Năm 2004, tại một ngôi làng ở xã Đê Ar, huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai, một phụ nữ vừa sinh con xong thì qua đời. Theo tập tục của dân làng, đứa bé mới sinh sẽ phải chôn chung với người mẹ xấu số. Khi ấy, đang học lớp 9, Y Byen đã cùng cha mẹ của mình tức tốc đến nơi người dân đang làm lễ chôn cất người mẹ xấu số, xin dân làng và người thân để cho đứa bé mới sinh được sống và nhận về nhà nuôi dưỡng. May mắn cho cô, dân làng đều đồng ý.
Khi ấy, Y Byen chưa đủ tuổi để nhận con nuôi nên mọi thủ tục đều do cha mẹ cô làm. Cô đặt tên bé trai là Y Song. Kể về những ngày mới nhận con nuôi, Y Byen cho biết: “Không có sữa mẹ, những lúc đứa bé đói và đòi sữa, mình phải cho con uống nước cơm để đỡ đói. Nhìn con khóc mà mình thấy thương vô cùng. Sau đó, ngoài thời gian đi học, mình tranh thủ đi làm thêm để có tiền mua sữa cho con. May sao được ông trời thương, Y Song dần lớn lên mà không gặp phải vấn đề gì về sức khỏe”.
Ông Y Byơm, cha của Y Byen cho biết, khi đó gia đình ông còn nghèo khổ, nhận Y Song về nuôi, gia đình ông đã phải bán gà, bán lợn, làm thuê, làm mướn để có tiền nuôi cậu bé. “Tôi nghĩ lúc đó dù có thế nào cũng phải nuôi đứa bé lớn lên, dù cuộc sống có vất vả đến mấy cũng phải ráng nuôi”, ông Y Byơm tâm sự.
Đến năm 2015, trong một lần đi biểu diễn, Y Byen nghe tin gia đình của một đồng nghiệp vừa nhặt được một bé sơ sinh tại nghĩa địa. Nghe vậy, cô đã đến gặp đứa bé ngay sau khi biểu diễn xong. “Mình vẫn nhớ rất rõ hình ảnh bé khi ấy. Vì sinh thiếu tháng nên bé chỉ nhỏ bằng bắp tay của mình thôi, dây rốn cũng chưa được cắt và chưa được tắm rửa, trên người chỉ quấn một chiếc áo mỏng. Mình liền bế bé lên rồi thì thầm “Con ơi, từ nay con hãy ở với mẹ nhé!”. Thế rồi bàn tay bé xíu của bé liền nắm lấy ngón tay mình, như có một tình cảm sâu đậm gắn kết từ trước đó” - Y Byen kể. Bế bé về nhà, cô đặt tên bé là Y Sơn.
Năm 2015, dân làng Piơm đồn thổi với nhau rất nhiều về tình trạng bắt cóc trẻ em. Chính vì vậy, việc Y Byen chưa có chồng nhưng lại đem một đứa trẻ sơ sinh về nuôi khiến mọi người bàn tán. Thế nhưng, nhờ có sự ủng hộ của gia đình, Y Byen đã vượt qua tất cả để nuôi nấng đứa trẻ. “Khi Y Byen nhận Y Sơn cũng có hỏi ý kiến tôi về việc có nhận nuôi hay không. Tôi đồng ý, nhưng cũng dặn con rằng phải cố gắng làm việc, kiếm tiền để nuôi những đứa trẻ. Sau này bố mẹ có mất đi chăng nữa, con cũng phải tiếp tục nuôi và dạy dỗ chúng nên người, không để chúng phải đi làm nông nữa”, ông Y Byơm cho biết.
Từ đó, những ngày Y Byen đi làm, đi hát thì cha mẹ của cô lại thay cô chăm sóc cho Y Sơn bằng tất cả tình cảm của một người ông, người bà đối với cháu. Con lớn Y Song thấu hiểu được sự vất vả của mẹ, của ông bà nên đã biết giúp bà và mẹ làm việc nhà.
Đối với Y Byen, lần đầu tiên được các bé gọi mình là “mẹ” cô có cảm xúc thiêng liêng, khó tả. "Khi bé đã gọi mình là mẹ, mình biết cần phải có trách nhiệm nuôi nấng, dạy dỗ chúng lên người, dù cuộc sống khó khăn đến mấy cũng sẽ cố gắng”, Y Byen cho biết.
Là ca sĩ của Nhà hát ca múa nhạc tổng hợp Đam San, lương không quá cao, Y Byen vẫn cố gắng trang trải cuộc sống, vừa đi làm vừa chăn nuôi, tăng gia sản xuất. Ba mẹ cô giờ cũng đã già yếu, Y Byen phải là trụ cột trong gia đình. Nói về dự định trong tương lai của mình, Y Byen cho biết trước mắt cô chỉ muốn tập trung cho công việc để nuôi dưỡng Y Song và Y Sơn, còn chuyện đi lấy chồng, cô chưa nghĩ tới.
“Ngoài tình yêu thương dành cho các con, mình cũng muốn gửi gắm đến dân làng, hãy bỏ những hủ tục lạc hậu để hướng tới một xã hội tốt đẹp hơn. Đừng vì những quan niệm cổ hủ mà bỏ những sinh linh bé nhỏ, tội nghiệp”, cô ca sĩ trẻ tâm sự.
Là giáo viên dạy chuyên ngành thanh nhạc cho Y Byen, Nghệ sĩ ưu tú Chu Thị Thúy Hà, Phó Giám đốc Nhà hát ca múa nhạc tổng hợp Đam San cho biết, từ khi về công tác tại Nhà hát ca múa nhạc tổng hợp Đam San, Y Byen đã có nhiều cố gắng, nỗ lực, tích lũy kinh nghiệm biểu diễn và dần trưởng thành hơn.
“Đến nay Y Byen đã trở thành cô ca sỹ có chuyên môn tốt và dần được nhiều người biết đến. Trong cuộc sống, Y Byen cũng là một cô gái rất tình cảm, đam mê nghề nghiệp, có ý chí tiến thủ, hòa nhã với đồng nghiệp, bạn bè. Việc nhận nuôi dạy hai bé mồ côi của Y Byen là tấm gương mà nhiều người cần học hỏi, đó là một hành động can đảm của cô bé ngay từ khi còn rất nhỏ. Tôi hy vọng Y Byen sẽ tiếp tục phát huy khả năng của mình trên sân khấu và thành công hơn trong cuộc sống”, Nghệ sĩ ưu tú Chu Thị Thúy Hà nhận xét.
Giờ đây, Y Song đã là một cậu học trò lớp 7 của trường Trung học cơ sở Võ Thị Sáu, thị trấn Đắk Đoa, huyện Đắk Đoa. Còn Y Sơn cũng đã gần 3 tuổi. Niềm vui của Y Byen là mỗi khi đi làm về, được hai bé chào đón, gọi mình bằng mẹ, được chơi đùa, yêu thương các con.
Dư Toán
