cơ quan chức năng cần tăng cường tuyên truyền về các cách phòng, tránh; thông tin rõ về cường độ, mức độ rủi ro của các trận động đất vừa qua cho người dân.
* Vùng “giáp ranh” tâm chấn ứng phó với động đất
Những hình ảnh được ghi lại từ camera của gia đình chị Trần Thị Quy, thôn Huy Em, xã Sơn Mùa, huyện Sơn Tây cho thấy rõ tác động của trận động đất có độ lớn 5.0 vừa qua. Chị Trần Thị Quy cho biết, vào lúc 11h35 phút ngày 28/7, gia đình đang dọn cơm ăn thì ngôi nhà rung lắc mạnh, vữa trên tường rơi xuống, những vết nứt cũ trên tường sau trận động đất đã mở to, sau một lúc chị mới định hình được là động đất.
“Khu vực nhà tôi ở đã nhiều lần cảm nhận rung chấn do động đất, nhưng đây là trận động đất lớn nhất từ trước đến nay, những vết nứt trong nhà tôi có nguy cơ ảnh hưởng đến kết cấu chịu lực của ngôi nhà", chị Trần Thị Quy nói.
Tại trạm Y tế xã Sơn Bua, và một số công trình, trụ sở làm việc của huyện Sơn Tây sau trận động đất có độ lớn 5.0 vừa qua cũng xuất hiện một số vết nứt. Tuy không gây thiệt hại về người nhưng những trận động đất có cường độ ngày càng mạnh và xảy ra bất ngờ khiến người dân ở Sơn Tây vô cùng lo lắng.
Ông Đinh Văn Hố, xã Sơn Bua, huyện Sơn Tây cho biết, trận động đất lớn vừa qua gia đình tôi đi làm rẫy hết không có ai ở nhà. Trước đây, tại địa phương cũng từng xuất hiện rung chấn nhẹ, nhưng lần này thì nặng quá, tôi rất lo nếu các đợt rung chấn mạnh như vừa qua tái diễn.
Chị Trần Thị Hạnh, Phó Trạm Y tế xã Sơn Bua, huyện Sơn Tây, lo lắng sau trận động đất có độ lớn 5.0 vừa qua, trụ sở làm việc và nhà lưu trú Trung tâm Y tế xã đã xuất hiện nhiều vết nứt kéo dài. Dù đã quen với nhiều lần rung chấn, nhưng đợt rung chấn những ngày gần đây có xu hướng mạnh lên, khi xảy ra rung chấn mọi người chỉ biết chạy ra ngoài, chứ không biết làm gì hơn.
Động đất xảy ra tại huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum trong năm gần đây có xu hướng gia tăng. Đầu năm 2023, Viện Vật lý Địa cầu lắp đặt trạm quan trắc đất tại Ủy ban nhân dân huyện Sơn Tây vùng gần tâm chấn huyện để ghi nhận những diễn biến trước, trong và sau động đất, cảnh báo sớm cho chính quền địa phương và người dân. Mới đây, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi cũng đã ban hành công văn hỏa tốc chỉ đạo khẩn ứng phó với tác động của động đất, nhất là rà soát đảm bảo an toàn các công trình hồ, đập nhà máy thủy điện, thủy lợi.
Ông Nguyễn Hải Đăng, Giám đốc Công ty Cổ phần Bách Thiên Lộc cho biết, Công ty đang vận hành Nhà máy thủy điện Đak Ba tại huyện Sơn Tây, sau những trận động đất 10-15 phút, công ty cho lực lượng cán bộ, nhân viên đi kiểm tra tổng thể các công trình từ hồ đập, kênh xã, nhà điều hành, công trình công cộng, đánh giá tác động của động đất đến công trình. Hiện sau 2 năm đi vào vận hành và chịu rung chấn do trận động đất mạnh vừa qua, nhà máy vẫn được đảm bảo an toàn.
Phó Chủ tịch huyện Sơn Tây Đinh Trường Giang cho biết, huyện Sơn Tây gần với vùng tâm chấn nên người dân dần thích ứng với các đợt rung chấn và tác động của động đất. Sau trận động đất có độ lớn 5.0 vừa qua hiện chỉ một số nhà dân, công trình nhà làm việc trên địa bàn bị nứt nhẹ, chưa có thiệt hại về người.
“Khi có động đất xảy ra, chúng tôi tăng cường thông báo, cắt cử lực lượng thống kê thiệt hại. Huyện cũng lập các nhóm Zalo ứng phó với động đất, tăng cường truyên truyền cho người dân, nhất là người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số về động đất, những rủi ro do động đất gây nên; địa phương cũng đang phối hợp với các cơ quan chức năng tìm giải pháp ứng phó, đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản cho người dân khi có động đất mạnh xảy ra.
Phạm Cường
