Kon Plông và Tu Mơ Rông là hai xã của tỉnh Kon Tum (cũ) thuộc diện hưởng chính sách 30a của Chính phủ. Những năm qua, từ nguồn hỗ trợ của Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững, chính quyền của hai địa phương đã triển khai đến từng thôn, làng, bảo đảm đúng đối tượng, đúng mục đích.
Nhờ đó đến nay, sau 5 năm triển khai Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững, bộ mặt nông thôn của hai địa phương đã dần thay đổi, tỷ lệ hộ nghèo giảm sâu, đời sống của người dân ngày càng phát triển.
Từ hỗ trợ sản xuất, hạ tầng
Xã Tu Mơ Rông được thành lập trên cơ sở hợp nhất các xã Tu Mơ Rông và xã Đăk Hà, huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum (cũ). Sau hợp nhất, xã có hơn 1.400 hộ với gần 6.700 nhân khẩu, 95% là bà con dân tộc thiểu số, chủ yếu là người Xơ Đăng. Đời sống của bà con nơi đây chủ yếu phụ thuộc vào nông nghiệp, với các loại cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế không cao như lúa, sắn,… Vì vậy, đầu năm 2020, tỷ lệ hộ nghèo của xã vẫn ở mức cao, khoảng 50%.
Ông Dương Đăng Khoa, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tu Mơ Rông cho biết, thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 – 2025, xã Tu Mơ Rông đã được hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội; đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo; hỗ trợ phát triển sản xuất; phát triển giáo dục nghề nghiệp;…
Một trong những dự án thuộc Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững mang lại hiệu quả rõ nét nhất tại xã Tu Mơ Rông là dự án 2 “Đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo”.
Tại thôn Mô Pả - nơi sinh sống của 168 hộ - năm 2020, thôn vẫn có tới 40 hộ nghèo. Thế nhưng, khi thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững, bà con trong thôn đã được hỗ trợ bò cái sinh sản. Ông A Minh, trưởng thôn Mô Pả cho biết, thực hiện chương trình, thôn có 10 hộ được lựa chọn nhận bò. Đến nay, sau 3 năm triển khai, từ một con bò cái ban đầu, các hộ nhận bò đã dần phát triển đàn tăng lên. Nhờ đó, kinh tế của gia đình cũng ổn định, thoát nghèo.
“Với vai trò là trưởng thôn, tôi cũng phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động bà con làm chuồng trại, trồng cỏ; mở lớp tập huấn cho bà con cách chăn nuôi, chăm sóc bò, không để bò bệnh, tiêm chủng thuốc đầy đủ. Đến nay, ý thức phát triển, chăn nuôi của bà con tăng lên, có trách nhiệm, không thả rông, chăn nuôi có chuồng trại. Nhờ vậy, đến cuối năm 2025, thôn chỉ còn 13 hộ nghèo”, ông A Minh nói.
Đơn cử, gia đình của bà Y Dục (sinh năm 1959, trú thôn Mô Pả) trước năm 2024 là hộ nghèo của thôn. Tuổi đã cao, sức đã yếu, bà không thể làm những công việc nặng nhọc, nên đời sống kinh tế của gia đình gặp rất nhiều khó khăn. Được chọn là một trong 10 hộ gia đình đầu tiên của thôn Mô Pả được nhận bò sinh sản từ Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững, bà Y Dục đã chăm sóc bò cẩn thận, theo đúng hướng dẫn, kỹ thuật của cơ quan chức năng. Đến nay, bà đã phát triển đàn bò lên ba con, và thoát nghèo năm 2024.
“Được Nhà nước hỗ trợ bò như thế này, tôi rất vui. Con bò là tài sản rất lớn của gia đình, nên tôi luôn chăm sóc cẩn thận. Nhờ có đàn bò này mà gia đình tôi đã thoát nghèo”, bà Y Dục vui vẻ nói.
Dãy phòng học được đầu tư từ Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững năm 2023 giúp thầy trò Trường Tiểu học Kim Đồng, xã Tu Mơ Rông thuận tiện hơn trong việc dạy và học.
Không chỉ hỗ trợ sinh kế, Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững cũng hỗ trợ xã Tu Mơ Rông trong việc phát triển cơ sở hạ tầng như đường sá, cầu cống, trường học, chợ dân sinh. Tại Trường Tiểu học Kim Đồng, xã Tu Mơ Rông, nơi có 28 lớp, 5 khối với hơn 700 học sinh, do số lượng học sinh đông, trong khi số phòng học trước đây không đáp ứng đủ, nên việc dạy và học của thầy và trò nhà trường gặp nhiều khó khăn.
Năm 2023, Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững đã hỗ trợ xây dựng một dãy phòng học mới với 6 phòng, đảm bảo các tiêu chuẩn về dạy và học. Nhờ đó, việc sắp xếp, bố trí phòng học cho các khối được nhà trường thực hiện thuận tiện và dễ dàng hơn, giúp đảm bảo không gian học tập, duy trì sĩ số.
“Khi đầu tư trường được khang trang, sạch đẹp cũng thu hút được học sinh đến trường nhiều hơn, các em thích được học trong một môi trường, ngôi trường đẹp và có sự đầu tư về cơ sở vật chất. Vì thế, khi xây dựng 6 phòng học này, chất lượng dạy và học tại Trường Tiểu học Kim Đồng ngày một nâng lên, việc duy trì tỷ lệ chuyên cần học sinh đến lớp được nâng cao hơn những năm học trước”, cô Hồ Thị Thùy Vân, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Kim Đồng chia sẻ.
Ông Dương Đăng Khoa nhận định, Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 – 2025 đã mang lại những hiệu quả thiết thực cho người dân. Tín hiệu rõ ràng nhất là chỉ số giảm nghèo, khi xã Tu Mơ Rông giảm từ 50% số hộ thuộc diện hộ nghèo vào năm 2020, thì đến cuối năm 2025, số hộ nghèo của xã đã giảm chỉ còn 16,18%. Xã Tu Mơ Rông từ việc chỉ đạt 9/19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới vào năm 2020, đến nay cũng đã đạt 14 tiêu chí, bộ mặt nông thôn ngày càng khởi sắc, đời sống của người dân ngày càng được nâng lên.
Đến hiệu quả trong liên kết
Trong khi đó, tại xã Kon Plông, thực hiện dự án 2 “Đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo”, xã đã triển khai mô hình phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị tại Hợp tác xã chè Đông Trường Sơn.
Ông Nguyễn Duy Phượng, thành viên Hợp tác xã chè Đông Trường Sơn cho biết, năm 2024, đơn vị đã liên kết với 45 hộ dân trên địa bàn xã Kon Plông, chủ yếu tại thôn Vi Choong. Tổng diện tích chè của các hộ dân khoảng 50 ha, giúp nâng diện tích chè của Hợp tác xã lên hơn 120 ha. Khi liên kết, Hợp tác xã sẽ hỗ trợ các hộ dân về kỹ thuật trồng và chăm sóc chè; tập huấn kỹ thuật chế biến, sản xuất. Đặc biệt, Hợp tác xã sẽ tiêu thụ 100% cho bà con, giúp nâng cao thu nhập với bình quân từ 100 – 120 triệu đồng/ha/năm.
Ông Đinh Văn Rin, trú thôn Vi Choong cho biết, gia đình ông tham gia liên kết trồng 2 ha chè với Hợp tác xã chè Đông Trường Sơn. Vì đây là loại cây trồng mới, chưa từng được trồng tại địa phương, nên khi tham gia, bà con nhân dân được Hợp tác xã hỗ trợ đầy đủ về kỹ thuật trồng và chăm sóc chè. Thu nhập từ cây chè cũng cao hơn nhiều so với các loại cây trồng truyền thống khác như lúa, sắn,… Nhờ đó, tất cả các hộ dân tham gia liên kết trồng chè với Hợp tác xã chè Đông Trường Sơn đã thoát nghèo bền vững.
Ông Lê Thành Diễn, Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng xã Kon Plông đánh giá, việc phát triển liên kết chuỗi giữa người dân và Hợp tác xã chè Đông Trường Sơn đã góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo của xã Kon Plông một cách rõ rệt. Trước khi có mô hình liên kết, tỷ lệ hộ nghèo của xã khoảng 14%, nhưng đến nay chỉ còn 8%, hướng đến giảm về 0% vào năm 2030. Chỉ tính riêng năm 2025, xã đã giảm được 173 hộ nghèo. Đây chính là con số khẳng định hiệu quả của Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững tại xã Kon Plông.
Theo ông A Byot, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi, đối với các xã hưởng chính sách 30a của Chính phủ, Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững đã góp phần xây dựng cơ sở hạ tầng, điện, đường, trường, trạm. Nhờ các nguồn vốn của chương trình, bộ mặt nông thôn của các xã hưởng chính sách 30a đã thay đổi rõ nét so với năm 2020, đời sống của người dân ngày càng được nâng lên. Qua đó, khẳng định sự đúng đắn của các chương trình mục tiêu Quốc gia, giá trị to lớn mà các chương trình mang lại cho người dân vùng khó khăn./.
