Độc đáo Lễ hội mới được công nhận Di sản quốc gia - Đình Đầm Hà, Quảng Ninh

Lễ hội truyền thống Đình Đầm Hà (thị trấn Đầm Hà, huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh) là một trong 36 Di sản Văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận năm 2023.

2158395_ruoc_than_tren_duong_lang_09102712.jpg
Rước thần trên đường làng tại Lễ hội truyền thống Đình Đầm Hà (Quảng Ninh). Ảnh: baoquangninh.vn

Đình Đầm Hà được xây dựng vào khoảng thế kỷ XVII ở khu vực chợ Đầm Hà cũ, cách vị trí đình hiện nay hơn 1 km về hướng Đông. Giữa thế kỷ XIX, đình bị giặc đốt phá cùng với chùa Đầm Hà. Đến cuối thế kỷ XIX, dân làng xây dựng lại ngôi đình ở vị trí hiện nay. Ngôi đình thờ phụng: Không Lộ chi thần, Giác Hải chi thần, Quý Minh chi thần, Thái Lệ linh ứng chi thần, Đại Càn Quốc gia Nam Hải Tứ vị thượng đẳng thần. Ngoài các vị thần trên, dân làng nơi đây còn thờ Lý Thường Kiệt, 12 vị tiên nhân của dòng họ Hoàng, dòng họ Phan sinh sống lâu năm ở vùng đất Đầm Hà và 15 vị Hậu thần đã đóng góp điền sản xây dựng đình.

Ông Chu Xuân Đỗ, Trưởng ban Quản lý di tích Đình Đầm Hà thông tin, từ thời xa xưa, ngôi đình này là ngôi nhà chung, nhà cộng đồng để thờ các Thành hoàng làng được nhân dân ngưỡng mộ, tôn thờ. Đây cũng là trung tâm, là điểm duy nhất được nhân dân duy trì, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa tâm linh của địa phương.

Năm 1957 do nhiều nguyên nhân, Lễ hội Đình Đầm Hà không được tổ chức. Đến năm 2009, Lễ hội được huyện phục dựng sau 52 năm gián đoạn trong sự phấn khởi của người dân. Trước đây, Lễ hội được tổ chức trong 6 ngày 5 đêm (từ ngày 15 - 20 tháng Giêng), nay được rút ngắn xuống còn 3 ngày (từ ngày 15 - 17 tháng Giêng hàng năm). Ngoài các nghi thức rước, tế Thành hoàng, lễ hội Đình Đầm Hà có nhiều nét độc đáo riêng biệt như: Lễ rước 17 mâm cỗ chay trước khi rước Thành hoàng; nghi thức chạy cờ xung quanh đình, miếu trong lúc rước; lễ dừng kiệu hát mừng trong lúc rước Thành hoàng về đình; sự kết hợp các điệu múa trong lúc tế… Mỗi lễ gắn với một điển tích nhằm giáo dục con cháu nhớ ơn tổ tiên, thần, phật; răn dạy con người sống hòa thuận, giúp đỡ nhau trong cuộc sống, cầu mong cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, quốc thái, dân an; mang đậm bản sắc văn hóa của cư dân Đồng bằng Bắc Bộ.

Một trong những phần được mong đợi tại Lễ hội là nội dung hát nhà tơ - hát múa cửa đình (đã được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia năm 2015). Đây là nội dung đặc biệt, là phần “hồn” không thể thiếu trong các lễ hội đình làng đã được gìn giữ, lưu truyền đến ngày nay.

Ông Chu Xuân Đỗ cho biết thêm, hiện nay, hát nhà tơ đang sở hữu 39 bài hát, trong đó có 9 làn điệu được các nghệ nhân duy trì, lưu truyền qua nhiều thế hệ. Theo quy định của Đình Đầm Hà, hát nhà tơ - hát múa cửa đình chỉ biểu diễn trong lễ hội chứ không hát phục vụ ngoài công chúng.

Đình Đầm Hà và các ngôi miếu thờ Thành hoàng làng có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tâm linh của người dân nơi đây. Qua đó, giáo dục truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc, đạo lý uống nước nhớ nguồn, nâng cao lòng tự hào dân tộc, tăng cường ý thức cộng đồng, tạo thêm sức mạnh để chiến thắng thiên nhiên, chiến thắng kẻ thù, xây dựng và bảo vệ quê hương, làng, xã ngày càng phát triển.

Bà Đinh Thị Tích (người dân thị trấn Đầm Hà) cho biết, ngày Rằm tháng Giêng dân làng sẽ rước thần từ miếu thiêng Rừng Nghè về đình. Trong 3 ngày từ ngày 15 - 17 tháng Giêng, dân làng sẽ vui chơi, ca hát, thực hiện các nghi lễ tế thần, đến ngày 17 sẽ trân trọng tiễn thần về miếu Rừng Nghè. Là người con của Đầm Hà, bà rất tự hào và luôn ý thức được trách nhiệm trong bảo vệ, phát huy giá trị văn hóa tín ngưỡng, tâm linh, các nét đẹp của đình để giữ gìn, bảo tồn Di sản Văn hóa phí vật thể Quốc gia.

Từ xưa đến nay, người dân Đầm Hà làm ăn sinh sống nơi xa hay ở tại địa phương cho dù bận rộn cũng về dự Lễ Cáo trạng trong ngày hội đình. Đây là Lễ nhằm tôn vinh tinh thần khuyến học, khuyến tài của người dân quê hương đã được quy định trong lệ làng từ xưa. Tinh thần hiếu học đến nay vẫn được người dân Đầm Hà tiếp tục gìn giữ, phát huy.

Ông Lê Bình Phượng, Phó Chủ tịch UBND huyện Đầm Hà cho biết, Lễ Cáo trạng là nét đẹp khuyến học, khuyến tài, khuyến khích các thế hệ người dân địa phương nỗ lực cố gắng vươn lên trong mọi lĩnh vực. Lễ hội Đình Đầm Hà được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia là niềm tự hào của người dân địa phương nói riêng và của tỉnh Quảng Ninh nói chung. Sự kiện được tổ chức nhằm nâng cao ý thức bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa lịch sử; đồng thời, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đáp ứng nhu cầu về văn hóa tinh thần, tín ngưỡng, tâm linh của người dân và du khách.

Thanh Vân

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Sôi nổi Hội Xuân Liêng Nung - Âm vang đại ngàn tại Lâm Đồng

Sôi nổi Hội Xuân Liêng Nung - Âm vang đại ngàn tại Lâm Đồng

Trong 2 ngày 26 - 27/2, tại Nhà Triển lãm Nhạc cụ truyền thống, Tổ dân phố N’Jriêng, phường Đông Gia Nghĩa (tỉnh Lâm Đồng), UBND phường Đông Gia Nghĩa phối hợp với các đơn vị, địa phương liên quan tổ chức Hội Xuân Liêng Nung 2026 với chủ đề “Âm vang đại ngàn”. Đây là hội xuân truyền thống được tổ chức hằng năm của các dân tộc thiểu số bản địa phía Tây tỉnh Lâm Đồng (trước đây là tỉnh Đắk Nông cũ).

Đắk Lắk - Vượt sóng ra khơi, vươn tầm cao mới

Đắk Lắk - Vượt sóng ra khơi, vươn tầm cao mới

Ngày 27/2, tại Di tích lịch sử quốc gia đình Lạc Giao (tỉnh Đắk Lắk), Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc Ngày Thơ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk lần thứ 47.

Về Triều Khúc xem trai giả gái trong điệu múa cổ

Về Triều Khúc xem trai giả gái trong điệu múa cổ

Điệu múa cổ “Con đĩ đánh bồng” là điểm nhấn đặc biệt của lễ hội truyền thống làng Triều Khúc (phường Thanh Liệt, Hà Nội) đang diễn ra từ ngày 25 - 28/2/2026 (từ 9 - 12 tháng Giêng Bính Ngọ). 

Đặc sắc lễ hội Lùng tùng ở Than Uyên (Lai Châu)

Đặc sắc lễ hội Lùng tùng ở Than Uyên (Lai Châu)

Những ngày đầu xuân, trong không khí vui xuân của năm mới, đồng bào Dân tộc Thái ở xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu lại tưng bừng tổ chức Lễ hội Lùng Tùng. Đây là lễ hội xuống đồng truyền thống, mở đầu cho một mùa sản xuất mới với mong muốn cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và mọi điều tốt đẹp.

Độc đáo lễ hội Mường Khô của đồng bào Mường xứ Thanh

Độc đáo lễ hội Mường Khô của đồng bào Mường xứ Thanh

Sáng 25/2 (tức mùng 9 tháng Giêng), tại sân vận động thôn Muỗng Do, xã Điền Lư, tỉnh Thanh Hóa đã diễn ra lễ hội Mường Khô nhằm tri ân Quận công Hà Công Thái và các vị tướng dòng họ Hà đã có công dẹp loạn ở vùng biên giới phía Tây tỉnh Thanh Hóa vào cuối thế kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX, đồng thời cầu cho nhân khang, vật thịnh, mùa màng tươi tốt.

Kỵ mã thồ hàng tranh tài Hội đua ngựa truyền thống gò Thì Thùng

Kỵ mã thồ hàng tranh tài Hội đua ngựa truyền thống gò Thì Thùng

Ngày 25/2, tại Khu di tích lịch sử quốc gia Địa đạo gò Thì Thùng (xã Tuy An Tây), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội đua ngựa truyền thống chào đón xuân mới. Đây là lễ hội độc đáo của tỉnh Phú Yên cũ được tổ chức vào mùng 9 tháng Giêng hằng năm.

Tổ chức Liên hoan cồng chiêng quốc tế tại tỉnh Gia Lai vào quý IV/2026

Tổ chức Liên hoan cồng chiêng quốc tế tại tỉnh Gia Lai vào quý IV/2026

Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai vừa ban hành Kế hoạch triển khai Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Không gian văn hóa cồng chiêng tỉnh Gia Lai năm 2026, trong đó điểm nhấn là tổ chức Liên hoan cồng chiêng quốc tế tại tỉnh Gia Lai vào quý IV/2026, nhằm quảng bá hình ảnh văn hóa đặc sắc của Tây Nguyên đến bạn bè trong và ngoài nước.

Lễ hội Khai hạ năm 2026: Điểm nhấn du lịch văn hóa gắn với bốn vùng Mường lớn

Lễ hội Khai hạ năm 2026: Điểm nhấn du lịch văn hóa gắn với bốn vùng Mường lớn

Ngày 24/2, tại sân vận động xã Mường Bi, tỉnh Phú Thọ diễn ra Lễ hội Khai hạ (hay còn gọi là lễ xuống đồng, lễ mở cửa rừng) - lễ hội dân gian truyền thống lớn nhất của người Mường. Đây là hoạt động văn hóa, tín ngưỡng gắn liền với bốn vùng Mường lớn: Bi, Vang, Thàng, Động. Lễ hội là dịp để người dân tưởng nhớ những người đã có công mở đất, lập mường và tôn kính các vị thần linh đã che chở cho bản làng.

Du Xuân Đất Tổ: Một hành trình, nhiều điểm đến hấp dẫn

Du Xuân Đất Tổ: Một hành trình, nhiều điểm đến hấp dẫn

Trong không khí hân hoan những ngày đầu năm Bính Ngọ 2026, du lịch Phú Thọ ghi nhận những tín hiệu tăng trưởng tích cực, khởi đầu một năm mới với nhiều kỳ vọng bứt phá. Dòng người hành hương, du xuân về các điểm đến tâm linh, sinh thái, nghỉ dưỡng trên địa bàn tỉnh tăng mạnh, tạo nên bức tranh sôi động, rộn ràng ngay từ những ngày đầu năm.

Nguồn lực nội sinh giúp Khánh Hòa phát triển bền vững

Nguồn lực nội sinh giúp Khánh Hòa phát triển bền vững

Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đặt ra đối với Khánh Hòa không chỉ dừng ở việc khai thác hiệu quả các lợi thế về kinh tế biển, du lịch, đô thị mà còn đòi hỏi khơi dậy, phát huy mạnh mẽ sức mạnh nội sinh từ văn hóa và con người. Đây được xác định là yếu tố quyết định chiều sâu, bản lĩnh và tính bền vững của quá trình phát triển trong giai đoạn mới.

Sắc màu mới trong đời sống đồng bào dân tộc Cống ở Lai Châu

Sắc màu mới trong đời sống đồng bào dân tộc Cống ở Lai Châu

Những căn nhà sàn san sát, đường bê tông khang trang, bản Táng Ngá của đồng bào dân tộc Cống ở xã Mường Mô (tỉnh Lai Châu) giờ đã "thay da đổi thịt". Người Cống vừa làm kinh tế, vừa bảo tồn giá trị văn hóa của mình trên mảnh đất các cộng đồng dân tộc Lai Châu.

Gieo mùa nơi rừng thẳm

Gieo mùa nơi rừng thẳm

Những ngày đầu xuân, khi sương mỏng còn quẩn quanh sườn núi, rừng già phía thượng nguồn khoác lên mình vẻ trầm mặc, đồng bào Dao đỏ lại bước vào một nghi lễ quan trọng bậc nhất trong năm - Lễ cầu mùa. Không rộn ràng như hội xuân miền xuôi, không ồn ào tiếng trống chiêng dồn dập, lễ cầu mùa của người Dao đỏ diễn ra lặng lẽ mà thiêng liêng, như một lời thì thầm gửi tới đất trời, núi rừng và tổ tiên, trước khi con người bắt đầu một chu kỳ canh tác mới.

Xuân mới trên Cù lao Tân Phú Đông

Rộn ràng khai hội Chùa Tiên

Ngày 20/2 (tức mùng 4 Tết Bính Ngọ), tại xã An Nghĩa, tỉnh Phú Thọ, diễn ra lễ khai hội Chùa Tiên năm 2026, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương về dự. Đây là mùa hội xuân đầu tiên sau khi xã An Nghĩa thực hiện mô hình hành chính mới, tạo khí thế phấn khởi, mở đầu cho năm du lịch tâm linh sôi động trên địa bàn.

Âm vang tiếng chiêng ba giữa đại ngàn mùa Xuân

Âm vang tiếng chiêng ba giữa đại ngàn mùa Xuân

Khi sắc hoa rừng bừng sáng bên sườn núi cũng là lúc tiếng chiêng ba của đồng bào Hrê (tỉnh Quảng Ngãi) lại vang vọng khắp đại ngàn. Giữa màn sương mờ của những ngày đầu Xuân Bính Ngọ 2026, âm thanh trầm hùng ấy không chỉ là giai điệu mừng năm mới, mà còn là nhịp thở, là lời khấn nguyện thiêng liêng cho một mùa rẫy ấm no, bản làng bình yên.

Độc đáo bánh bò nướng Ha Cô của đồng bào Chăm

Độc đáo bánh bò nướng Ha Cô của đồng bào Chăm

Nằm ven sông Hậu, làng Chăm Châu Phong (xã Châu Phong, tỉnh An Giang) sở hữu món bánh bò nướng Ha Cô mộc mạc nhưng lại tạo nên sức hấp dẫn riêng có. Từ những nguyên liệu giản dị như bột gạo, bột mì, nước cốt dừa, đường và trái thốt nốt chín, đồng bào đã khéo léo tạo nên món ăn truyền thống độc đáo khiến du khách say mê khi có dịp thưởng thức.

Âm vang tiếng chiêng ba giữa đại ngàn đầu Xuân

Âm vang tiếng chiêng ba giữa đại ngàn đầu Xuân

Khi những sắc hoa rừng bừng sáng bên sườn núi cũng là lúc tiếng chiêng ba của đồng bào Hrê (tỉnh Quảng Ngãi) lại vang vọng khắp đại ngàn. Giữa màn sương mờ của những ngày đầu Xuân Bính Ngọ 2026, âm thanh trầm hùng ấy không chỉ là giai điệu mừng năm mới mà còn là nhịp thở, là lời nguyện thiêng liêng cho một mùa rẫy ấm no, bản làng bình yên.

Thanh âm trống tế ngày Xuân

Thanh âm trống tế ngày Xuân

Trong dòng chảy văn hóa ngàn năm của vùng đất học Nghệ An, tiếng trống tế không chỉ đơn thuần là nhạc khí, mà là “linh hồn” kết nối cõi thực và cõi tâm linh, là nhịp đập của đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Từ những bản nhạc cung đình lưu dấu ấn lịch sử thời Lê Trung Hưng, nghệ thuật trống tế xã Yên Thành đã vượt qua thử thách của thời gian để trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định sức sống mãnh liệt trong lòng đời sống đương đại.

Xin chữ đầu năm – nét đẹp văn hóa truyền thống

Xin chữ đầu năm – nét đẹp văn hóa truyền thống

Mỗi độ Tết đến xuân về, giữa sắc đào hồng, mai vàng rực rỡ, người Việt lại tìm về một nét đẹp văn hóa truyền thống – xin chữ đầu năm. Không đơn thuần là một thú chơi tao nhã, mỗi con chữ được trao đi còn gửi gắm niềm tin, hy vọng và những ước vọng bình an cho một năm mới đủ đầy.

Sẵn sàng cho mùa du lịch Tết Nguyên đán

Sẵn sàng cho mùa du lịch Tết Nguyên đán

Nắm bắt xu hướng đi du lịch thay vì chỉ ở nhà ăn Tết, dịp Tết nguyên đán 2026, ngành du lịch Thanh Hóa đã sớm chuẩn bị các điều kiện sẵn sàng đón dòng khách du Xuân ngay từ những ngày đầu năm mới.

Mùa Xuân bừng sắc trên các bản Mông Phú Thọ

Mùa Xuân bừng sắc trên các bản Mông Phú Thọ

Những ngày giáp Tết Nguyên đán 2026, khi sương mù còn giăng kín sườn núi, mùa Xuân đã về trên các bản Mông ở Phú Thọ như Pà Cò, Thu Cúc, Trung Sơn. Sắc xuân không chỉ hiện hữu trong cành đào phai, bánh giầy, tiếng khèn bên bếp lửa mà còn trong những đổi thay rõ nét về kinh tế, văn hóa, xã hội. Xuân hôm nay không còn nỗi lo giáp hạt hay sự khép kín, mà là mùa của niềm tin, của khát vọng vươn lên, hội nhập nhưng vẫn gìn giữ bản sắc văn hóa giàu truyền thống.