Xây dựng môi trường học tập giàu bản sắc văn hóa nơi vùng biên

Thời điểm này, khi lễ khai giảng năm học mới 2026 - 2027 đang đến gần, các ngôi trường nội trú liên cấp ở vùng biên Lào Cai cũng bước vào giai đoạn bứt tốc, hoàn thành những hạng mục cuối cùng để chào đón học sinh.

Không khí thi công khẩn trương với sự chỉ đạo sát sao, vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị đang từng ngày hiện thực hóa ước mơ về “ngôi nhà thứ hai” của học sinh vùng cao, nơi ươm mầm tri thức, thắp sáng khát vọng vươn lên của các em vùng phên giậu Tổ quốc.

Chạy đua với thời gian

Trên công trường xây dựng các Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở ở các xã Mường Khương, Pha Long, Y Tý và A Mú Sung, hàng trăm kỹ sư, công nhân làm việc liên tục 3 ca, 4 kíp để hoàn thiện từng hạng mục, quyết tâm hoàn thành các khối lớp học trước ngày 30/8, sẵn sàng đón học sinh bước vào năm học mới.

Trung tuần tháng 8, giữa thung lũng Mường Khương, một ngôi trường mới quy mô, hiện đại, khang trang đang từng ngày thành hình. Dự án Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Mường Khương có tổng mức đầu tư trên 200 tỷ đồng, được xây dựng trên diện tích khoảng 8ha với quy mô 9 khối nhà, đáp ứng nhu cầu học tập và sinh hoạt cho trên 980 học sinh. Công trình được thiết kế lấy cảm hứng từ bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc địa phương với các họa tiết thổ cẩm cùng màu sắc trang phục truyền thống được lồng ghép vào kiến trúc hiện đại. Tổng thể công trình tạo hình như một cuốn vở mở, kết hợp không gian sân thể thao mô phỏng chợ phiên vùng cao, góp phần kiến tạo môi trường học tập giàu bản sắc văn hóa.

Chủ tịch UBND xã Mường Khương Nguyễn Hồng Hưng cho biết, người dân địa phương đều đồng thuận và ủng hộ xây dựng trường học mới. Toàn bộ 76 hộ dân đã được giải quyết đền bù giải phòng mặt bằng chỉ trong 1 tháng để bàn giao diện tích 8ha xây dựng cho đơn vị thi công. Để đảm bảo tiến độ, nơi đây luôn duy trì khoảng 450 lao động thi công liên tục 3 ca, 4 kíp. Tiến độ xây dựng đến ngày 11/8 đã đạt trên 95%; trong đó, hạng mục nhà đa năng đã hoàn thành toàn bộ khối lượng xây dựng. Việc lắp đặt nội thất và trồng cây tạo cảnh quan sẽ được tiến hành trong thời gian từ ngày 13 - 18/8.

Với mục tiêu trước ngày khai giảng, các học sinh đã được vào trường ở và sinh hoạt, công tác thi công, hoàn thiện các khối lớp học, nhà ăn... đang được triển khai gấp rút nhằm nghiệm thu toàn bộ hạng mục xong trước ngày 20/8/2026; vận hành, chạy thử xong trước ngày 25/8/2026; bàn giao toàn bộ công trình đưa vào sử dụng trước ngày 30/8/2026.

"Để đạt được mục tiêu đó, đơn vị tranh thủ làm ca đêm các hạng mục như: lát ốp nền, lắp cửa, lan can, sơn sửa trong nhà...", ông Nguyễn Khắc Lãng, Giám đốc Công ty Hùng Mạnh - đơn vị tham gia thi công dự án cho biết.

Là một trong những ngôi trường tại khu vực biên giới được khởi công sớm nhất ở tỉnh Lào Cai, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Pha Long có tổng mức đầu tư trên 200 tỷ đồng; được xây dựng trên diện tích gần 8ha với quy mô 11 khối nhà, đáp ứng nhu cầu học tập cho khoảng 980 học sinh. Công trình được thiết kế mang đậm bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Mông với các gam màu đỏ, xanh cùng họa tiết trên trang phục truyền thống được đưa vào kiến trúc, tạo nên điểm nhấn đặc trưng cho không gian trường học vùng cao.

Theo kế hoạch, đến ngày 30/8, dự án sẽ hoàn thành các hạng mục chính gồm: khối lớp học, nhà hiệu bộ, nhà đa năng, nhà nội trú số 1, nhà bếp và các hạng mục ngoại thất để kịp thời phục vụ năm học mới. Bên cạnh đó, các hạng mục còn lại gồm: nhà văn hóa, nhà ký túc xá số 2; hạ tầng kỹ thuật... hoàn thành nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng xong trước ngày 30/9/2026. Chỉ huy trưởng công trường Nguyễn An Ninh, Tổng công ty xây dựng Trường Sơn (Bộ Quốc phòng) cho biết, đơn vị đã huy động hơn 450 kỹ sư, công nhân làm việc đồng loạt trên nhiều mũi. Với tinh thần “vượt nắng, thắng mưa”, những ngày thời tiết thuận lợi, toàn bộ công nhân tăng tốc đẩy nhanh khối lượng công việc. Khi trời mưa, các mũi thi công sẽ thực hiện phần việc bên trong khối nhà, tận dụng thời gian để bảo đảm chất lượng cũng như tiến độ công trình.

Niềm vui đón năm học mới

Những ngôi trường mới ở vùng biên đang dần hoàn thiện và chỉ ít ngày nữa, tiếng trống tựu trường sẽ đón học sinh với những lớp học khang trang, đủ đầy hơn. Niềm vui, sự háo hức hiện rõ trên từng gương mặt mỗi thầy cô, học sinh và phụ huynh... khi được chứng kiến và góp sức xây dựng công trình trường học mới - minh chứng cho sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương đối với sự nghiệp giáo dục.

Có hai con sẽ được học tập tại ngôi trường mới trong năm học này, phụ huynh Tráng A Củi (xã Pha Long) còn trực tiếp làm công nhân xây dựng trường ngay từ những ngày đầu. Được tự tay lát những viên gạch, trộn vôi vữa thi công cũng là từng ấy thời gian anh Củi chứng kiến ngôi trường dần hình thành như bây giờ. Anh Củi cho biết: “Tôi mong các con được học trong ngôi trường mới, có điều kiện học tập tốt hơn để sau này có nghề nghiệp và thu nhập tốt, không còn vất vả như bố mẹ”.

Mong ước giản dị ấy cũng là niềm hi vọng chung của nhiều gia đình nơi biên giới. Với họ, ngôi trường mới không chỉ mang đến những lớp học khang trang, mà còn mở ra cơ hội để con em được học tập, rèn luyện trong điều kiện tốt hơn.

Ông Hảng Seo Sùng, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Mường Khương chia sẻ, đối với học sinh vùng cao có hoàn cảnh khó khăn, việc được học tập trong trường nội trú mới sẽ mang đến cho các em môi trường học tập, sinh hoạt tốt hơn. Các học sinh từ lớp 3 đến lớp 9 trên địa bàn sẽ có nơi ăn ở bảo đảm, thêm không gian đọc sách, rèn luyện thể chất và tham gia các hoạt động trải nghiệm. Cơ sở vật chất đồng bộ giúp các thầy, cô giáo có điều kiện đổi mới phương pháp giảng dạy, ứng dụng công nghệ thông tin vào bài học; từ đó góp phần nâng cao chất lượng học tập.

Đến nay, 4 trường nội trú liên cấp biên giới trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã hoàn thành công tác tuyển sinh với 4.102 học sinh. Các địa phương đã hoàn thành việc bố trí đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên cho các nhà trường với 279 cán bộ, giáo viên, nhân viên, cơ bản đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục ngay khi các trường đi vào hoạt động.

Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh đã có văn bản yêu cầu Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các địa phương và trường học hoàn thành mua sắm, cấp phát sách giáo khoa cho học sinh trước ngày 30/8/2026; khẩn trương hoàn thành việc mua sắm đồng phục, học phẩm cho học sinh. Các trường khẩn trương tổ chức vận hành trường theo quy định, nhất là vận hành hệ thống trang thiết bị, công nghệ thông tin, bảo đảm mạng Internet, hệ thống điện, nước... để sẵn sàng tổ chức dạy và học trong năm học mới, xong trước ngày 30/8/2026; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng "trường chờ thiết bị" hoặc "trường chờ giáo viên". Đồng thời, các trường xây dựng phương án tổ chức ăn, ở, chăm sóc, quản lý học sinh nội trú, bán trú theo quy định, bảo đảm đúng tiêu chuẩn…/.