Bão số 5 đã đi qua nhưng người dân các xã ven biển Diễn Châu, Hải Châu, An Châu và Quỳnh Phú (tỉnh Nghệ An) sẽ khó quên bởi sức mạnh của bão. Nhiều ngư dân có thâm niên trong nghề đi biển tại địa phương cho biết, trong hàng chục năm qua chưa có một cơn bão nào có sức gió mạnh, dị thường, giật dữ dội, gây mưa lớn trên diện rộng và thời gian lưu lại trên đất liền lâu như bão số 5. Đặc biệt, thời điểm bão đổ bộ đất liền trùng với lịch thủy triều dâng đỉnh điểm nên nhiều địa phương ven biển, gần cửa sông, cửa lạch đã bị ngập lụt, gây chia cắt cục bộ nhiều xóm làng, khiến hàng trăm hộ dân bị cô lập, hốt hoảng chạy lụt trong đêm.
Hoang mang “chạy” nước biển dâng trong đêm
Từ 16 giờ ngày 25/8, mực nước biển dâng cao đã khiến hàng trăm hộ dân sống hai bên sông Diễn Thủy, sông Lạch Vạn (xã Diễn Châu) gần cửa biển bị ngập lụt nặng và cô lập do đường liên thôn xóm bị chia cắt. Đêm cùng ngày, do mưa lớn kéo dài, nước biển càng dâng cao kết hợp với thủy triều đạt đỉnh điểm khiến tình trạng ngập lụt tại các khu vực đã bị ngập càng ngập thêm. Cuộc sống của người dân tại các khu vực ngập lụt bị ảnh hưởng lớn và đảo lộn.
Anh Nguyễn Văn Thành, xóm Đông Lộc, xã Diễn Châu cho biết, từ chiều 25/8, nước trên sông Lạch Vạn đấu nối với cửa biển đã dâng, nhưng mức dâng chậm. Đến hơn 17 giờ mực nước dâng rất nhanh, tràn ngược trở lại vào hệ thống cống tiêu úng của xóm. Không lâu sau đó, tuyến đường ven sông dài hơn 3 km chạy qua các xóm Ngọc Minh, Đông Lộc, Yên Thịnh (xã Diễn Châu) và khu cảng cá Lạch Vạn bị ngập sâu trong nước. Nhiều điểm mực nước dâng cao gần 1m. Các cầu cảng là nơi tàu, thuyền neo đậu chỉ còn trơ lên những mẩu cột. Tuyến đường ven sông ngập sâu đến mức đó thì mực dâng của nước biển phải đạt hơn 2,5m so với mức bình thường.
Ông Lê Văn Hải, nhà gần Cảng cá Lạch Vạn kể: Nước biển dâng nhanh và cao, kết hợp với gió thổi rất mạnh nên ngay trong sông Lạch Vạn cũng có sóng lớn. Sóng liên tục thổi từ hướng cửa biển Lạch Vạn vào kèm với mưa lớn khiến khung cảnh xóm làng mù mịt hơi nước. Dọc tuyến đường ven sông vô số rác thải, cành cây, ván gỗ, thùng xốp, can nhựa trôi nổi rồi dạt vào cổng, vườn nhà dân. Mực nước biển dâng cao đến nỗi những xác tàu hỏng nằm dọc bờ sông chỉ còn nhú lên một đoạn phần mũi.
Nước biển dâng nhanh khiến hàng chục gia đình sinh sống dọc ven sông bị cô lập trong chiều 25/8. Mực nước liên tục dâng khiến tình trạng cô lập diễn ra suốt đêm đến tận sáng ngày 26/8. Đề phòng với nước biển càng dâng cao, người dân đã sơ tán phụ nữ, trẻ em, người già đến nhà người quen, họ hàng trong xóm. Những người đàn ông khỏe mạnh ở lại những ngôi nhà bị cô lập thì không dám ngủ, thức trắng đêm “canh” nước biển dâng và chủ động kê cao đồ đạc, vật dụng trong gia đình để khỏi bị hư hỏng.
Ở vị trí cao hơn nhưng khu vực dân cư hai bên sông Diễn Thủy từ khu vực chân cầu Diễn Ngọc đến cảng cá Diễn Bích (xã Diễn Châu) dài hơn 1km cũng bị ngập nặng do nước biển dâng. Mực nước biển dâng ngập con đường ven sông đạt từ 0,5 đến 1m.
Trong chiều ngày 25/8, tình trạng ngập lụt do nước biển dâng cũng xảy ra đối với hàng trăm hộ dân sinh sống tại khu vực cửa biển Lạch Thơi (xã Quỳnh Phú), đoạn từ chân cầu Sơn Thọ (bắc qua sông Thái) qua Chợ Cống, di tích đền Thơi ta tận cửa biển Lạch Thơi. Mực nước biển dâng tại đây đạt từ 0,5 đến gần 1m, kết hợp gió mạnh nên sóng liên tục xô vào cửa, tường nhà của người dân.
Người dân phải thức trắng đêm để kê cao đồ đạc theo mực nước dâng của nước biển. Tại các xóm Phú Liên, Thành Công, Đại Hải (xã Quỳnh Phú) sóng biển dâng cao đã tràn qua đê và nhanh chóng nhấn chìm tuyến đê biển qua địa bàn các thôn này. Sóng lớn kết hợp thủy triều dâng cao, gió mạnh khiến bờ biển tại xã Quỳnh Phú luôn nhiễu động mạnh, uy hiếp hàng trăm nhà dân.
Khẩn trương khắc phục hậu quả
Đến sáng ngày 26/8, tình trạng ngập lụt do nước biển dâng tại các cửa biển Lạch Quèn, Lạch Cờn, Lạch Thơi, Lạch Vạn đã giảm mạnh, người dân chủ động lau chùi, kê lại đồ đạc, vật dụng, dọn dẹp nhà cửa để ổn định cuộc sống, sinh hoạt. Chính quyền địa phương các xã ven biển phối hợp với lực lượng công an, biên phòng tham gia hỗ trợ giúp người dân khắc phục hậu quả bão lụt, đảm bảo vệ sinh môi trường, tránh phát sinh dịch bệnh.
Thông tin từ chính quyền xã ven biển Quỳnh Phú, trong sáng ngày 26/8 địa phương có nhiều khu vực bị mất điện do cây đổ làm đứt dây truyền tải, cột điện gãy; nhiều diện tích hoa màu, ao nuôi trồng thủy, hải sản trên địa bàn bị ngập; hàng chục ha nuôi ngao của người dân bị thiệt hại...
Điều lo lắng là hiện nay địa phương có hàng trăm kho đông lạnh và hàng ngàn tủ bảo quản hải sản của người dân đang rất cần nguồn điện để hoạt động trở lại. Nếu qua ngày 26/8 mà không có điện trở lại thì nguồn hải sản sẽ hư hỏng, thiệt hại sẽ rất lớn.
Tại xã Diễn Châu, tính đến 10 giờ ngày 26/8, địa phương không có thiệt hại về người; hơn 500 tàu thuyền và hàng trăm bè mảng của ngư dân neo đậu an toàn. Tuy nhiên có hơn 420 cây xanh trên đường và khu dân cư gãy đổ, bật gốc; gần 230 ha lúa, hơn 16 ha ngô và hoa màu bị ngập úng, gãy đổ. Hơn 2,2 ha thủy sản bị thiệt hại. Có 50 hộ dân có nhà bị tốc mái; 50 chuồng trại chăn nuôi bị ảnh hưởng; nhiều cột điện bị gãy. Hàng trăm pano, biển hiệu, băng rôn tại nhà văn hoá khối, xóm và trục đường chính hư hỏng... Hàng chục quán ăn, quán gió, ki-ốt tại Khu du lịch biển Diễn Thành cũng bị ảnh hưởng (tốc mái, hư hỏng và gãy bảng hiệu....).
Tương tự, tại khu du kịch biển Cửa Hiền (xã An Châu) nhiều chòi nghỉ mát, ngắm cảnh bị sóng đánh gây hư hỏng nặng. Nhiều diện tích hoa màu bị thiệt hại. Một số cơ sở chăn nuôi bị ngập và khiến hàng ngàn gia cầm bị thiệt hại. Tuyến đường ven biển Nghi Sơn - Cửa Lò chạy qua địa bàn các xã Diễn Châu, An Châu, Hải Châu có vô số cây phi lao bật gốc đổ, gãy gây tắc nghẽn giao thông cục bộ.
Trong sáng ngày 26/8, chính quyền các xã ven biển đã trực tiếp chỉ đạo huy động toàn bộ lực lượng công an, quân sự, thôn đội trưởng, công an cơ sở cùng nhân dân phối hợp với lực lượng Đồn Biên phòng Diễn Thành (Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An) đồng loạt ra quân khắc phục hậu quả với tinh thần khẩn trương, quyết liệt để ổn định đời sống, sản xuất và cảnh quan trên địa bàn.
Ông Nguyễn Văn Lợi - Chủ tịch UBND xã Diễn Châu cho biết, những ngày trước khi bão đổ bộ vào đất liền, chính quyền địa phương đã vận động, tuyên truyền, di dời người dân tại những khu vực nguy hiểm, vùng trũng thấp có nguy cơ ngập đến nơi an toàn ở các trường học. Đồng thời, khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài khi không thật sự cần thiết; tránh xa cột điện, cây to, bờ sông, bờ biển. Chủ động gia cố nhà cửa, kiểm tra mái tôn, cửa ra vào; tuân thủ nghiêm yêu cầu, chỉ dẫn của chính quyền, lực lượng chức năng. Do đó đã hạn chế được mức thấp nhất thiệt hại do bão gây ra.
Theo chính quyền các xã ven biển Hải Châu, An Châu, Diễn Châu, Quỳnh Phú..., nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của các cấp lãnh đạo từ Trung ương, cấp tỉnh đến cơ sở, sự vào cuộc tích cực, đồng bộ của chính quyền, lực lượng vũ trang, đoàn thể và sự đồng lòng của nhân dân nên thiệt hại do bão số 5 gây ra đã được hạn chế, đảm bảo an toàn tính mạng của người dân./.
