Nhằm chuyển đổi sản xuất thích ứng biến đổi khí hậu, giảm nhẹ thiên tai những địa bàn canh tác khó khăn, các huyện vùng ngập lũ và vùng Đồng Tháp Mười phía Tây tỉnh Tiền Giang: Cái Bè, Cai Lậy, Châu Thành, Tân Phước, thị xã Cai Lậy đã chuyển trên 15.800 ha đất trồng lúa hiệu quả thấp, bị ảnh hưởng lũ lụt hàng năm trước đây sang trồng mít Thái chuyên canh phục vụ nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu.
Hiện gần 13.000 ha mít đang thời kỳ cho thu hoạch với năng suất ổn định từ 20 - 25 tấn/ha, mỗi năm tỉnh đạt sản lượng thu hoạch ước khoảng 300.000 tấn quả.
Lãnh đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tiền Giang) đánh giá, mít Thái có những ưu điểm vượt trội so với nhiều loại cây ăn quả khác như: thích hợp với thổ nhưỡng đất đai vùng ngập lũ và vùng Đồng Tháp Mười, dễ trồng, ít tốn công chăm sóc, cho năng suất cao và đầu ra thuận lợi, vừa tiêu thụ trong nước vừa được thị trường xuất khẩu ưa chuộng; nhất là Trung Quốc. Do vậy, nông dân chọn đưa vào cơ cấu cây trồng chủ lực trong chuyển đổi sản xuất thích ứng biến đổi khí hậu.
Để hỗ trợ nông dân chuyển đổi cây trồng đúng theo quy hoạch và mang lại hiệu quả, đáp ứng mục tiêu thích ứng biến đổi khí hậu, giảm nhẹ thiên tai, Tiền Giang triển khai thực hiện Đề án “Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phía Bắc quốc lộ 1 thuộc vùng ngập lũ đầu nguồn sông Tiền tỉnh Tiền Giang”.
Mục tiêu nhằm khuyến khích nông dân chuyển đổi đất canh tác kém hiệu quả sang trồng chuyên canh cây ăn quả đặc sản, chủ yếu là sầu riêng, mít Thái và rau màu… trong các mô hình sản xuất ưu việt, cho nguồn lợi kinh tế vượt trội. Từ đó, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, phòng tránh lũ lụt, thiết thực góp phần giảm phát thải khí nhà kính và ô nhiễm môi trường vừa nâng cao thu nhập, giúp nông dân tạo dựng cơ nghiệp bền vững.
Trong khuôn khổ Đề án “Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phía Bắc quốc lộ 1 thuộc vùng ngập lũ đầu nguồn sông Tiền tỉnh Tiền Giang”, địa phương triển khai các đề tài nghiên cứu khoa học nhằm phòng trừ hiệu quả sâu bệnh gây hại, nâng chất lượng vùng mít chuyên canh, tạo nguồn nông sản an toàn phục vụ xuất khẩu; xác định tác nhân và xây dựng quy trình quản lý tổng hợp bệnh xơ đen mít và bệnh xì mủ trên cây mít. Đồng thời, tận dụng phụ phẩm từ quả mít để sản xuất các sản phẩm giá trị gia tăng, nâng cao hiệu quả cây mít; khuyến khích nông dân lắp đặt hệ thống tưới phun tự động tiết kiệm nước, tuyển chọn giống tốt sạch bệnh, định hướng trồng mít theo ngưỡng an toàn vệ sinh thực phẩm gắn với thiết lập mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói xuất khẩu chính ngạch… nhằm đáp ứng yêu cầu nâng chất lượng sản phẩm, hướng tới xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc và các nước khác,
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Tiền Giang, tỉnh hiện có 70 mã số vùng trồng mít xuất khẩu với diện tích trên 8.600 ha và gần 300 mã số cơ sở đóng gói sầu riêng, mít, xoài, thanh long… xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc.
Nông dân Huỳnh Văn Cười (xã Mỹ Thành Nam, huyện Cai Lậy) thu hoạch mít thương phẩm.
Với nỗ lực chuyển đổi cây trồng, xây dựng vùng mít Thái chuyên canh đáp ứng tiêu chí xuất khẩu chính ngạch thiết thực giúp tỉnh phát huy hơn nữa tiềm năng và thế mạnh ngành hàng trái cây, đặc biệt là mít Thái - nguồn nông sản xuất khẩu quan trọng của địa phương.
Trước mắt, nhờ những giải pháp tích cực nâng chất lượng nông sản hàng hóa, giải quyết đầu ra ổn định, bán được giá, bà con vùng chuyên canh mít Thái có thêm thu nhập, ổn định và nâng cao mức sống. Đây cũng là nhân tố tích cực góp phần đổi mới nông nghiệp - nông thôn và xây dựng nông thôn mới thành công trên những địa bàn canh tác khó khăn trước đây.
Ông Huỳnh Văn Cười ở ấp 6, xã Mỹ Thành Nam, huyện Cai Lậy đã chuyển khoảng 1,7 ha đất lúa sang trồng chuyên canh mít Thái siêu sớm hiệu quả kinh tế cao, giúp ông tạo dựng cơ nghiệp vững vàng trên vùng ngập lũ phía Tây.
Theo ông Cười, mít Thái trồng sau 20 tháng đã cho thu hoạch với năng suất cao. Khu vườn mít chuyên canh của ông trung bình mỗi tuần cho thu hoạch 1 đợt, sản lượng từ 2 đến 3 tấn quả. Với giá mít thương lái thu mua từ 15.000 đồng đến 20.000 đồng/kg tùy thời điểm, trừ chi phí ông thu lãi khoảng 20 triệu đồng mỗi tuần. Ước tính, mỗi năm, ông Huỳnh Văn Cười thu lợi nhuận hàng tỷ đồng từ 1,7 ha mít Thái.
Bí thư xã Mỹ Thành Nam (huyện Cai Lậy) Nguyễn Văn Giang cho biết, mít Thái được mệnh danh là cây trồng giảm nghèo nhờ các ưu điểm về năng suất, sản lượng cũng như nguồn nông sản xuất khẩu có giá trị kinh tế. Hiện nông dân Mỹ Thành Nam chuyển hàng trăm ha đất lúa kém hiệu quả sang trồng mít Thái theo các mô hình chuyên canh hoặc xen canh thích ứng biến đổi khí hậu vừa cụ thể hóa chủ trương “sống chung với lũ”./.
