Ngày 24/4, nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Cơ quan quản lý Nhà nước về công tác Dân tộc (3/5/1946 - 3/5/2026), thành phố Hà Nội đã trang trọng tổ chức kỷ niệm, nhìn lại chặng đường hình thành, phát triển và những đóng góp của ngành đối với sự phát triển chung của Thủ đô.
Trong bối cảnh bước vào giai đoạn phát triển mới, công tác dân tộc, tôn giáo tiếp tục được xác định không chỉ là lĩnh vực chính sách xã hội mà là nền tảng giữ vững ổn định, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo đồng thuận - yếu tố cốt lõi cho phát triển nhanh, bền vững.
Từ dấu mốc lịch sử đến hệ thống chính sách đi trước một bước
Ngày 3/5/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 58/SL thành lập Nha Dân tộc thiểu số - cơ quan quản lý nhà nước đầu tiên về công tác dân tộc. Tại Hà Nội, sau khi mở rộng địa giới hành chính năm 2008, Ban Dân tộc thành phố được thành lập trên cơ sở Ban Dân tộc tỉnh Hà Tây cũ, từng bước đảm nhiệm vai trò tham mưu, tổ chức thực hiện các chính sách đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đến ngày 1/3/2025, Sở Dân tộc và Tôn giáo Hà Nội được thành lập, đánh dấu bước phát triển mới trong tổ chức bộ máy quản lý Nhà nước theo hướng tinh gọn, hiệu quả và toàn diện hơn.
Những ngày đầu thành lập, cơ quan công tác dân tộc của Thủ đô đối mặt không ít khó khăn: Bộ máy mỏng, nhân lực hạn chế, kinh nghiệm chưa nhiều, trong khi địa bàn rộng, đặc thù phức tạp, dân cư đa dạng. Tuy nhiên, với tinh thần chủ động, trách nhiệm và bám sát cơ sở, đội ngũ cán bộ từng bước khẳng định vai trò, xây dựng được hệ thống chính sách phù hợp thực tiễn. Đặc biệt, Sở luôn chủ động thể chế hóa các chủ trương, Nghị quyết của Trung ương về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và hoàn thành sớm mục tiêu đề ra.
Những nỗ lực trong công tác dân tộc đã mang lại kết quả rõ nét. Vùng đồng bào dân tộc thiểu số của Hà Nội đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế trên 10%/năm; thu nhập bình quân đạt 75-78 triệu đồng/người/năm; đến năm 2024 không còn hộ nghèo; 100% xã đạt chuẩn nông thôn mới.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn phát biểu chỉ đạo tại lễ kỷ niệm. Ảnh: Hùng Mạnh/ TTXVN
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, ông Dương Đức Tuấn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội nhấn mạnh, trong bối cảnh Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, công tác dân tộc, tôn giáo giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Chuyển từ “thực hiện chính sách” sang “quản trị hiện đại, phục vụ nhân dân”
Một điểm mới đáng chú ý là cách tiếp cận công tác dân tộc, tôn giáo của Hà Nội đang chuyển mạnh theo hướng hiện đại, lấy người dân làm trung tâm. Theo đó, thành phố đặt ra các nhiệm vụ trọng tâm như: Hoàn thiện chính sách sát thực tiễn; chăm lo đời sống đồng bào; phát huy vai trò người có uy tín; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về tôn giáo; đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính... Đặc biệt, trong bối cảnh Hà Nội triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu đặt ra là phải “quản lý sâu sát hơn, phản ứng chính sách nhanh hơn và giữ vững ổn định ngay từ cơ sở”.
Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Hà Nội Nguyễn Sỹ Trường phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: Hùng Mạnh/TTXVN
Trong công tác triển khai thực tiễn, ông Nguyễn Sỹ Trường, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Hà Nội cho biết, điểm mới quan trọng hiện nay là cách tiếp cận không chỉ dừng ở thực hiện chính sách mà hướng tới quản trị hiện đại, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ. “Chúng tôi xác định phải đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý nhà nước về công tác dân tộc, tôn giáo; nâng cao chất lượng tham mưu chính sách, bảo đảm vừa phát triển kinh tế, vừa giữ gìn bản sắc văn hóa của đồng bào”.
Một trong những định hướng lớn của Hà Nội là gắn bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế, đặc biệt thông qua du lịch. Thành phố sẽ tập trung xây dựng các mô hình bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc thiểu số như, không gian văn hóa người Mường, người Dao, bảo tồn tiếng nói, chữ viết, làng nghề, tri thức dân gian…
Người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số phát huy vai trò cầu nối giữa chính quyền và người dân. Hùng Mạnh/TTXVN
“Bảo tồn không chỉ là giữ gìn mà phải trở thành nguồn lực phát triển. Từ các giá trị văn hóa truyền thống, có thể tạo ra sản phẩm du lịch, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân”. Đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh Hà Nội đang thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, kinh tế văn hóa và du lịch bền vững.
Thời gian tới, Hà Nội dự kiến sẽ tổ chức Festival Dân tộc - Tôn giáo Thủ đô lần thứ nhất. Theo ông Nguyễn Sỹ Trường, đây sẽ là sự kiện quy mô lớn, hội tụ các giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc và tôn giáo trên địa bàn thành phố. Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa văn hóa mà còn góp phần quảng bá hình ảnh Thủ đô, tạo thêm điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.
Thành phố tiếp tục đặt mục tiêu nâng cao đời sống người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, thu hẹp khoảng cách phát triển với khu vực ngoại thành, hướng tới phát triển đồng đều và bền vững./.
