Có những bài học không nằm trọn trong trang sách. Đó là bài học về lòng nhân ái khi người thầy tìm cách giữ học trò nghèo ở lại trường; bài học về tình yêu quê hương khi lịch sử được truyền tải qua những trải nghiệm sinh động.
16 năm gắn bó với vùng cao, thầy Lê Hữu Hải, giáo viên Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Trung học phổ thông Na Son, xã Na Son (tỉnh Điện Biên) luôn tận tâm với nghề, tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy và chú trọng bồi dưỡng học sinh giỏi.
Giữa ngàn xanh của núi rừng A Lưới, thành phố Huế, nơi điều kiện học tập của học sinh còn nhiều khó khăn, cô giáo Phạm Nguyễn Trang Ngân (sinh năm 1990), giáo viên dạy Vật Lý, Trường Trung học phổ thông A Lưới với tình yêu nghề và niềm tin vào năng lực của học sinh vùng cao, đã "đưa" nhiều lớp học sinh đến với những sân chơi học thuật cấp thành phố, quốc gia; khẳng định điều kiện địa lý không thể giới hạn khả năng và khát vọng vươn lên của mỗi người.
Khi màn đêm buông xuống, tại Trường Trung học phổ thông Kim Xuyên, xã Hồng Sơn, tỉnh Tuyên Quang, vẫn có những lớp học sáng đèn. Ở đó, cô giáo Nguyễn Ngọc Anh cùng học trò miệt mài bên trang sách, chắt chiu từng giờ học để nuôi dưỡng ước mơ chinh phục tri thức.
Bắt đầu gắn bó với đồng ruộng từ năm 1986 bằng những phương thức thủ công thô sơ nhất, đến nay, ở tuổi gần 70, ông Lâm Se, một nông dân Khmer tại phường Sóc Trăng, thành phố Cần Thơ đã xây dựng cho mình một cơ ngơi nông nghiệp hiện đại.
Với hơn 265 km đường biên giới tiếp giáp Trung Quốc, tỉnh Lai Châu luôn xác định xây dựng thế trận biên phòng toàn dân gắn với thế trận lòng dân là nhiệm vụ quan trọng trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.
Ở bản Hoàng Liên Sơn, xã Sin Suối Hồ (tỉnh Lai Châu), ông Lừu A Vần, nguyên trưởng bản, hiện là người có uy tín trong cộng đồng dân tộc Mông, luôn được bà con tin tưởng, quý trọng.
Những người có uy tín tại xã biên giới Bù Gia Mập, TP Đồng Nai đang trở thành lực lượng nòng cốt, kết nối hiệu quả giữa Đảng bộ, chính quyền với bà con dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, gìn gìn an ninh trật tự tại địa phương.
Sinh ra và lớn lên tại vùng cao Thần Sa (Thái Nguyên), cô giáo dân tộc Tày Lê Thị Chuyên lựa chọn trở về quê hương sau khi tốt nghiệp sư phạm, gắn bó với công việc chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non.
Dù ở tuổi ngoài 70, ông Lê Quang Trưởng (sinh năm 1953, thường gọi là Bảy Trưởng) ở xã Long Kiến, tỉnh An Giang) vẫn miệt mài vận động kinh phí xây cầu, sửa đường, cất nhà tình thương cho người nghèo.
Nhờ tiếng nói trách nhiệm, sự gương mẫu của đội ngũ những người có uy tín, màu xanh đại ngàn ở xã biên giới Thu Lũm (Lai Châu) luôn được giữ vững.
Ở tuổi ngoài 70, bà Trương Thị Thanh, dân tộc Sán Dìu, phường Quang Hanh (Quảng Ninh), vẫn miệt mài sưu tầm lời hát cổ, truyền dạy tiếng mẹ đẻ và làn điệu Soọng cô cho thế hệ trẻ. Với bà, gìn giữ tiếng nói, dân ca truyền thống cũng là giữ gìn cội nguồn và bản sắc dân tộc.
Chứng kiến giá dừa xuống thấp và người trồng dừa gặp khó vì hạn mặn, chị Thạch Thị Chal Thi tìm hướng làm ăn mới để giúp cha mẹ và bà con quê nhà. Sau bảy năm, người phụ nữ Khmer cùng cộng sự đã đưa sản phẩm mật hoa dừa đến 11 quốc gia trên thế giới.
Nhiều thanh niên tình nguyện, người có uy tín trong cộng đồng ở TP Hồ Chí Minh đang trở thành những “đại sứ công nghệ” thực thụ, hướng dẫn bà con dân tộc cách sử dụng các ứng dụng dịch vụ công trực tuyến, từng bước đưa công nghệ số đến gần hơn với cộng đồng các dân tộc.
Mười năm gieo mầm nơi phên dậu cực Bắc và quả ngọt là ngày tựu trường của chàng trai người Mông Thò Mí Và. Đây là niềm hạnh phúc vô bờ bến của những người lính biên phòng trong hành trình chắp cánh ước mơ cho con nuôi đồn biên phòng vươn xa.
Với khoảng 100 đàn ong, ông Lưu Thành Phúc, người có uy tín dân tộc Sán Dìu ở Khu phố Hạ Long 2, đặc khu Vân Đồn (TP Quảng Ninh), phát triển nghề nuôi ong lấy mật, mang lại kinh tế cao và tích cực chia sẻ kinh nghiệm, vận động bà con cùng phát triển sinh kế.
Giữa những bản làng vùng cao Lai Châu, bước chân của người lính biên phòng không chỉ in trên những cung đường tuần tra, bên những cột mốc biên cương, mà còn trên hành trình mang kiến thức số, pháp luật và cả những cách làm mới để đến từng bản, từng lán nương. Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh, Chính trị viên phó, Bí thư Chi đoàn Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải là một người trẻ như thế.
Một ca tuần tra trong đêm, một buổi tuyên truyền pháp luật, một lần đến với người dân hay một sáng kiến nhỏ giúp công việc hiệu quả hơn. Với chị Nguyễn Hồng Ân, nữ cán bộ Công an xã Thanh Tùng ( xã thuộc Khu vực III, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.của tỉnh Cà Mau), hành trình tuổi trẻ được viết bằng những việc làm như thế - nơi mỗi ngày bình yên của người dân cũng là một phần ý nghĩa trong những năm tháng đẹp nhất của đời mình.
Để đồng bào Chăm Islam dễ hiểu và thực hiện đúng pháp luật, Ban Quản trị thánh đường tại phường Bình Tiên, TP Hồ Chí Minh lồng ghép những tình huống đời thường vào các buổi sinh hoạt tôn giáo. Qua cách trao đổi gần gũi, bà con biết nhận diện lừa đảo và phòng tránh vi phạm.
Phong trào nông dân thi đua phát triển kinh tế ở tỉnh Lào Cai đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ và xuất hiện nhiều tấm gương làm kinh tế giỏi.