Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai, trong 9 tháng năm 2026, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã tuyển sinh 2.745 người dân tộc thiểu số, đạt khoảng 91,5% kế hoạch năm; trong đó 1.347 người đã tốt nghiệp. Riêng đào tạo nghề cho lao động nông thôn là người dân tộc thiểu số đạt trên 2.000 người.
Đáng chú ý, trong số 1.418 người dân tộc thiểu số đã tham gia học nghề có 871 người tốt nghiệp Trung học cơ sở và 547 người tốt nghiệp Trung học phổ thông, có 760 nữ. Tỷ lệ học nghề đạt 12,18%, cao hơn 1,18 điểm phần trăm so với kế hoạch năm 2026. Chương trình đào tạo được điều chỉnh theo hướng tăng thực hành, có sự tham gia của doanh nghiệp; đồng thời bổ sung kỹ năng mềm, kỹ năng số và kiến thức khởi nghiệp.
Các nghề được ưu tiên trong những tháng cuối năm gồm công nghệ ô tô, điện công nghiệp, hàn, cơ khí, điện tử công nghiệp, kỹ thuật máy lạnh, công nghệ thông tin, điều dưỡng, dược, quản trị khách sạn, chế biến món ăn, chăn nuôi - thú y, trồng trọt và bảo vệ thực vật, logistics. Tỉnh cũng tăng cường liên kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp trong các lĩnh vực công nghiệp chế biến, du lịch, dịch vụ, nông nghiệp công nghệ cao, logistics và năng lượng tái tạo.
Việc đào tạo gắn với địa chỉ sử dụng lao động được triển khai thông qua phối hợp giữa ngành Giáo dục và Đào tạo, ngành Nội vụ, Binh đoàn 15 và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp để đào tạo, kết nối tuyển dụng lao động vào làm việc tại các đơn vị thuộc Binh đoàn 15.
Tuy nhiên, công tác đào tạo nghề cho lao động dân tộc thiểu số còn gặp khó khăn do địa bàn rộng, dân cư phân tán; một bộ phận lao động đi làm sớm, làm việc thời vụ hoặc phụ thuộc sản xuất nông nghiệp. Trình độ văn hóa, khả năng sử dụng tiếng Việt và tiếp thu kiến thức nghề chưa đồng đều; cơ sở vật chất, thiết bị thực hành và đội ngũ giáo viên tại một số cơ sở còn hạn chế. Ở một số nơi, nghề được đào tạo chưa sát nhu cầu tuyển dụng trong khi người học còn khó tiếp cận vốn, đất đai và tư liệu sản xuất để tự tạo việc làm.
Để khắc phục, Gia Lai yêu cầu các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phối hợp chính quyền cấp xã, doanh nghiệp và hợp tác xã khảo sát nhu cầu trước khi tuyển sinh; ưu tiên đào tạo cho lao động dân tộc thiểu số, hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách, gắn đào tạo với việc làm và sinh kế bền vững. Đặc biệt, từ ngày 30/9/2026 đến 10/1/2027, tỉnh triển khai Chiến dịch 100 ngày đêm đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm và cung ứng lao động, phấn đấu đào tạo ít nhất 3.367 người, cung ứng 1.864 lao động cho doanh nghiệp và hỗ trợ hơn 4.100 người sau đào tạo tự tạo việc làm, phát triển sinh kế.
Theo Kế hoạch số 379/KH-UBND, chiến dịch tập trung tại các xã, phường có dự án đầu tư, khu công nghiệp, khu kinh tế, cụm công nghiệp và các địa bàn được giao chỉ tiêu đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Tỉnh phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu đào tạo nghề cho 6.020 lao động nông thôn năm 2026 và tổ chức ít nhất 30 phiên giao dịch việc làm. Một điểm mới của chiến dịch là xây dựng chuỗi dữ liệu thống nhất từ cấp xã đến cấp tỉnh. Mỗi lao động được gắn mã theo dõi, cập nhật từ nhu cầu học nghề, khóa đào tạo, kết quả học tập đến tình trạng việc làm sau đào tạo. Doanh nghiệp xác định vị trí việc làm, số lượng và yêu cầu kỹ năng; cơ sở giáo dục nghề nghiệp căn cứ nhu cầu thực tế để tổ chức đào tạo.
Các khóa học được tăng thời lượng thực hành, gắn với vị trí việc làm cụ thể và tổ chức linh hoạt, ngắn hạn, lưu động tại xã, phường, nhất là đối với lao động nông thôn. Với người lựa chọn tự tạo việc làm, tỉnh kết nối các nguồn lực về vốn, đất đai, thiết bị, hợp tác xã và chuỗi tiêu thụ; đồng thời hỗ trợ chuyển đổi nghề, phát triển kinh tế hộ gia đình, sinh kế và tham gia xuất khẩu lao động. Gia Lai xác định kết quả sau đào tạo, người lao động có việc làm, được doanh nghiệp tiếp nhận hoặc tự tạo việc làm là thước đo quan trọng, thay vì chỉ đánh giá qua số người tuyển sinh và hoàn thành khóa học.
