Đặc sắc nghi lễ, văn hóa truyền thống của cộng đồng dân tộc vùng Tây Nguyên

Nằm ở vùng đất đỏ miền Đông, sau khi sáp nhập xã Bom Bo cũ và Bình Minh cũ, xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) hôm nay không chỉ được biết đến như một biểu tượng của tinh thần kháng chiến quật khởi mà còn là nơi hội tụ, kết tinh những giá trị văn hóa đặc sắc của người S'tiêng.

Việc đưa di sản văn hóa vào trường học không còn là câu chuyện mang tính khuyến khích, mà đang dần trở thành một yêu cầu tất yếu. Giáo dục không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt tri thức, mà còn là hành trình hình thành nhân cách, bồi đắp tâm hồn và xây dựng văn hóa cho thế hệ trẻ. 

Dệt thổ cẩm là nét văn hóa đặc trưng, thể hiện sự khéo léo của đồng bào M'nông, là sự tiếp nối của một nghề truyền thống lâu đời. Vải thổ cẩm được dệt hoàn toàn trên khung cửi truyền thống, từ những kỹ năng, sự sáng tạo và kiên nhẫn của những người phụ nữ M’nông đã tạo ra những trang phục truyền thống với những hoa văn, họa tiết sặc sỡ mang sắc thái đặc sắc của cộng đồng.

Những ngày tháng 3 âm lịch, không gian Di tích Tháp Bà Pô Nagar ở phường Bắc Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa) trở nên linh thiêng và rộn ràng hơn bao giờ hết.

Chè đâm là thức uống dân dã nhưng độc đáo của đồng bào Thái miền Tây Nghệ An; không chỉ gây ấn tượng bởi tên gọi lạ mà còn bởi cách chế biến công phu và hương vị đặc trưng. Từ những lá chè rừng được giã nhuyễn trong cối gỗ, cối đá, ống tre, người Thái đã tạo nên một loại nước giải khát mang đậm dấu ấn văn hóa, khiến du khách một lần thưởng thức là nhớ mãi.

Trong chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Giải phóng miền Nam 30/4 và Quốc tế Lao động 1/5, chương trình dân ca, dân vũ “Tình ca Tây Nguyên” diễn ra tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam đã mang đến không gian đậm sắc màu đại ngàn, thu hút đông đảo du khách.

Giữa trùng điệp đá tai mèo nơi địa đầu cực Bắc, Cao nguyên đá Đồng Văn không chỉ là một vùng địa chất độc đáo, mà còn là một “bảo tàng sống” lưu giữ ký ức hàng trăm triệu năm của trái đất, hòa quyện với đời sống văn hóa của các cộng đồng dân tộc.

Tối 30/4, UBND xã Măng Đen tổ chức chương trình nghệ thuật “Măng Đen – Khát vọng vươn xa”. Đây là hoạt động trọng tâm trong chuỗi các sự kiện văn hóa – nghệ thuật của Khu du lịch sinh thái Măng Đen nhân dịp kỷ niệm 51 năm Giải phóng miền Nam – Thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026) và Ngày Quốc tế Lao động 1/5.

Tối 29/4, tại trung tâm Khu du lịch quốc gia Sa Pa (Lào Cai), Lễ hội mùa hè Sa Pa 2026 chính thức khai mạc. Đây là sự kiện quan trọng, điểm nhấn trong chuỗi “Lễ hội 5 mùa” của phường Sa Pa, góp phần đẩy mạnh kích cầu, xúc tiến và quảng bá du lịch trên địa bàn phường, khu vực và của cả tỉnh.

Ngày 28/4, tại Hà Nội, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề: "Hành trình di sản: Câu chuyện bảo tồn kiến trúc nhà Hà Nhì".

Không gian văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Hoa ở khu vực Chợ Lớn là một trong những “kho báu” giàu tiềm năng, tạo động lực cho sự phát triển kinh tế đô thị ở TP Hồ Chí Minh.

Nằm dưới những hàng thốt nốt cổ thụ tại xã Ô Lâm (tỉnh An Giang), chùa Snayđonkum - “chùa B-52” từng là “tọa độ lửa” kiên cường, nơi thắt chặt tình đoàn kết Kinh - Khmer trong những năm tháng kháng chiến hào hùng. Trải qua nửa thế kỷ, ngôi chùa mãi là biểu tượng cho ý chí quật cường và sức sống mãnh liệt của vùng đất Bảy Núi An Giang.

Giữa không gian cổ kính của phố cổ Đồng Văn (khu vực thị trấn Đồng Văn, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang cũ, nay là xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang), khi những dãy nhà trình tường nhuốm màu thời gian còn vương hơi sương sớm, tiếng khèn Mông lại cất lên, khi trầm lắng, khi rộn ràng, như một mạch chảy âm thầm nối quá khứ với hiện tại.

Từ bao đời nay, những tấm thổ cẩm truyền thống do chính tay những người phụ nữ Giẻ - Triêng làm nên đã gắn liền với mọi hoạt động hàng ngày của người dân tại chỗ, từ lao động sản xuất, đến lễ hội, đình đám.

Nhân dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và Giải phóng miền Nam, Thống nhất Đất nước, tại Khu du lịch sinh thái Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi, Ủy ban nhân dân xã Măng Đen tổ chức các hoạt động văn hóa, du lịch; trong đó, điểm nhấn là Lễ hội đường phố với chủ đề “Măng Đen – Bản giao hưởng đại ngàn”. Lễ hội có sự tham gia của 300 nghệ nhân tại các thôn, các em học sinh và các ca sĩ, nghệ sĩ.

Ngày 26/4 (tức mùng 10 tháng 3 âm lịch), tại Di tích lịch sử quốc gia Đình Lạc Giao (phường Buôn Ma Thuột), Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk long trọng tổ chức Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2026, với sự tham dự của đông đảo nhân dân và du khách.

Thông tin từ Trung tâm Triển lãm Văn hóa nghệ thuật Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Triển lãm “Hương sắc vùng cao” sẽ diễn ra từ ngày 8 - 10/5/2026, tại Trung tâm Dịch vụ tổng hợp, tổ dân phố 7, phường Mộc Sơn, tỉnh Sơn La. Sự kiện do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La chỉ đạo Trung tâm Triển lãm Văn hóa nghệ thuật Việt Nam phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức.

Tối 25/4, chương trình nghệ thuật “Đại ngàn Reo”– điểm nhấn của Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai lần thứ I năm 2026 diễn ra trong không khí sôi động, đậm sắc màu đại ngàn.

Từng đứng trước nguy cơ mai một, song tiếng Thái Lai Tay ở Nghệ An đã phục hồi và được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đồng thời được mã hóa trong hệ thống ký tự toàn cầu. Thành quả ấy không chỉ là dấu mốc quan trọng trong công tác bảo tồn văn hóa, mà còn là kết tinh của những nỗ lực âm thầm, bền bỉ của nhiều cá nhân, cộng đồng tâm huyết với di sản dân tộc.

Ngày 25/4, tại Khu du lịch sinh thái Măng Đen (tỉnh Quảng Ngãi), UBND xã Măng Đen tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Điểm nhấn của chương trình là Lễ hội đường phố với chủ đề “Măng Đen - Bản giao hưởng đại ngàn”, mang đến cho du khách không gian văn hóa đậm đà bản sắc của đồng bào nơi núi rừng.

Ngày 25/4, tại Khu Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia Plei Ơi, UBND xã Chư A Thai (Gia Lai) tổ chức Lễ cầu mưa Yang Pơtao Apui năm 2026 với nhiều hoạt động phong phú, đậm bản sắc văn hóa Tây Nguyên, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.

Tối 24/4, tại Công viên Mỹ Hóa, phường Bến Tre, tỉnh Vĩnh Long, Lễ khai mạc Tuần lễ Văn hóa - Ẩm thực năm 2026 với chủ đề “Lan tỏa hương vị Xứ Dừa” đã diễn ra. Đây là hoạt động kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026) và 140 năm Ngày Quốc tế lao động (1/5/1886 - 1/5/2026).

Ngày 24/4, Bảo tàng - Thư viện tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, phường Vũng Tàu (Thành phố Hồ Chí Minh), tổ chức khai mạc Trưng bày chuyên đề Không gian văn hóa đồng bào Chơ Ro.

Nép mình giữa những triền núi xanh ngát và những thửa ruộng uốn lượn, thôn Bắc Hoa thuộc xã Tân Sơn, tỉnh Bắc Ninh vẫn còn lưu giữ trọn vẹn nhịp sống mộc mạc của người dân miền sơn cước. Từ nếp nhà đất, mái ngói phủ rêu đến tiếng cười trẻ nhỏ, tất cả tạo nên một không gian văn hóa chân thực, giàu cảm xúc. Trong định hướng phát triển du lịch nông thôn gắn với bảo tồn bản sắc, Bắc Hoa có tiềm năng trở thành điểm đến trải nghiệm - nơi du khách không chỉ “đi để ngắm” mà còn “ở để cảm”, “sống để hiểu” về đời sống bản địa.

Trong không khí linh thiêng của Giỗ Tổ Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ tổ chức chuỗi hoạt động trình diễn hát Xoan làng cổ, tạo điểm nhấn văn hóa đặc sắc phục vụ nhân dân và du khách thập phương; đồng thời tiếp tục khẳng định những nỗ lực bền bỉ trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa thế giới.Tái hiện đầy đủ các chặng Xoan truyền thống

Thông tin từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI sẽ diễn ra từ ngày 26 - 28/6 tại Khánh Hòa, với sự tham gia của 7 tỉnh, thành phố có đông đồng bào Chăm sinh sống gồm: Khánh Hòa, Gia Lai, Lâm Đồng, Tây Ninh, An Giang, Đắk Lắk và Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngày 21/4, tại Thư viện tỉnh Lạng Sơn, Tỉnh đoàn, Hội Sinh viên Việt Nam tỉnh Lạng Sơn tổ chức hành trình “Lịch sử qua từng trang sách” với sự tham gia của đông đảo hội viên, sinh viên.

Trong tiết trời se lạnh của vùng cao Tây Côn Lĩnh, khi sương sớm còn lững lờ trên những triền núi, ngày 20/4, người dân xã Cao Bồ (Tuyên Quang) rộn ràng bước vào Lễ hội “Miền chè di sản” lần thứ III năm 2026. Không gian đậm bản sắc văn hóa cùng những bếp lửa sao chè đỏ hồng đã trở thành điểm nhấn cuốn hút, níu chân đông đảo người dân và du khách.

Ngày 19/4, tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, TP Hà Nội) đã diễn ra chương trình giao lưu văn hóa, giới thiệu nghệ thuật hát Then, đàn Tính với chủ đề “Sắc chàm kể chuyện”, thu hút đông đảo du khách tham gia trải nghiệm.

Giữa không gian Làng Văn hóa - Du lịch các Dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, TP. Hà Nội), chương trình giao lưu với chủ đề “Cùng chung niềm vui” đã giới thiệu, quảng bá nét đặc sắc văn hóa đồng bào các dân tộc tỉnh Vĩnh Long đến đông đảo người dân Thủ đô.