Những trận mưa như trút nước kéo dài hàng chục ngày vào cuối năm 2023, khiến ngôi nhà vốn không mấy chắc chắn của gia đình bà Hồ Thị Bàng ở thôn 2, xã Trà Tập, huyện vùng cao Nam Trà My (Quảng Nam) không thể trụ vững. Thêm vào đó, nhà bà Bàng nằm ở triền núi cao, nước mưa thấm nhiều ngày, khiến nền nhà có nguy cơ bị sụt lún bất cứ lúc nào. Ngôi nhà của gia đình bà Hồ Thị Bàng đã trở thành một trong 134 ngôi nhà thuộc diện xóa nhà ở tạm ở xã Trà Tập theo Chương trình xóa nhà ở tạm của tỉnh Quảng Nam.
Sau hơn 4 tháng triển khai xây dựng, đến trước Tết Nguyên đán Ất Tỵ sắp đến, ngôi nhà mới của gia đình bà Bàng được đưa vào sử dụng trong niềm vui khôn xiết của gia đình và bà con hàng xóm. Ngôi nhà của gia đình bà Bàng được xây dựng theo kết cấu mái lợp tôn, tường xây gạch, tô vữa, quét vôi, cột nhà làm bằng gỗ, kèo bằng thép, nền nhà lót gạch men với diện tích hơn 80 mét vuông, đủ chỗ sinh hoạt cho 5 thành viên trong gia đình.
"Mừng lắm, mấy ngày qua cái bụng người nào trong gia đình cũng phấn khởi. Ngày trước nhà ở gần suối, cứ mỗi đợt mưa lớn kéo dài, gia đình phải chuyển đến ở nhờ nhà người thân để phòng ngừa lũ quét. Bây giờ thì không lo sợ mưa gió nữa rồi vì gia đình đã có căn nhà vững chãi ở nơi tái định cư tập trung an toàn. Gần đến Tết rồi, được nhận quà Tết của lãnh đạo tỉnh, gia đình vui lắm. Hiện tại gia đình đang chờ người lên bán rẫy keo nguyên liệu, chắc được trên 20 triệu đồng để mua 2 con lợn giống và mua sắm thêm vật dụng sinh hoạt trong nhà", bà Bàng hớn hở khoe.
Cách nhà bà Hồ Thị Bàng không xa, gia đình ông Hồ Minh Ngọc gồm 4 người cùng nhóm thợ xây đang hối hả hoàn thiện những phần việc cuối cùng để đưa ngôi nhà vào sử dụng.
Anh Lê Văn Binh, trưởng nhóm thợ xây cho biết, do việc triển khai xây dựng ngôi nhà vào những tháng cuối năm, thời tiết không mấy thuận lợi nên tiến độ có chậm. Bù lại những ngày qua, thời tiết nắng ráo, bà con địa phương tích cực hỗ trợ vận chuyển vật liệu xây dựng nên tiến độ xây dựng nhà cho gia đình ông Ngọc tăng lên đáng kể, đảm bảo bàn giao nhà cho gia đình sử dụng trước 20 tháng Chạp.
Theo tính toán của anh Binh, không kể ngày công lao động của bà con hỗ trợ và không tính đồ dùng sinh hoạt trong nhà, ngôi nhà của ông Hồ Minh Ngọc trị gía không dưới 150 triệu đồng - đây quả thật là giấc mơ đã trở thành hiện thực của hàng trăm hộ gia đình từng phải sinh sống trong những ngôi nhà tạm bợ.
Chủ tịch UBND xã Trà Tập Hồ Văn Níp cho biết, để ổn định chỗ ở lâu dài cho bà con ở những khu vực có nguy cơ sạt lở núi và lũ quét, nhà ở tạm bợ ở những nơi hẻo lánh, địa phương đã quy hoạch được 3 điểm tái định cư tập trung, có khả năng bố trí chỗ ở cho hơn 220 hộ gia đình.
Gia đình bà Hồ Thị Bàng, gia đình ông Hồ Minh Ngọc là hai trong số 134 hộ thuộc diện được xóa nhà ở tạm trong năm 2024. Để xóa nhà ở tạm, mỗi hộ trong diện trên được tỉnh hỗ trợ 60 triệu đồng, huyện Nam Trà My hỗ trợ thêm 20 triệu đồng để cùng với nguồn "đối ứng" của gia đình người được thụ hưởng gồm vật liệu tại chỗ, ngày công lao động của bà con trong khu dân cư hỗ trợ và kinh phí đóng góp của từng gia đình từ nguồn bán keo nguyên liệu, cây dược liệu và vật nuôi.
Gia đình nào có đất làm nhà thì được bố trí làm nhà mới tại chỗ cũ. Gia đình nào ở nơi xa xôi hẻo lánh, khu vực thường xuyên bị lũ quét và có nguy cơ sạt lở núi thì được bố trí đất làm nhà tại các khu tái định cư hoặc tái định cư xen ghép gần nhà ở của người thân.
Với cách làm này, đến cuối năm 2024 vừa qua, đã có 98 nhà trên tổng số 134 nhà tạm cần được xóa trên địa bàn xã Trà Tập đã được đưa vào sử dụng. 36 nhà còn lại chính quyền địa phương theo dõi, đôn đốc để hoàn thành và đưa vào sử dụng trước Tết Ất Tỵ 2025 sắp tới.
Trong năm 2025, xã Trà Tập đang tiến hành thống kê số nhà ở tạm còn lại để trình lên cấp trên sớm xem xét bố trí kinh phí để bà con xây lại nhà ở kiên cố và hoàn thành vào trước mùa mưa lũ. Nếu như năm 2025, xã Trà Tập phấn đấu xóa hết 132 nhà ở tạm còn lại thì sẽ hoàn thành tốt mục tiêu xóa tòa bộ nhà tạm vào cuối năm 2025 theo Chương trình xóa nhà ở tạm của tỉnh đề ra, Chủ tịch UBND xã Trà Tập Hồ Văn Níp chia sẻ.
Chủ tịch UBND huyện Nam Trà My Trần Duy Dũng cho biết, trong giai đoạn 2023 - 2025 huyện Nam Trà My có kế hoạch xóa nhà ở tạm cho gần 2.300 ngôi nhà cho gia đình đồng bào. Số lượng nhà cần được xây mới và sửa chữa nói trên là rất lớn. Do đó cùng với nguồn vốn hỗ trợ của Nhà nước, huyện Nam Trà My đã thực hiện có hiệu quả chương trình xã hội hóa việc xóa nhà ở tạm cho đồng bào. Trong năm 2024, huyện Nam Trà My đã triển khai việc xóa nhà ở tạm cho gần 600 gia đình đồng bào. Đến ngày cuối cùng của năm 2024, toàn huyện đã xóa được 427 nhà, gần 100 nhà sẽ được đưa vào sử dụng trước Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, số còn lại sẽ hoàn thành trong tháng 2/2025.
Trong chuyến thăm, tặng quà Tết cho đồng bào và cho nhũng người vừa được xóa nhà ở tạm mới đây, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam Lương Nguyễn Minh Triết chia sẻ, với sự vào cuộc quyết liệt, đầy trách nhiệm của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở, sự chung tay của cả cộng đồng, chương trình xóa nhà ở tạm trên địa bàn tỉnh Quảng Nam được triển khai tích cực và đã đạt được những kết quả hết sức đáng mừng. Đến cuối năm 2024, đã có hơn 6.200 gia đình sinh sống ở những ngoi nhà tạm bợ đã được về trước Tết ở những ngôi nhà mới vững chãi, khang trang.Nhiệm vụ xóa nhà ở tạm trong năm 2025 của tỉnh còn khá nặng, tuy nhiên với thông điệp "Triệu tấm lòng yêu thương - Nghìn mái nhà hạnh phúc" được Thủ tướng Chính phủ phát động đã đi vào lòng các tầng lớp nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân và con em tỉnh Quảng Nam, tin rằng đến cuối năm 2025 mục tiêu xóa hết gần 11 nghìn ngôi nhà tạm sẽ về đích.
Cùng với các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đã tạo điều kiện để phát triển cơ sở hạ tầng, tạo sinh kế, giảm nghèo bền vững cho đồng bào, chương trình xóa nhà ở tạm không những giúp bà con vui Xuân đón Tết ấm áp mà còn ổn định cuộc sống lâu dài cho đồng bào những vùng thường xuyên bị sạt lở núi và lũ quét.
Đoàn Hữu Trung
