Tại các xã biên giới của tỉnh Gia Lai, các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số đang mang lại chuyển biến rõ nét. Những hỗ trợ thiết thực như cây giống, vật nuôi, hướng dẫn kỹ thuật và vốn ưu đãi đã tạo điểm tựa để đồng bào cải thiện thu nhập, ổn định đời sống và từng bước vươn lên thoát nghèo.
Xã Ia Nan, nơi có hơn 2.000 hộ dân với hơn 8.600 nhân khẩu, gần 29% là đồng bào dân tộc thiểu số, cuộc sống còn nhiều khó khăn. Từ những chương trình mục tiêu quốc gia Nhà nước dành cho khu vực biên giới, người dân nơi đây được cấp giống cây trồng phù hợp, hỗ trợ vật nuôi và tiếp cận các lớp hướng dẫn kỹ thuật ngay tại làng. Những khoảnh đất bỏ hoang được đưa vào trồng điều; các thửa ruộng lúa nước năng suất cao bắt đầu thay thế lúa rẫy, giúp bà con chủ động hơn trong sản xuất.
Gia đình anh Rơ Lan Thuyên ở làng Tung là một trong những hộ cận nghèo được hỗ trợ bò giống và cây điều. Một con bò không thể giúp thoát nghèo ngay, nhưng trở thành sinh kế nền tảng để gia đình “lấy công chăm sóc làm lời". Bò mẹ đã sinh thêm một bê con khỏe mạnh, tạo của để dành và giúp gia đình có thêm động lực mở rộng chăn nuôi. Những luống điều trồng trên đất cằn cũng bén rễ tốt, mở thêm một hướng thu nhập lâu dài.
Không chỉ hỗ trợ vật chất, các cán bộ xã, hội đoàn thể thường xuyên bám làng tuyên truyền, hướng dẫn bà con thay đổi cách nghĩ, cách làm. Nhờ đó, sản xuất của người Jrai tại xã Ia Nan dần đi vào hướng ổn định. Theo Trưởng thôn Rơ Lan Siếu, từ năm 2023 đến nay, thôn làng Tung có hơn 20 hộ được hỗ trợ bò giống. Người dân chủ động làm chuồng trại phù hợp điều kiện của mình, chăm sóc đúng hướng dẫn kỹ thuật, giữ vệ sinh chuồng nuôi…, nhờ vậy đàn bò phát triển tốt, góp phần cải thiện thu nhập cho nhiều hộ nghèo và cận nghèo.
Cách Ia Nan không xa, xã biên giới Ia O cũng đang cho thấy kết quả rõ nét trong giảm nghèo. Với hơn 11.000 nhân khẩu, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số, địa phương đã triển khai đồng bộ các chương trình hỗ trợ như cấp bò giống, hỗ trợ cây trồng, mở lớp dạy nghề tại chỗ, hướng dẫn kỹ thuật và cho vay vốn ưu đãi. Nhờ những hỗ trợ phù hợp, số hộ nghèo của xã giảm từ 175 hộ năm 2024 xuống còn 108 hộ vào cuối năm 2025.
Tại thôn Mít Kom II, anh Puih Líu dùng khoản hỗ trợ nguồn vay 14 triệu đồng để mua hai con bò. Sau thời gian chăm sóc đúng kỹ thuật, đàn bò sinh thêm bốn con. Đây không phải thu nhập lớn ngay lập tức, nhưng là nguồn tích lũy quan trọng giúp gia đình ổn định chi tiêu, lo cho các con học hành và yên tâm sản xuất.
Gia đình chị Chu Thị Thoa cũng được hỗ trợ một con bò giống. Chỉ sau hơn một năm, bò mẹ đã sinh thêm một con bê khỏe mạnh. Trong điều kiện thu nhập phụ thuộc công nhân cao su và làm thuê theo ngày, việc có “của để dành” từ chăn nuôi giúp gia đình chị giảm bớt rủi ro, có thêm sinh kế ổn định.
Theo Trưởng thôn Puih Rih, mô hình cấp bò giống phát huy hiệu quả rõ nhất vì phù hợp với điều kiện của người dân tộc thiểu số vùng biên giới. Nhờ chăm sóc kỹ, đảm bảo chuồng trại và phòng bệnh theo hướng dẫn, đàn bò phát triển tốt. Rà soát gần đây cho thấy 5 hộ đã thoát nghèo bền vững; những hộ còn lại dù gặp khó khăn do bệnh tật, ốm đau nhưng vẫn duy trì được sinh kế cơ bản, hạn chế nguy cơ tái nghèo.
Ông Phan Đình Thắm, Chủ tịch UBND xã Ia O, cho biết công tác an sinh xã hội tại địa phương luôn được ưu tiên. Tất cả hộ nghèo và cận nghèo được cấp thẻ bảo hiểm y tế; các chính sách tín dụng ưu đãi, đào tạo nghề, hỗ trợ tiền điện và nhà ở được thực hiện đầy đủ. Giải pháp trọng tâm trong thời gian tới là tiếp tục hỗ trợ phát triển sản xuất, cung cấp giống cây trồng - vật nuôi phù hợp, thực hiện chuyển giao kỹ thuật, đồng thời nâng cao năng lực quản lý tài chính và kỹ thuật sản xuất cho người dân.
Những sinh kế nhỏ nhưng thiết thực, phù hợp với điều kiện của bà con dân tộc thiểu số vùng biên giới đang tạo nên nền tảng quan trọng để người dân chủ động vươn lên. Đây không chỉ là cách giảm nghèo trước mắt mà là hướng đi bền vững, giúp người dân ổn định cuộc sống và xây dựng tương lai ngay trên chính mảnh đất quê hương mình./.
