Đưa hát Xẩm đến gần hơn với thế hệ trẻ

Đưa hát Xẩm đến gần hơn với thế hệ trẻ

Hoạt động mạnh mẽ, hiệu quả của các câu lạc bộ hát Xẩm trên địa bàn tỉnh Ninh Bình không chỉ góp phần giữ gìn, bảo tồn nghệ thuật truyền thống mà còn tích cực tham gia quảng bá, lan tỏa nghệ thuật Xẩm thông qua các hoạt động văn hóa, văn nghệ. Qua đó có đóng góp quan trọng cho hành trình Việt Nam đề nghị Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc (UNESCO) công nhận hát Xẩm là Di sản văn hóa phi vật thể của thế giới.

Đưa hát Xẩm đến gần hơn với thế hệ trẻ ảnh 1Buổi tập của câu lạc bộ hát Xẩm tại huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình. Ảnh: Hải Yến - TTXVN

 Truyền dạy cho thế hệ trẻ

Nhiều năm nay, ngôi nhà ở xã Yên Nhân (huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình) của nghệ nhân Phạm Thị Kim Ngân đã trở thành điểm hẹn của những người có cùng niềm say mê với hát Xẩm. Là một trong những truyền nhân của cố nghệ nhân Hà Thị Cầu, năm 2014, bà Ngân đã thành lập câu lạc bộ hát xẩm Kim Ngân để truyền dạy cho các thế hệ trẻ và lan tỏa niềm đam mê cho nhiều người. Các thành viên trong câu lạc bộ chủ yếu từ 6 - 20 tuổi. Đến nay, câu lạc bộ đã mở hàng chục lớp cho hàng trăm học sinh trên địa bàn xã, huyện theo học để biết hát Xẩm và có thể hát hay. Câu lạc bộ hát xẩm Kim Ngân cũng tham gia nhiều chương trình, hội thi, hội diễn, hoạt động văn hóa trong, ngoài tỉnh và đạt được nhiều thành tích cao.

Bà Phạm Thị Kim Ngân, Chủ nhiệm câu lạc bộ chia sẻ, tham gia câu lạc bộ, các em có điều kiện, cơ hội biểu diễn tại các hội thi nghệ thuật quần chúng ở địa phương và giành giải cao. Mỗi lần biểu diễn là một lần hát Xẩm được đưa đến gần hơn với công chúng. Qua đó, người nghe sẽ dần tiếp cận, hiểu và yêu mến giá trị nghệ thuật, tính nhân văn sâu sắc của từng thanh âm, làn điệu mộc mạc này. Câu lạc bộ đã giúp nuôi dưỡng tâm hồn của thế hệ trẻ qua nghệ thuật hát Xẩm truyền thống.

Đưa hát Xẩm đến gần hơn với thế hệ trẻ ảnh 2Buổi luyện tập của các thành viên câu lạc bộ hát Xẩm tại huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình. Ảnh: Hải Yến - TTXVN

Trong ngôi nhà của cố Nghệ nhân Hà Thị Cầu (xã Yên Phong, huyện Yên Mô), điệu hát Xẩm vẫn vang lên rộn ràng. Muốn lưu giữ lại những giá trị độc đáo của hát Xẩm, năm 2018, con gái cố Nghệ nhân là bà Nguyễn Thị Mận đã thành lập câu lạc bộ chiếu Xẩm Hà Thị Cầu để truyền dạy miễn phí cho các nghệ sỹ không chuyên và học sinh trên địa bàn huyện Yên Mô những bài Xẩm do cố Nghệ nhân Hà Thị Cầu đặt lời, biểu diễn. Từ 12 thành viên tham gia, đến nay, dưới sự truyền dạy của bà Nguyễn Thị Mận, câu lạc bộ đã có hơn 30 thành viên có chung tình yêu và niềm đam mê đặc biệt với hát Xẩm. Các em đều hát thành thục các điệu xẩm Thập ân, xẩm Ngược đời, Huê tình, xẩm Giọt nước cánh bèo... Nhiều thành viên tuổi nhỏ đã đoạt giải cao trong các liên hoan, hội diễn, giao lưu văn hóa nghệ thuật quần chúng toàn quốc.

Đưa hát Xẩm đến gần hơn với thế hệ trẻ ảnh 3Bà Nguyễn Thị Mận (con gái cố nghệ nhân Hà Thị Cầu) truyền dạy hát Xẩm miễn phí cho nhiều trẻ em tại câu lạc bộ chiếu Xẩm Hà Thị Cầu. Ảnh: Hải Yến - TTXVN

Bà Nguyễn Thị Mận cho biết, bằng phương thức truyền khẩu, giảng dạy trực tiếp, các em đã có thể hát những điệu Xẩm cổ đến những làn điệu mới. Dù điều kiện còn nhiều khó khăn, nhưng bằng sự nỗ lực của mỗi thành viên, câu lạc bộ ngày càng phát triển, thường xuyên biểu diễn, quảng bá hát Xẩm đến gần hơn với công chúng.

Đưa hát Xẩm vào trường học

Theo thống kê của UBND huyện Yên Mô, trên địa bàn huyện có gần 100 câu lạc bộ, đội, nhóm hát Chèo, hát Xẩm; trong đó có 25 câu lạc bộ hát Xẩm theo phong cách cổ truyền và lời mới được thành lập, đi vào hoạt động có nền nếp, chất lượng. Các câu lạc bộ tập trung nhiều ở xã Yên Phong, Yên Nhân, Yên Thành, Yên Hòa… với sự tham gia của nhiều người ở các lứa tuổi. Trung bình, mỗi câu lạc bộ có trên 30 thành viên. Các câu lạc bộ này đã xây dựng quy chế hoạt động, thường xuyên tập luyện, giao lưu trong các ngày lễ, ngày hội tại địa phương và tham gia các cuộc thi trong và ngoài tỉnh.

Đưa hát Xẩm đến gần hơn với thế hệ trẻ ảnh 4Lớp truyền dạy hát Xẩm và nhạc cụ cho các hạt nhân văn nghệ tại huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình. Ảnh: Hải Yến - TTXVN

Huyện Yên Mô luôn quan tâm đến công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa nghệ thuật thông qua việc hỗ trợ, tạo điều kiện cho các câu lạc bộ thành lập và hoạt động. Hằng năm, địa phương đều tổ chức liên hoan các câu lạc bộ hát Chèo, hát Xẩm thu hút nhiều đoàn, đội tuyển tham gia với hàng trăm tiết mục. Thành công của các chương trình liên hoan này đã có sức lan tỏa rộng khắp, nâng cao ý thức gìn giữ, bảo tồn, phát huy nghệ thuật hát Xẩm. Ngoài ra, huyện cũng chú trọng việc tìm hiểu, sưu tầm các tư liệu về nghệ thuật này, bảo tồn, giữ gìn các giai điệu trong hát Xẩm; tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các thế hệ, nhất là trong bảo tồn, phát huy giá trị hát Xẩm để từng bước đưa loại hình nghệ thuật này trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện Yên Mô nói riêng và tỉnh Ninh Bình nói chung. 

Chủ tịch UBND huyện Yên Mô Đặng Thái Sơn cho biết, để bảo tồn, phát huy và lan tỏa nghệ thuật hát Xẩm, thời gian tới, bên cạnh việc tăng cường mở các lớp truyền dạy cho các học sinh, các thành viên câu lạc bộ hát Chèo, hát Xẩm trên địa bàn vào dịp hè, huyện đã có kế hoạch định kỳ tổ chức các liên hoan, hội thi, hội diễn, giao lưu văn hóa, văn nghệ. Đặc biệt, huyện sẽ hỗ trợ chuyên môn nghiệp vụ, kinh phí hoạt động cho các câu lạc bộ và xây dựng chuyên đề về hát Xẩm đưa vào giảng dạy ngoại khóa trong một số trường Tiểu học, Trung học Cơ sở, Trung học Phổ thông trên địa bàn.

Với quyết tâm cao của các câu lạc bộ cùng sự quan tâm, tạo điều kiện của các cấp, ngành, nghệ thuật hát Xẩm ở Yên Mô nói riêng và Ninh Bình nói chung đang phát huy giá trị trong đời sống, góp phần vào việc gìn giữ, phát huy và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc.

Thùy Dung

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Đồng bào Mông Tà Số vui xuân, đón Tết cổ truyền

Đồng bào Mông Tà Số vui xuân, đón Tết cổ truyền

“Tà Số - Mùa Xuân về” là chủ đề Chương trình Tết Mông năm 2026 do UBND phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La tổ chức nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc Mông trên địa bàn nói riêng, tỉnh Sơn La nói chung. Chương trình không chỉ là không gian sinh hoạt văn hóa lành mạnh trong dịp Tết cổ truyền của người Mông, mà còn là dịp để du khách khám phá nét đẹp nguyên sơ của Tà Số.

Điểm nhấn du lịch văn hóa từ nghề nón lá truyền thống ở Gia Lai

Điểm nhấn du lịch văn hóa từ nghề nón lá truyền thống ở Gia Lai

Làng nghề nón lá Gò Găng tại phường An Nhơn Bắc là một minh chứng điển hình cho sự bảo tồn và phát triển nghề truyền thống tại Gia Lai. Trải qua hàng trăm năm với nhiều thăng trầm, làng nghề không những không bị mai một mà ngày một phát triển, đã và đang tạo công ăn việc làm ổn định cho người dân địa phương.

Nét đẹp văn hóa phong phú của người Dao Tiền nơi rẻo cao

Nét đẹp văn hóa phong phú của người Dao Tiền nơi rẻo cao

Thái Nguyên không chỉ được biết đến là thủ phủ của trà, mà còn là nơi lưu giữ những kho tàng văn hóa phi vật thể vô cùng phong phú của các dân tộc thiểu số. Tại xã miền núi Phong Quang, người Dao Tiền vẫn đang gìn giữ những nghi lễ tâm linh độc đáo, được xem là "tấm giấy thông hành" để mỗi cá nhân được cộng đồng và tổ tiên công nhận: Lễ cấp sắc và lễ cắt khẩu đường âm.

Số hóa hoạt động 'bảo tàng' Văn hóa Óc Eo để thu hút khách

Số hóa hoạt động 'bảo tàng' Văn hóa Óc Eo để thu hút khách

An Giang đang đẩy mạnh các hoạt động liên quan đến chuyển đổi số trong văn hóa và bảo tàng để giúp người dân, du khách tiếp cận dễ dàng hơn với các hiện vật, tư liệu. Ban Quản lý di tích văn hoá Óc Eo tỉnh An Giang cũng nhanh chóng xây dựng kế hoạch, triển khai nhiều giải pháp để chuyển đổi số toàn diện hoạt động của Nhà trưng bày Văn hoá Óc Eo và các điểm di tích trọng điểm của Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê.

Khai mạc Lễ hội Hoa anh đào xã Mường Phăng

Khai mạc Lễ hội Hoa anh đào xã Mường Phăng

Sáng 10/1, tại đảo hoa anh đào ở bản Kéo, UBND xã Mường Phăng, tỉnh Điện Biên, đã tổ chức khai mạc Lễ hội Hoa anh đào xã Mường Phăng năm 2026, với chủ đề “Mường Phăng vào xuân - Hoa anh đào khoe sắc”. Với chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch phong phú, lễ hội đã thu hút hàng nghìn du khách nô nức đến dự và trải nghiệm.

Nơi gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đặc thù ở Lâm Đồng

Nơi gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đặc thù ở Lâm Đồng

Nằm ngay bên Quốc lộ 1A, tại xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng, Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm là một không gian văn hóa đặc thù, nơi lưu giữ, bảo tồn và giới thiệu những giá trị tiêu biểu của cộng đồng người Chăm. Với hệ thống hiện vật phong phú, không gian trưng bày khoa học cùng nhiều hoạt động trải nghiệm gắn với đời sống bản địa, Trung tâm đang từng bước trở thành điểm đến văn hóa hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.

Thế hệ trẻ Gia Lai giữ lửa cồng chiêng

Thế hệ trẻ Gia Lai giữ lửa cồng chiêng

Cồng chiêng ngày nay không chỉ ngân vang trong các lễ hội, mà đang hiện diện ngày càng rõ nét trong đời sống đương đại. Từ buôn làng đến không gian cộng đồng, từ sinh hoạt văn hóa truyền thống đến các mô hình du lịch trải nghiệm, thế hệ trẻ đang trở thành lực lượng nòng cốt tiếp nối mạch nguồn di sản, gìn giữ và lan tỏa giá trị cồng chiêng Tây Nguyên.

Về vùng cực nam Tổ Quốc thưởng thức 2 di sản văn hóa thế giới​

Về vùng cực nam Tổ Quốc thưởng thức 2 di sản văn hóa thế giới​

An Giang là địa phương nằm ở vùng biên giới Tây Nam Tổ quốc, có 29 dân tộc cùng sinh sống, nhiều di sản văn hóa, di tích lịch sử và các lễ hội truyền thống đặc sắc của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước. Để phát triển kinh tế di sản, phát huy các giá trị di sản văn hóa, những năm qua, tỉnh An Giang luôn quan tâm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc gắn với phát triển du lịch và sinh kế cộng đồng, góp phần hình thành công nghiệp văn hóa.

Vui 'Tết bản làng' cùng đồng bào tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Vui 'Tết bản làng' cùng đồng bào tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Thông tin từ Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam cho biết, từ nay đến hết tháng 1/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) sẽ diễn ra các hoạt động tháng 1 với chủ đề “Tết bản làng”, giới thiệu tới công chúng các hoạt động đón Xuân, nghi lễ, lễ hội, phong tục tập quán… của đồng bào các dân tộc Việt Nam.

Miệt mài bảo tồn nghề gốm Churu

Miệt mài bảo tồn nghề gốm Churu

Dù đã cao tuổi, bà Ma Ly (71 tuổi, xã Quảng Lập, Lâm Đồng) vẫn miệt mài duy trì nghề làm gốm truyền thống của dân tộc Churu. Không chỉ cung cấp sản phẩm cho khách hàng, bà Ma Ly còn đón du khách trải nghiệm, truyền dạy nghề gốm truyền thống cho thế hệ trẻ trong và ngoài tỉnh.

Điện Biên đón trên 180 du khách trên chuyến bay đầu năm 2026

Điện Biên đón trên 180 du khách trên chuyến bay đầu năm 2026

Ngày 1/1, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên phối hợp với Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) tổ chức chương trình đón du khách và chuyến bay đầu tiên đến tỉnh Điện Biên năm 2026 tại Cảng Hàng không Điện Biên.

Ca trù Đông Môn: Mạch nguồn sâu lắng được trao truyền qua các thế hệ

Ca trù Đông Môn: Mạch nguồn sâu lắng được trao truyền qua các thế hệ

Làng Đông Môn, phường Hòa Bình là cái nôi của ca trù (hay còn gọi là hát ả đào, hát ca quán…) khu vực phía Bắc. Trải qua những thăng trầm, ca trù Đông Môn vẫn là mạch nguồn sâu lắng, nuôi dưỡng, trao truyền qua bao thế hệ và trở thành "nhịp phách, nhịp đàn" trong dòng chảy văn hóa của thành phố và đất nước.

Đặc sắc Ngày hội Văn hóa các dân tộc vùng biên Sam Mứn, Điện Biên

Đặc sắc Ngày hội Văn hóa các dân tộc vùng biên Sam Mứn, Điện Biên

Ngày 28/12/2025, xã Sam Mứn (tỉnh Điện Biên) tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc xã Sam Mứn lần thứ I, năm 2025, với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao đặc sắc nhằm tôn vinh bản sắc văn hóa truyền thống, quảng bá hình ảnh quê hương, con người Sam Mứn; đồng thời tạo không gian giao lưu, gặp gỡ, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Rộn ràng ngày hội thanh niên dân tộc thiểu số tại bản Rào Tre

Rộn ràng ngày hội thanh niên dân tộc thiểu số tại bản Rào Tre

Trong không khí hân hoan của đồng bào dân tộc Chứt đón Tết Chăm Cha Bới (Tết mừng cơm mới, tạ ơn trời đất và cầu mùa màng bội thu của đồng bào dân tộc Chứt), ngày 28/12, tại bản Rào Tre (xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh), Tỉnh đoàn và Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh đã phối hợp tổ chức “Ngày hội thanh niên dân tộc thiểu số” năm 2025.

Lưu giữ, phát triển giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Chứt

Lưu giữ, phát triển giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Chứt

Trong tiến trình bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số, việc nghiên cứu, xây dựng và đưa vào sử dụng trang phục sinh hoạt cộng đồng cho đồng bào Chứt, tỉnh Quảng Trị mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Không chỉ lấp đầy “khoảng trống” văn hóa suốt nhiều năm, những bộ áo quần truyền thống được nghiên cứu công phu và trao cho cộng đồng còn tạo nền tảng để các giá trị văn hóa Chứt được gìn giữ, lan tỏa, tiếp nối bền vững trong đời sống đương đại.

Bảo tồn, gìn giữ văn hóa dân tộc Mảng

Bảo tồn, gìn giữ văn hóa dân tộc Mảng

Việc tổ chức các lớp truyền khẩu tiếng Mảng không chỉ giúp gìn giữ ngôn ngữ, mà còn góp phần xây dựng cộng đồng đoàn kết, giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về giá trị văn hóa và thêm tự hào về nguồn cội của mình.

Đến Mường Động tìm hiểu biểu tượng tình yêu nơi 'Đồi thông hai mộ'

Đến Mường Động tìm hiểu biểu tượng tình yêu nơi 'Đồi thông hai mộ'

“Đồi thông hai mộ” từ lâu không chỉ là một truyện thơ mà còn là một địa danh nổi tiếng của vùng Mường Động tại xóm Đằng Long, xã Nật Sơn, tỉnh Phú Thọ. Nơi đây là miền ký ức văn hóa sâu thẳm của người Mường cổ, lan tỏa không gian cư trú cổ truyền trong không gian sáp nhập mới từ Hòa Bình đến Phú Thọ - nơi những câu chuyện tình, tín ngưỡng và cảnh quan hòa quyện thành nguồn lực du lịch văn hóa đặc sắc.

Đưa di sản trở thành 'lớp học mở'

Đưa di sản trở thành 'lớp học mở'

Ngày 24/12, tại Đình cổ Hùng Lô - không gian trải nghiệm di sản văn hóa tiêu biểu vùng Đất Tổ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ tổ chức công bố Chương trình Du lịch học đường - Giáo dục di sản văn hóa vùng Đất Tổ.

Bảo tồn, nâng tầm di sản văn hóa gốm Chăm

Bảo tồn, nâng tầm di sản văn hóa gốm Chăm

Làng gốm Chăm Bàu Trúc ở xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa, là một trong những làng gốm cổ xưa nhất ở Đông Nam Á đến nay vẫn duy trì phương pháp sản xuất hoàn toàn thủ công với những giá trị văn hóa, kỹ thuật độc đáo. “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” đã được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.

Sắc âm Chiêng Mường và nhạc Ngũ âm Khmer giữa lòng Hà Nội

Sắc âm Chiêng Mường và nhạc Ngũ âm Khmer giữa lòng Hà Nội

Không gian văn hóa nghệ thuật 22 Hàng Buồm (Hà Nội) những ngày qua vang lên những thanh âm rất đặc biệt – khi trầm hùng, ngân vọng của Chiêng Mường, khi rộn ràng, trang nghiêm của Nhạc Ngũ âm Khmer. Giữa lòng Thủ đô, những sắc âm đến từ núi rừng Phú Thọ và phum sóc Nam Bộ đã mang đến cho công chúng một trải nghiệm di sản sống động và đầy cảm xúc.

Đồng bào Thái trắng ở Mường Lay bảo tồn di sản văn hóa

Đồng bào Thái trắng ở Mường Lay bảo tồn di sản văn hóa

Mường Lay là thị xã nhỏ miền núi thuộc tỉnh Điện Biên, nằm yên bình bên lòng hồ thủy điện Sơn La. Đây không chỉ là nơi sinh sống của cộng đồng người Thái trắng qua hàng trăm năm mà còn là vùng đất thấm đẫm nét đẹp văn hóa. Với những di sản độc đáo như múa xòe, đàn tính tẩu... Mường Lay được ví như một bảo tàng sống, lưu giữ trọn vẹn giá trị truyền thống của dân tộc Thái giữa đại ngàn Tây Bắc.