90 ngày đêm thi công cao điểm: ‘Luồng gió mới’ cho giáo dục vùng biên

Chiến dịch “90 ngày đêm thi công cao điểm” đang được tỉnh Nghệ An triển khai quyết liệt nhằm đưa 10 trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở tại các xã biên giới về đích trước ngày 26/8. Với sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo địa phương cùng những cơ chế gỡ vướng kịp thời từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, dự án mang tính chiến lược này kỳ vọng sẽ giải quyết căn cơ nhu cầu học tập, đổi mới diện mạo giáo dục cho hàng nghìn học sinh vùng sâu, vùng xa biên giới của tỉnh Nghệ An.

Tăng tốc đưa công trình về đích

Những ngày cuối tháng 5/2026, tại các xã miền Tây Nghệ An nắng như đổ lửa với nhiệt độ lên tới 40 độ C. Thế nhưng, trên các công trường xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp, không khí lao động lại khẩn trương, sôi động hơn bao giờ hết. Tại dự án Trường Phổ thông Nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Môn Sơn, xã Môn Sơn, gần 300 công nhân cùng máy móc chuyên dụng vẫn duy trì nhịp độ làm việc liên tục. Để chạy đua với thời gian, nhiều tổ đội phải tăng ca xuyên đêm. Đặc biệt, trong các đợt đổ bê tông khối lượng lớn, người lao động phải bám trụ công trường đến 4 - 5 giờ sáng nhằm đảm bảo đúng quy trình kỹ thuật và tiến độ cam kết.

Theo ông Võ Văn Minh, Giám đốc Ban Quản lý dự án xây dựng trường nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã Môn Sơn, dự án được khởi công từ tháng 3/2026 và đang bước vào giai đoạn nước rút với mục tiêu hoàn thành, bàn giao công trình trong vòng 3 tháng tới để kịp thời đưa học sinh vào học ngay đầu năm học mới theo chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh. Trước áp lực thời gian, đơn vị đã kích hoạt chiến dịch “90 ngày cao điểm”, huy động quân số, trang thiết bị để hoàn thiện các hạng mục trọng điểm trước ngày 26/8. Đơn vị xác định thứ tự ưu tiên hàng đầu là khối phòng học, khu nhà ăn và khu bán trú nhằm đáp ứng trọn vẹn nhu cầu học tập, sinh hoạt thiết yếu của học sinh. Hiện tại, các hạng mục phụ trợ khác như nhà thư viện đang tiến hành đổ bê tông; nhà hiệu bộ triển khai phần thép với diện tích sàn khoảng 800 - 1.000 m². Riêng hạng mục nhà đa năng, nhà thầu đã hoàn tất phần cọc và đang chuẩn bị làm móng; khu vực sân sảnh chính cũng được đẩy tiến độ sớm để phục vụ các hoạt động tập thể, trong khi khu vườn thực nghiệm phía sau sẽ hoàn thiện cuốn chiếu sau.

Tại công trường xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Keng Đu, xã Keng Đu, dự án có tổng mức đầu tư hơn 315 tỷ đồng, quy mô 43 lớp học cho hơn 1.086 học sinh này hiện đang đồng loạt triển khai 11/11 khối nhà cùng hệ thống hạ tầng giao thông kèm theo. Tuy nhiên, dự án hiện đối mặt với nhiều lực cản do thiếu hụt nguồn cung đá tại chỗ, chi phí vận chuyển cát từ xa bị đội giá cao và thời tiết mưa dầm liên tục kể từ đầu tháng 5 làm gián đoạn việc thi công, vận chuyển vật tư.

Ông Nguyễn Xuân Phong, cán bộ quản lý hiện trường dự án tại Keng Đu chia sẻ, tính đến thời điểm này, cả 11 hạng mục của công trình đều đã thành hình. Khu nhà học và nhà nội trú đang triển khai đổ bê tông tầng 3 và tầng 4. Dự kiến đến ngày 30/5, 6 nhà sẽ thi công xong bê tông dầm sàn, cột trụ tầng 2; 3 nhà sẽ thi công xong bê tông dầm sàn tầng mái; 2 nhà sẽ thi công xong bê tông dầm sàn, cột trụ tầng 3. Dù điều kiện vô cùng khắc nghiệt, nguồn vật liệu khan hiếm và đắt đỏ, nhưng với nguồn vật liệu dự trữ từ trước và tinh thần “làm ngày không đủ, tranh thủ làm đêm”, các lực lượng tại chỗ quyết tâm đưa công trình về đích đúng kế hoạch.

Khơi thông cơ chế, đẩy nhanh tiến độ hiện trường

Để hiện thực hóa mục tiêu chiến lược, ngày 18/5 vừa qua, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Nghệ An đã ban hành Nghị quyết chuyên đề, chính thức phát động chiến dịch "90 ngày đêm thi công cao điểm". Đây là bước đi cụ thể hóa chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An nhằm hoàn thành đồng loạt 10 trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở vùng biên trước ngày 26/8. Chiến dịch được phân kỳ rất khoa học: 50 ngày đầu, các nhà thầu phải dứt điểm toàn bộ phần thô bao gồm nền móng, kết cấu khung, xây trát, mái và trục hạ tầng kỹ thuật chính; 40 ngày còn lại sẽ dồn lực cho công tác hoàn thiện như ốp lát, sơn bả, lắp đặt hệ thống điện nước và các công trình phụ trợ.

Đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Nghệ An khẳng định, việc đầu tư xây dựng chuỗi trường học liên cấp tại các xã biên giới không đơn thuần là một dự án hạ tầng, mà là một nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, minh chứng cho sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với đồng bào các dân tộc vùng biên. Do đó, phương thức “vừa thiết kế vừa thi công” đã được áp dụng nhằm tận dụng tối đa thời gian và giảm thiểu độ trễ trong quá trình triển khai. Hồ sơ bản vẽ sau khi được thẩm tra lập tức chuyển thẳng ra công trường để tổ chức thi công ngay. Tinh thần “3 ca, 4 kíp”, làm việc xuyên đêm, không có ngày nghỉ, ngày lễ đang được quán triệt trên mọi công trường.

Bên cạnh giải pháp thi công, "luồng gió mới" về mặt chính sách từ Trung ương cũng đang tạo điều kiện thuận lợi chưa từng có cho giáo dục vùng biên. Đầu tháng 3/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 12/2026/TT-BGDĐT về quy chế tổ chức và hoạt động của trường phổ thông nội trú. Đây được coi là hành lang pháp lý chuẩn chỉnh, tháo gỡ triệt để những vướng mắc cố hữu trong việc tổ chức, vận hành mô hình trường liên cấp.

Tại xã Môn Sơn, ngay sau khi Thông tư 12 có hiệu lực, chính quyền địa phương đã chủ động tổ chức họp dân, rà soát phân loại kỹ lưỡng từng đối tượng học sinh có nhu cầu. Kết quả khảo sát cho thấy, trong tổng số 2.863 học sinh Tiểu học và Trung học cơ sở địa phương, có đến 1.397 em mong muốn được học nội trú. Con số này vượt quá quy mô thiết kế của trường mới là 272 em. Để giải quyết bài toán dôi dư, xã đã chủ động lên phương án bố trí số học sinh còn lại học tập tại 3 trường hiện hữu trên địa bàn gồm: Trường Trung học cơ sở Môn Sơn, Trường Tiểu học Môn Sơn và Tiểu học Lục Dạ. Địa phương cũng đã kiện toàn bộ máy nhân sự với 84 biên chế, bao gồm đầy đủ từ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên đến các vị trí chuyên trách như cán bộ tư vấn học sinh, hỗ trợ học sinh khuyết tật.

Ông Nguyễn Giang Nam, Trưởng phòng Văn hóa xã hội xã Môn Sơn cho biết: “Đa số phụ huynh, đặc biệt là đồng bào tộc người Đan Lai, các hộ nghèo, cận nghèo ở thôn bản xa xôi đều có nguyện vọng thiết tha cho con em vào học trường nội trú liên cấp. Do đó, chúng tôi kiến nghị Sở Giáo dục và Đào tạo sớm phê duyệt chỉ tiêu tuyển sinh năm học 2026 - 2027 nhằm giúp địa phương hoàn toàn chủ động trong việc bố trí lớp học, sắp xếp đội ngũ giáo viên trước ngày trường chính thức khai giảng”.

Đồng tình với nhận định trên, thầy Nguyễn Công Danh, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Trung học cơ sở Na Ngoi, xã Na Ngoi đánh giá, Thông tư số 12/2026/TT-BGDĐT đã định mức rất rõ ràng chế độ hỗ trợ cho từng nhóm đối tượng học sinh. Điều này cởi bỏ nút thắt lớn cho các nhà trường trong việc tổ chức nấu ăn tập trung, quản lý và chăm sóc học sinh nội trú. Đồng thời, danh mục thiết bị dạy học được chuẩn hóa là tiền đề để giáo viên nâng cao toàn diện chất lượng giáo dục vùng biên. Ở góc độ quản lý cơ sở, thầy Đặng Văn Tam, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Phúc Sơn, xã Anh Sơn khẳng định, khung hướng dẫn rõ ràng này giúp các trường chủ động xây dựng bộ máy, quy chế quản lý nội trú, sẵn sàng tiếp quản và vận hành trơn tru mô hình ngay khi bàn giao công trình.

Qua kiểm tra thực tế hiện trường mới đây, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Thái Văn Thành đã ghi nhận, biểu dương tinh thần nỗ lực vượt khó của các chủ đầu tư và nhà thầu. Để đảm bảo mục tiêu, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh yêu cầu Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp Nghệ An phải tiếp tục bám sát, đôn đốc các nhà thầu tăng tốc thi công. Quá trình ép tiến độ phải đi đôi với tăng cường giám sát chất lượng công trình, tuyệt đối bảo đảm an toàn vệ sinh lao động. Chủ đầu tư phải chủ động tháo gỡ các vướng mắc về nguồn vốn, biến động giá vật liệu xây dựng, trường hợp vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh xử lý. Các nhà thầu cần phát huy tối đa năng lực, bố trí đủ cán bộ kỹ thuật, tăng ca tăng kíp một cách khoa học để đưa các công trình giáo dục vùng biên hoàn thành đúng tiến độ theo tinh thần chỉ đạo của Trung ương./.