Tỉnh Đồng Tháp là một trong những địa phương có diện tích dừa lớn ở Đồng bằng sông Cửu Long, với hơn 24.113 ha dừa, tập trung tại xã chuyên canh dừa trong vùng ngọt hóa Gò Công ở các địa phương phía Đông của tỉnh, với sản lượng khoảng 203.770 tấn trái/năm. Nhằm phát huy tiềm năng và thế mạnh cây dừa, các địa phương trong vùng chuyên canh dừa khuyến khích người dân ứng dụng rộng rãi khoa học kỹ thuật nông nghiệp thâm canh, chuyển đổi sang trồng dừa hữu cơ hướng tới phục vụ xuất khẩu.
Xã Bình Ninh là địa phương đi tiên phong trong việc triển khai trồng dừa hữu cơ hướng đến xây dựng chuỗi sản phẩm dừa bền vững để phục vụ xuất khẩu.
Ông Dương Thanh Trung, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bình Ninh, tỉnh Đồng Tháp cho biết, trên địa bàn xã Bình Ninh hiện có hơn 2.626 ha dừa, trong đó có 1.490 hộ dân cùng 915 ha đã được cấp giấy chứng nhận sản xuất hữu cơ đang cho trái ổn định. Đối với diện tích dừa sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, xã hiện có 14,89 ha được chứng nhận VietGAP với quy mô 32 hộ tham gia.
Để thực hiện nghị quyết của Đảng ủy xã Bình Ninh về phát triển vườn dừa trồng theo hướng hữu cơ hướng đến phục vụ xuất khẩu, Ủy ban nhân dân xã chỉ đạo Phòng Kinh tế tiếp tục tập trung hướng dẫn, chuyển giao khoa học kỹ thuật cho người dân về cách trồng dừa hữu cơ phục vụ xuất khẩu để tạo điều kiện cho người dân trong xã phát triển ngành hàng dừa bền vững.
Địa phương đã tổ chức hàng chục cuộc tập huấn, chuyển giao kỹ thuật canh tác, hướng dẫn về quy trình trồng dừa hữu cơ, sử dụng phân và thuốc bảo vệ thực vật sinh học trong danh mục được phép, ghi chép nhật ký canh tác, không sử dụng các chất bị cấm và đảm bảo thời gian cách ly,…
Ông Phạm Văn Nghệ, nông dân xã Bình Ninh, tỉnh Đồng Tháp, trồng 1 ha dừa hữu cơ, đang cho trái ổn định, phấn khởi cho biết, sau khi được cán bộ kỹ thuật tập huấn hướng dẫn và chuyển hướng sang trồng dừa hữu cơ, sản lượng cùng chất lượng trái dừa được cải thiện, tốt hơn so với cách trồng truyền thống như trước đây. Hơn nữa, sản phẩm trái dừa hữu cơ được ổn định nhờ hợp tác xã thu mua nên hiệu quả từ trồng dừa hữu cơ là rất tốt.
Theo ông Nghệ, trồng dừa hữu cơ không phức tạp lắm so với trồng dừa thông thường, chỉ là thay đổi cách thức trồng. Trong việc bón phân, người trồng không sử dụng các loại phân bón hóa học như urê, DAP, NPK mà chỉ sử dụng các loại phân bón hữu cơ, có thể là phân bón hữu cơ do người nông dân tự ủ hoặc là phân bón hữu cơ đóng bao. Khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật phải lưu ý chỉ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc hóa học. Người trồng phải có ghi chép quá trình sản xuất để phục vụ cho việc truy xuất nguồn gốc.
Đồng hành cùng người dân trồng dừa hữu cơ, Hợp tác xã nông nghiệp Bình Ninh đã vận động các xã viên trồng dừa truyền thống chuyển sang trồng dừa hữu cơ, hướng đến tạo vùng nguyên liệu cho doanh nghiệp chế biến xuất khẩu, đảm bảo đầu ra ổn định cho sản phẩm trái dừa hữu cơ.
Ông Phan Minh Tuấn, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp xã Bình Ninh, tỉnh Đồng Tháp chia sẻ, qua hiệu quả thực tế, người dân trồng dừa trên địa bàn xã đồng tình hưởng ứng và tham gia sản xuất trồng dừa hữu cơ. Sau khi tham gia các buổi tập huấn về phương thức sản xuất, các hộ dân áp dụng vào vườn dừa của mình và đạt hiệu quả cao. Đến nay, đã có 915 ha dừa của 1.490 hộ dân đã được cấp giấy chứng nhận đạt chuẩn sản xuất hữu cơ của nhà máy chế biến nông sản của Công ty cổ phần Công nghiệp Thực phẩm THABICO Tiền Giang (xã Bình Ninh).
Những vườn dừa đạt chuẩn vườn dừa hữu cơ sẽ được bàn giao lại cho Hợp tác xã nông nghiệp xã Bình Ninh để thu gom, thu mua trái dừa của người dân và cung cấp cho công ty. Việc liên kết với Công ty cổ phần Công nghiệp Thực phẩm THABICO Tiền Giang sẽ tạo đầu ra cho trái dừa khô, dừa lấy dầu giúp người dân trồng dừa trong xã nói riêng và ở vùng chuyên canh dừa trong tỉnh có lợi nhuận cao và ổn định.
Công ty cổ phần Công nghiệp thực phẩm Thabico Tiền Giang đã đầu tư nhà máy chế biến trái cây cùng các sản phẩm từ trái dừa tại xã Bình Ninh với công suất chế biến 300.000 trái dừa/ngày đêm, sẵn sàng bao tiêu dừa hữu cơ cho nông dân.
Ông Trần Hoàng Nhật Nam, Bí thư Đảng ủy xã Bình Ninh, tỉnh Đồng Tháp cho biết, nhằm phát huy tiềm năng cùng thế mạnh cây dừa trong nền nông nghiệp hàng hóa, xã tiếp tục thực hiện kế hoạch về phát triển vùng sản xuất chuyên canh cây dừa theo hướng nâng cao chuỗi giá trị, hướng đến phục vụ xuất khẩu.
Địa phương khuyến khích nông dân thay đổi tập quán, ứng dụng rộng rãi khoa học - kỹ thuật nông nghiệp thâm canh; đồng thời, khuyến khích người dân chuyển đổi sang trồng dừa hữu cơ nhằm nâng chất lượng cùng giá trị sản phẩm dừa trên thị trường.
Để khai thác tiềm năng phát triển của cây dừa, ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp sẽ kiến nghị với Ủy ban nhân dân tỉnh cho chủ trương để phối hợp với các ngành liên quan và các địa phương xây dựng đề án phát triển cây dừa trên địa bàn tỉnh.
Ông Lê Hà Luân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp cho biết, để đạt mục tiêu phát triển mạnh công nghiệp chế biến nông sản, trong thời gian tới, Đồng Tháp sẽ tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp.
Theo đó, tỉnh sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả Quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021 - 2030 với mục tiêu đưa Đồng Tháp trở thành một trong những trung tâm chế biến nông sản của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Ngành nông nghiệp sẽ phối hợp cùng các sở, ngành liên quan tập trung thực hiện Đề án Phát triển công nghiệp chế biến chuyên sâu đến 2030 mà Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành; xác định chế biến nông sản (trong đó có trái dừa) là mũi nhọn và phát triển các chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất nguyên liệu đến chế biến, tiêu thụ.
Ngoài ra, một trong những định hướng quan trọng của Đồng Tháp là tập trung phát triển vùng nguyên liệu bền vững bằng việc quy hoạch và phát triển các vùng nguyên liệu tập trung quy mô lớn theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ…, gắn kết chặt chẽ với các nhà máy chế biến. Đặc biệt là thúc đẩy mô hình liên kết bao tiêu giữa doanh nghiệp và nông dân để đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định, chất lượng cao cho chế biến, song song đó là hỗ trợ nông dân ứng dụng quy trình canh tác tiên tiến, đồng bộ để nguyên liệu đáp ứng yêu cầu thị trường xuất khẩu…
Đồng Tháp đã hình thành vùng chuyên canh dừa tập trung ở các xã Bình Ninh, xã An Thạnh Thủy, xã Chợ Gạo… với gần 7.700 ha dừa (tăng hơn 890 ha so với năm trước), với diện tích dừa đang cho trái trên 6.500 ha.
Việc khuyến khích ứng dụng khoa học công nghệ vào thâm canh đã giúp tăng năng suất dừa tại địa phương từ 22 tấn/ha/năm trước đây lên 24 tấn/ha/năm thời điểm hiện tại.
Vào thời điểm hiện nay, tình hình tiêu thụ trái dừa uống nước giảm, trái dừa lấy dầu ổn định, giá dừa uống nước từ 120.000 đồng - 150.000 đồng/chục trái, dừa lấy dầu từ 40.000 - 50.000 đồng/chục trái, dừa hữu cơ từ 60.000 đồng/chục trái./.
