Hoàn thiện thể chế, chính sách nâng cao chất lượng giáo dục đại học

Hội thảo Giáo dục 2023 với chủ đề “Thể chế, chính sách nâng cao chất lượng giáo dục đại học”. Ảnh: baochinhphu.vn
Hội thảo Giáo dục 2023 với chủ đề “Thể chế, chính sách nâng cao chất lượng giáo dục đại học”. Ảnh: baochinhphu.vn

Chiều 5/11, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức Hội thảo Giáo dục 2023 với chủ đề “Thể chế, chính sách nâng cao chất lượng giáo dục đại học”.

Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu chỉ đạo.

Cùng dự có Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục Nguyễn Đắc Vinh; Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn; Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh Vũ Hải Quân; Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Lê Quân; các đại biểu Quốc hội, lãnh đạo các ban, bộ, cơ quan, các chuyên gia, nhà khoa học, nhà giáo, nhà quản lý giáo dục.

Hoàn thiện thể chế, chính sách nâng cao chất lượng giáo dục đại học ảnh 1Hội thảo Giáo dục 2023 với chủ đề “Thể chế, chính sách nâng cao chất lượng giáo dục đại học”. Ảnh: baochinhphu.vn

Phát biểu chỉ đạo, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội chỉ rõ, chủ đề Hội thảo rất thiết thực, có tính thời sự cao, nhất là trong thời điểm các cấp, các cơ quan trung ương đang tiến hành tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW Ban Chấp hành Trung ương Đảng về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo. Vì vậy, việc đánh giá thực trạng, phân tích nguyên nhân, kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế, vướng mắc trong thực tế là yêu cầu quan trọng để từ đó đề xuất giải pháp tháo gỡ vướng mắc, đặc biệt là bất cập về thể chế, chính sách, tạo điều kiện cho giáo dục đại học phát huy tối đa tiềm năng, cung cấp cho đất nước nguồn nhân lực có trình độ, chất lượng đáp ứng tốt nhu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội cho rằng, thời gian qua, lĩnh vực giáo dục đại học đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, góp phần to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Theo Báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, giai đoạn 2013 - 2021, số lượng cơ sở giáo dục đại học tăng từ 207 lên 237 trường; quy mô đào tạo các trình độ giáo dục đại học trong giai đoạn này tăng từ 1.546.478 người lên 2.021.901 người, tỉ lệ tăng 30,74%. Nhiều trường đã tích cực, chủ động phát triển các chương trình đào tạo theo hướng tiếp cận chuẩn quốc tế. Số lượng, trình độ, năng lực đội ngũ giảng viên các trường đại học được nâng lên...

Tuy nhiên, trước sự vận động, phát triển không ngừng của khoa học - công nghệ và tri thức nhân loại, đặc biệt là cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, giáo dục đại học còn bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập cả về quy mô, cơ cấu ngành nghề và kỹ năng làm việc. Thể chế, chính sách điều chỉnh lĩnh vực này còn có sự mâu thuẫn, thiếu thống nhất trong cách hiểu, vận dụng và hướng dẫn thi hành, đặc biệt là về thực hiện tự chủ đại học. Quy mô giáo dục đại học có tăng nhưng chưa đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế tri thức. Chính sách xã hội hóa giáo dục chưa thực sự thu hút được nhiều các thành phần xã hội tham gia...

Nhấn mạnh giáo dục đại học có vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội cho rằng, nâng cao chất lượng giáo dục đại học là nhu cầu tất yếu và cấp thiết trong bối cảnh nền kinh tế tri thức. Bên cạnh đó, thể chế, chính sách pháp luật được coi là yếu tố then chốt đóng vai trò định hướng, dẫn dắt, tạo khung khổ pháp lý cho việc tổ chức, vận hành; là công cụ hữu hiệu để quản lý phát triển các hoạt động của từng lĩnh vực kinh tế - xã hội diễn ra theo đúng mục tiêu đã xác định. Nếu được ban hành kịp thời, đồng bộ, phù hợp, có tầm nhìn, khả năng dự báo thì thể chế, chính sách pháp luật sẽ góp phần “soi đường”, tạo động lực thúc đẩy lĩnh vực phát triển; ngược lại, sẽ gây ra những rào cản đối với sự đổi mới và phát triển.

Phát biểu đề dẫn, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn chỉ rõ: Giáo dục đại học là một dịch vụ công đặc biệt. Đầu tư cho giáo dục nói chung và cho giáo dục đại học nói riêng là đầu tư cho phát triển. Cả người học/gia đình, Nhà nước, doanh nghiệp và toàn xã hội cần phải đầu tư “đủ tầm” cho giáo dục đại học, cho các cơ sở giáo dục đại học.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng chỉ ra các nguyên nhân căn cốt dẫn tới hạn chế chất lượng giáo dục đại học. Đó là cơ chế đánh giá, giám sát chất lượng chưa hiệu quả, thực chất. Hành lang pháp lý về tự chủ đại học chưa đồng bộ, năng lực quản trị của một số cơ sở giáo dục đại học còn yếu. Hệ thống cơ sở giáo dục đại học còn phân mảnh, chưa tối ưu hóa. Nguồn lực đầu tư rất thấp, phân bổ ngân sách Nhà nước cho giáo dục đại học chưa hiệu quả...

Do đó, để nâng cao chất lượng giáo dục đại học cần tăng cường các yếu tố tác động tới chất lượng. Đó là đánh giá, giám sát chất lượng (đầu ra và các yếu tố bên trong hệ thống); tối ưu hóa hệ thống (về cấu trúc, quản trị và hoạt động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực); huy động, phát triển các nguồn lực (tài chính, đội ngũ, cơ sở vật chất và công nghệ, các quan hệ hợp tác); phân bổ và kiểm soát hiệu quả sử dụng ngân sách Nhà nước cho giáo dục đại học (tiêu chí, cơ chế...).

Theo ông Hoàng Minh Sơn, để đưa tự chủ đại học đi vào chiều sâu và thực chất cần tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách như: tự chủ về tổ chức bộ máy, phát triển đội ngũ, về thu, chi tài chính. Ngoài ra, cơ sở giáo dục còn phải được gỡ điểm nghẽn về tự chủ quản lý, sử dụng tài sản, tự chủ đầu tư mua sắm, tự chủ các hoạt động chuyên môn...

Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận về chất lượng giáo dục đại học từ tác động của thể chế, chính sách, dưới các góc độ khác nhau từ cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở đào tạo, người sử dụng lao động, doanh nghiệp xã hội. Các ý kiến cũng làm rõ những vướng mắc, rào cản liên quan tới thể chế, chính sách, đề xuất giải pháp phù hợp, trong đó tập trung vào các nội dung trọng tâm về: chính sách nâng cao chất lượng chuyên môn học thuật; đổi mới quản trị đại học, đẩy mạnh tự chủ đại học; chính sách về nguồn lực đầu tư; chính sách về đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục đại học; chính sách xã hội hóa giáo dục đại học; về hợp tác quốc tế trong giáo dục đại học và giáo dục đại học gắn với việc làm sau khi ra trường.

Phan Phương

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Lai Châu thông qua 8 nghị quyết phát triển kinh tế - xã hội

Lai Châu thông qua 8 nghị quyết phát triển kinh tế - xã hội

Ngày 17/6, HĐND tỉnh Lai Châu khóa XVI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã bế mạc Kỳ họp thứ tư với 8 nghị quyết đã được thông qua để tiếp tục thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế xã hội. Bên cạnh đó, 2 nội dung rất sát cơ sở là công tác giảm nghèo và tỷ lệ cứng hóa đường giao thông được quan tâm cao.

Người dân Y Tý hào hứng học kỹ năng số và pháp luật qua sân khấu hóa

Người dân Y Tý hào hứng học kỹ năng số và pháp luật qua sân khấu hóa

Không chỉ được phổ biến pháp luật bằng những tiểu phẩm sinh động bằng tiếng dân tộc, hơn 1.000 cán bộ, công chức và đồng bào các dân tộc thiểu số tại xã Y Tý còn được hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, nhận diện lừa đảo trực tuyến và thực hiện dịch vụ công ngay tại nơi sinh sống.

Những người 'thợ lính' trên công trường nơi biên cương

Những người 'thợ lính' trên công trường nơi biên cương

Giữa mùa hè nắng gay gắt của vùng cao thành phố Huế, trên công trường xây dựng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã A Lưới 4, tiếng máy móc thi công hòa cùng nhịp lao động khẩn trương của hàng trăm cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang thành phố Huế. 

Tạo đột phá phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Tạo đột phá phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Sau khi thực hiện sáp nhập địa giới hành chính, tỉnh Lâm Đồng trở thành địa phương có không gian phát triển trải dài từ vùng cao nguyên đến duyên hải Nam Trung Bộ với 49 dân tộc cùng sinh sống. Đây không chỉ là lợi thế về đa dạng văn hóa và nguồn lực con người mà còn mở ra cơ hội mới để tỉnh khai thác hiệu quả tiềm năng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội đột phá trong giai đoạn mới.

Ngăn chặn thực phẩm 'bẩn' ngay từ khu vực biên giới

Ngăn chặn thực phẩm 'bẩn' ngay từ khu vực biên giới

Trước tình trạng vận chuyển, kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ diễn biến phức tạp tại khu vực biên giới, các lực lượng chức năng tỉnh Quảng Ninh đã tăng cường kiểm tra và triệt phá nhiều điểm tập kết, vận chuyển thực phẩm lậu với quy mô lớn. Đây là hành động thiết thực, góp phần đảm bảo an toàn thực phẩm cho người dân và du khách đến Quảng Ninh, nhất là vào mùa du lịch hè cao điểm như hiện nay.

Khám và tư vấn sức khỏe miễn phí cho người dân

Khám và tư vấn sức khỏe miễn phí cho người dân

Nhằm giúp người dân chủ động chăm sóc sức khỏe, phát hiện sớm bệnh tật và giảm chi phí điều trị, ngành Y tế tỉnh Điện Biên vừa đồng loạt triển khai chương trình khám, tư vấn sức khỏe miễn phí tại 11 đơn vị y tế trên địa bàn.

Luân phiên bác sĩ về trạm y tế cấp xã ở Gia Lai

Luân phiên bác sĩ về trạm y tế cấp xã ở Gia Lai

Nhằm tăng cường năng lực cho tuyến y tế cơ sở, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân, UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành Kế hoạch luân phiên bác sĩ về làm việc có thời hạn tại các trạm y tế cấp xã giai đoạn 2026-2030.

Xây dựng trường nội trú liên cấp ở biên giới trở thành mô hình giáo dục đặc biệt

Xây dựng trường nội trú liên cấp ở biên giới trở thành mô hình giáo dục đặc biệt

Chiều 5/6, làm việc với Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng về công tác phát triển giáo dục và tiến độ xây dựng hệ thống trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đánh giá cao sự chủ động, quyết liệt của tỉnh trong triển khai chủ trương xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới và kết quả phát triển giáo dục, đào tạo.

Kiểm soát chặt khu vực biên giới, chống vượt biên trái phép

Kiểm soát chặt khu vực biên giới, chống vượt biên trái phép

Cùng với sự phát triển của hoạt động giao thương, du lịch và hợp tác quốc tế, hoạt động xuất, nhập cảnh qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn những năm gần đây ngày càng trở nên sôi động. Tuy nhiên, bên cạnh các hoạt động hợp pháp thì tình trạng xuất, nhập cảnh trái phép vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến an ninh trật tự khu vực biên giới, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các loại tội phạm xuyên quốc gia và nguy cơ lây lan dịch bệnh. Trước thực tế đó, lực lượng Bộ đội Biên phòng trên tuyến biên giới Lạng Sơn triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm chủ động phát hiện, ngăn chặn hiệu quả các hành vi vi phạm.

Hỗ trợ đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số

Hỗ trợ đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số

HĐND tỉnh Gia Lai khóa XIII ngày 29/5 đã thông qua Nghị quyết quy định chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống trên địa bàn tỉnh nhằm tạo điều kiện cho người dân ổn định nơi ở, phát triển sản xuất, từng bước nâng cao đời sống; góp phần giảm nghèo bền vững và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Tái định hình vị thế trung tâm Tây Nguyên - Bài cuối: Khát vọng trung tâm vùng

Tái định hình vị thế trung tâm Tây Nguyên - Bài cuối: Khát vọng trung tâm vùng

Trong lịch sử phát triển của nhiều vùng kinh tế, luôn có những đô thị giữ vai trò hạt nhân kết nối. Đó không nhất thiết là nơi đông dân nhất hay có tốc độ tăng trưởng cao nhất, mà là nơi có khả năng tập hợp nguồn lực, thu hút đầu tư, dẫn dắt đổi mới và tạo sức lan tỏa đối với không gian xung quanh.

Tái định hình vị thế trung tâm Tây Nguyên - Bài 1: Mở lối hành lang tăng trưởng mới

Tái định hình vị thế trung tâm Tây Nguyên - Bài 1: Mở lối hành lang tăng trưởng mới

Tây Nguyên đang đứng trước một giai đoạn chuyển động mới khi cấu trúc phát triển vùng dần thay đổi dưới tác động của các hành lang kinh tế, mạng lưới đô thị và những động lực tăng trưởng mới. Câu chuyện không còn dừng ở mở rộng hạ tầng hay phát triển từng địa phương riêng lẻ, mà đang hướng tới tổ chức lại không gian phát triển trên quy mô lớn hơn. Trong bối cảnh ấy, Đắk Lắk và đô thị Buôn Ma Thuột đứng trước cơ hội xác lập vai trò trung tâm kết nối, dẫn dắt những dòng chảy mới về sản xuất, dịch vụ và liên kết vùng của Tây Nguyên trong tương lai.

Nghĩa tình chiến sỹ biên phòng xây trường nơi vùng biên

Nghĩa tình chiến sỹ biên phòng xây trường nơi vùng biên

Thực hiện chủ trương của Chính phủ và chỉ đạo của UBND tỉnh Gia Lai về xây dựng hệ thống Trường Phổ thông Nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở tại các xã biên giới, những ngày này, trên công trường xây dựng Trường Phổ thông Nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã Ia Púch, không khí lao động đang diễn ra khẩn trương.

Đắk Lắk bảo tồn và phát huy tiềm năng du lịch vườn trà cổ trên đỉnh núi

Đắk Lắk bảo tồn và phát huy tiềm năng du lịch vườn trà cổ trên đỉnh núi

Sau khi khảo sát, phát hiện vườn trà cổ gần 100 năm tuổi trên núi Hòn Chảo (thôn Mỹ Thành, xã Hòa Mỹ, tỉnh Đắk Lắk), lực lượng chức năng và chính quyền địa phương đã lên phương án bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên nơi đây, đồng thời phát triển và khai thác tiềm năng du lịch, tạo sinh kế cho người dân.

Nghệ An đẩy nhanh quy hoạch 5 xã vùng cao, biên giới sau sắp xếp đơn vị hành chính

Nghệ An đẩy nhanh quy hoạch 5 xã vùng cao, biên giới sau sắp xếp đơn vị hành chính

Ngày 26/5, làm việc với 5 xã vùng cao, biên giới gồm Quế Phong, Thông Thụ, Tri Lễ, Mường Quàng và Tiền Phong, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát, hoàn thiện công tác quy hoạch, xem đây là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa nền tảng đối với định hướng phát triển lâu dài sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Tuyên Quang chủ động, giữ ổn định cơ sở khi sắp xếp thôn, tổ dân phố

Tuyên Quang chủ động, giữ ổn định cơ sở khi sắp xếp thôn, tổ dân phố

Tuyên Quang đang khẩn trương triển khai việc sắp xếp thôn, tổ dân phố gắn với mô hình chính quyền địa phương hai cấp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý ở cơ sở, đồng thời bảo đảm ổn định đời sống nhân dân, giữ vững khối đoàn kết cộng đồng và thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách.

Trải nghiệm thu hoạch cam tại vườn của Hợp tác xã Du lịch cộng đồng ATK Phú Đình.

Thái Nguyên tập trung nguồn lực cho các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn mới

Thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Thái Nguyên phấn đấu xây dựng nông thôn hiện đại, xanh, thông minh, phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giảm nghèo đa chiều, bền vững, không để ai bị bỏ lại phía sau, bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội.

Sơn La định hướng kết nối tiêu thụ sản phẩm mận

Sơn La định hướng kết nối tiêu thụ sản phẩm mận

Ngày 22/5, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La phối hợp với UBND xã Yên Sơn tổ chức hội thảo chuyên đề “Nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và định hướng kết nối tiêu thụ sản phẩm mận xã Yên Sơn năm 2026”.

Chuyển đổi số vùng biên mở ra cơ hội phát triển mới

Chuyển đổi số vùng biên mở ra cơ hội phát triển mới

Tại các xã biên giới của tỉnh Lạng Sơn, hình ảnh cán bộ biên phòng, đoàn viên thanh niên, tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn người dân cài đặt các ứng dụng dịch vụ công, thanh toán không dùng tiền mặt hay sử dụng điện thoại thông minh để trao đổi hàng hóa đã trở nên quen thuộc. Khắp những thôn xóm heo hút chạy dọc đường tuần tra biên giới, chuyển đổi số đang ngấm sâu vào đời sống người dân, mở ra nhiều thay đổi tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn an ninh biên giới và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Nhiều mô hình 'Xã, phường không ma túy' đạt kết quả tích cực

Nhiều mô hình 'Xã, phường không ma túy' đạt kết quả tích cực

Sau hơn 2 tháng triển khai, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, việc triển khai, thực hiện Nghị quyết số 51-NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai về tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng “Xã, phường không ma túy” trên địa bàn tỉnh đã đạt nhiều kết quả tích cực.

Chính sách mới thắp sáng những mái trường vùng cao

Chính sách mới thắp sáng những mái trường vùng cao

Tại nhiều điểm trường vùng cao của tỉnh Tuyên Quang, nơi học sinh từng phải mang theo gạo, rau từ nhà đến lớp, Nghị định 66 của Chính phủ đang từng bước mang đến những đổi thay tích cực cho giáo dục miền núi.

Tăng cường đấu tranh phòng chống tội phạm trên tuyến biên giới

Tăng cường đấu tranh phòng chống tội phạm trên tuyến biên giới

Trong ngày 19-20/5, Thiếu tướng Nguyễn Văn Thiện, Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng dẫn đầu đoàn công tác đã kiểm tra kết quả thực hiện nhiệm vụ công tác trinh sát, phòng, chống ma túy và tội phạm, công tác cửa khẩu năm 2025 và 4 tháng của năm 2026 tại Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo và Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế La Lay.