Rừng đặc dụng Đèo Cả (thuộc địa bàn xã Hòa Xuân, tỉnh Đắk Lắk) có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc bảo tồn các giá trị thiên nhiên, hệ sinh thái tại khu vực phía Đông Nam của tỉnh. Dù còn nhiều khó khăn, các cán bộ kiểm lâm vẫn đang ngày đêm nỗ lực giữ lại những “mảng xanh” cho những cánh rừng nơi đây, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Huy động cộng đồng tham gia bảo vệ rừng
Lâm phần rừng đặc dụng Đèo Cả từng là nơi bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi các dự án đầu tư xây dựng, khai thác khoáng sản, kinh doanh du lịch, khai thác trầm… trong những năm trước đây. Tuy nhiên hiện nay, công tác bảo vệ rừng và quản lý lâm phần đã được siết chặt. Cán bộ, nhân viên Ban Quản lý rừng đặc dụng Đèo Cả nâng cao tinh thần trách nhiệm. Các hộ dân được giao khoán bảo vệ rừng và doanh nghiệp thuê môi trường rừng ngày càng được nâng cao nhận thức bảo vệ rừng và hệ sinh thái tự nhiên nơi đây.
Ban Quản lý rừng đặc dụng Đèo Cả được giao quản lý tổng diện tích hơn 7.300 ha. Trong đó, diện tích đất và rừng quy hoạch đặc dụng khoảng 5.700 ha; diện tích đất và rừng quy hoạch sản xuất hơn 1.600 ha. Nhân sự hiện nay của Ban gồm 7 cán bộ, viên chức. Như vậy, bình quân mỗi cán bộ, nhân viên quản lý hơn 1.000 ha rừng. Đây là áp lực rất lớn trong công tác bảo vệ rừng với điều kiện địa hình hiểm trở, dốc đứng, giao thông khó khăn và xa khu vực dân cư.
Nữ kiểm lâm viên Đinh Thị Bảo Xuân (Ban Quản lý rừng đặc dụng Đèo Cả) chia sẻ, chị được giao nhiều nhiệm vụ như phụ trách công tác kỹ thuật lâm nghiệp, văn thư, tổng hợp, cập nhật diễn biến rừng, xử lý hồ sơ vi phạm, tuần tra, kiểm tra hiện trường… Dù trong vai trò nào, chị cũng nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ được giao và nhận thấy rõ trách nhiệm của mình trong việc giữ “màu xanh” cho những cánh rừng, bảo vệ hệ sinh thái đa dạng tại khu vực.
Ban Quản lý rừng đặc dụng Đèo Cả kiểm tra những cánh rừng nằm sát hành lang Quốc lộ 1.
Hiện nay, Ban Quản lý rừng đặc dụng Đèo Cả đang triển khai thực hiện việc giao khoán bảo vệ rừng cho các tổ nhận khoán với tổng cộng 45 hộ gia đình, tổng diện tích hơn 1.200 ha. Ngoài ra, 25 công ty đang thực hiện việc thuê môi trường rừng. Các tổ bảo vệ rừng thường xuyên phối hợp với các công ty thuê môi trường rừng để thường xuyên kiểm tra, ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng. Thông qua việc huy động cộng đồng dân cư tham gia bảo vệ rừng, nhiều khu vực trọng điểm đã được giám sát thường xuyên.
Ông Huỳnh Văn Quang ở thôn Hảo Sơn, xã Hòa Xuân chia sẻ, ông cùng nhiều hộ dân trong thôn tham gia nhận khoán bảo vệ rừng đặc dụng Đèo Cả từ nhiều năm nay. Được sự tuyên truyền của cán bộ Ban Quản lý rừng đặc dụng Đèo Cả, ông nhận thấy rừng có nhiều giá trị tự nhiên, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân sinh sống khu vực lân cận. Do vậy, ông nỗ lực bảo vệ rừng, đặc biệt là công tác phòng cháy chữa cháy rừng.
Nhờ thực hiện đồng bộ các giải pháp trong công tác bảo vệ rừng, từ đầu năm 2026 đến nay, khu vực lâm phần rừng đặc dụng Đèo Cả chưa xảy ra vụ cháy rừng, phá rừng cũng như các vụ việc vi phạm Luật Lâm nghiệp. Đây là kết quả đáng ghi nhận, tạo tiền đề để Ban Quản lý rừng đặc dụng Đèo Cả tiếp tục triển khai các hoạt động bảo vệ rừng, phòng chống cháy rừng, bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên trong thời gian tới.
Phát huy tiềm năng du lịch dưới tán rừng
Nhiều loại cây gỗ quý được bảo vệ, phát triển tốt trong lâm phần rừng đặc dụng Đèo Cả.
Khu vực rừng đặc dụng Đèo Cả có nhiều cảnh đẹp tự nhiên, thuận lợi phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí. Trong đó, nhiều điểm du lịch nổi tiếng như: Bãi Môn - Mũi Điện, núi Đá Bia, biển Vũng Rô, đập Hàn, bãi Tiên… hiện thu hút nhiều khách du lịch đến tham quan, trải nghiệm, khám phá. Nơi đây còn có khí hậu mát mẻ quanh năm, phù hợp cho việc trồng nhiều loại cây dược liệu dưới tán rừng.
Theo ông Đặng Chí Hiếu, Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng đặc dụng Đèo Cả, hiện nay, khu vực rừng đặc dụng do Ban quản lý đã được quy hoạch 25 điểm phát triển du lịch dưới tán rừng và đã có 25 nhà đầu tư nộp hồ sơ, đề xuất phương án đầu tư, kinh doanh phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng. Ban đang tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến quy định pháp luật để hoàn thiện đề án trình UBND tỉnh phê duyệt và đưa vào hoạt động du lịch trong năm 2026. Ngoài ra, Ban đang phối hợp với một số đơn vị để triển khai nghiên cứu, đề xuất cho việc trồng một số loại cây dược liệu trong khu vực rừng đặc dụng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, tạo thêm nhiều việc làm cho người dân địa phương.
Cán bộ kiểm lâm phối hợp cơ quan chức năng thả nhiều động vật hoang dã quý hiếm về rừng đặc dụng Đèo Cả. Ảnh: TTXVN phát
Để tạo sự đa dạng hệ sinh thái, Ban Quản lý rừng đặc dụng Đèo Cả tích cực phối hợp với các đơn vị, địa phương thả động vật về môi trường tự nhiên; đồng thời, tích cực tuyên truyền người dân không săn bắn động vật hoang dã, động vật nguy cấp, quý hiếm. Như vụ việc khỉ cắn du khách tại khu vực ven biển đường Phước Tân - Bãi Ngã (gần khu du lịch Bãi Môn - Mũi Điện) vào tháng 4/2026, Ban đã kịp thời phối hợp với cơ quan liên quan tuyên truyền người dân không gây hại động vật rừng; đồng thời tổ chức triển khai biện pháp di dời cá thể khỉ đến khu vực rừng tự nhiên tại Tiểu khu 349 thuộc lâm phần do Ban quản lý, đảm bảo môi trường sống tự nhiên phù hợp.
Nhiều cá thể rùa quý hiếm được Ban Quản lý rừng đặc dụng Đèo Cả thể về môi trường tự nhiên.
Ông Nguyễn Đức Anh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Lắk (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh) cho biết, việc đẩy nhanh triển khai Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí dưới tán rừng đặc dụng Đèo Cả là một trong những nội dung quan trọng của ngành lâm nghiệp tỉnh.
Chi cục đã chỉ đạo Ban Quản lý rừng đặc dụng Đèo Cả cập nhật tình hình khó khăn của các nhà đầu tư để báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh; đồng thời quan tâm, tạo điều kiện hỗ trợ đẩy nhanh công tác thẩm định, giúp các nhà đầu tư sớm hoàn thiện thủ tục pháp lý để đi vào hoạt động./.
