Giữ niềm tin, vun đắp sinh kế cho đồng bào Khmer

Tại ấp 7, xã Lộc Hưng (Đồng Nai), ông Lâm Hùng Vôn đã cùng gia đình hiến đất làm đường, vận động các hộ dân chung sức xây dựng nông thôn mới. Với ông, muốn bà con đồng thuận, người vận động phải làm trước, giải thích rõ lợi ích và lắng nghe những băn khoăn của từng gia đình.

Phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc đã trao đổi với ông Lâm Hùng Vôn, già làng, người có uy tín trong đồng bào Khmer, về kinh nghiệm dân vận từ những việc cụ thể và mong muốn của bà con đối với chính sách hỗ trợ sinh kế, giữ gìn bản sắc văn hóa.

Thưa ông, sau khi tỉnh Đồng Nai mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập, ông và đồng bào Khmer tại địa phương có những kỳ vọng ra sao?

Điều bà con cảm nhận rõ nhất là sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền đối với các thôn, ấp có đồng bào Khmer sinh sống ngày càng cụ thể hơn. Những nhu cầu thiết yếu như đường giao thông, trường học, khám, chữa bệnh, việc làm và hỗ trợ sản xuất từng bước được cải thiện. Đây là cơ sở để bà con tin tưởng vào chủ trương và cùng địa phương xây dựng cuộc sống ổn định.

Sau sáp nhập, quy mô tỉnh lớn hơn, không gian phát triển cũng rộng hơn. Bà con rất phấn khởi, tin rằng vùng đồng bào dân tộc sẽ có thêm điều kiện kết nối giao thông, tiếp cận dịch vụ công và tham gia các chương trình phát triển kinh tế-xã hội. Mọi người mong các chính sách dành cho đồng bào dân tộc tiếp tục được triển khai liên tục, không bị gián đoạn trong quá trình sắp xếp đơn vị hành chính.

Đồng bào Khmer cũng như các dân tộc khác đều mong có cuộc sống ấm no, có việc làm ổn định, trẻ em được học hành và người dân được khám, chữa bệnh thuận lợi hơn. Những nhu cầu này đã được các cấp, ngành quan tâm trong thời gian qua, nhưng ở một số địa bàn vẫn cần tiếp tục đầu tư, nhất là khu vực còn khó khăn hoặc cách xa trung tâm.

Tôi thấy mừng và hạnh phúc khi tỉnh mới được thành lập. Bà con tin rằng quy mô và nguồn lực mới sẽ tạo thêm cơ hội phát triển. Tuy nhiên, sự quan tâm cần thể hiện bằng những công việc sát thực tế như đường vào khu dân cư, nước sạch, vốn sản xuất, đào tạo nghề và kết nối việc làm.

Chính sách hỗ trợ phải đến đúng người và phù hợp với từng hộ. Có gia đình thiếu vốn, có hộ thiếu kỹ thuật sản xuất, nhưng cũng có người cần việc làm tại chỗ để không phải đi xa. Nếu cán bộ thường xuyên xuống địa bàn, lắng nghe trực tiếp thì việc hỗ trợ sẽ đúng nhu cầu hơn.

Vai trò của người có uy tín là giúp chuyển tải tâm tư của bà con đến chính quyền và giải thích để người dân hiểu đúng chủ trương. Sau sáp nhập, địa bàn rộng hơn nên cầu nối này càng quan trọng. Khi thông tin được trao đổi hai chiều, người dân sẽ yên tâm và chủ động tham gia các chương trình của địa phương.

Thưa ông, ông đã làm gì để vận động đồng bào chấp hành pháp luật, đóng góp xây dựng nông thôn mới và chăm lo đời sống cộng đồng?

Muốn vận động được bà con, bản thân và gia đình mình phải làm trước. Khi địa phương triển khai mở rộng đường nông thôn, gia đình tôi đã tự nguyện hiến 500m² đất. Từ việc làm đó, tôi tiếp tục gặp gỡ, giải thích và vận động thêm 10 hộ dân cùng hiến đất để công trình được thực hiện thuận lợi.

Ban đầu, một số hộ còn băn khoăn vì đất là tài sản có giá trị, gắn với sinh kế của gia đình. Tôi giải thích rõ rằng đường rộng sẽ giúp người dân đi lại, vận chuyển nông sản thuận tiện, trẻ em đến trường an toàn hơn và xe cấp cứu có thể tiếp cận khi cần thiết. Quan trọng nhất là việc đóng góp phải tự nguyện, công khai và người dân hiểu được lợi ích lâu dài.

Khi tuyến đường được hình thành, bà con nhìn thấy hiệu quả nên đồng thuận cao hơn. Việc hiến đất không chỉ phục vụ một công trình mà còn góp phần thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới nâng cao. Đường giao thông thuận lợi cũng tạo điều kiện để người dân mở rộng sản xuất, buôn bán và kết nối với khu vực chung quanh.

Trong vận động nhân dân, tôi luôn chọn cách nói gần gũi, gắn chủ trương với quyền lợi cụ thể. Với đồng bào Khmer, cần tôn trọng phong tục, ngôn ngữ và cách sinh hoạt của bà con. Nội dung nào chưa rõ thì phải giải thích nhiều lần, không thể chỉ đọc văn bản rồi yêu cầu người dân thực hiện.

Tôi cũng phối hợp với các tổ chức chính trị-xã hội tuyên truyền cho thanh niên và gia đình hiểu về nghĩa vụ quân sự. Cách vận động hiệu quả là nói rõ trách nhiệm của công dân, đồng thời quan tâm hoàn cảnh từng thanh niên. Khi gia đình có khó khăn, địa phương và đoàn thể cần thăm hỏi, hỗ trợ để người thực hiện nghĩa vụ yên tâm.

Việc tham gia xây dựng “Nhà Tình nghĩa Quân-Dân” cũng mang ý nghĩa thiết thực. Với gia đình khó khăn về nhà ở, một căn nhà mới không chỉ giúp ổn định cuộc sống mà còn thể hiện sự quan tâm của chính quyền, lực lượng vũ trang và cộng đồng. Qua những việc cụ thể, niềm tin của bà con được củng cố.

Người có uy tín không thể chỉ tuyên truyền trong các cuộc họp. Phải thường xuyên đến từng nhà, biết hộ nào khó khăn, trường hợp nào có nguy cơ bỏ học hoặc thiếu việc làm. Khi người dân phản ánh, mình phải ghi nhận và chuyển đến cơ quan có trách nhiệm, đồng thời theo dõi kết quả để trả lời lại cho bà con.

Theo tôi, muốn người dân chấp hành pháp luật và tích cực tham gia phong trào, cán bộ và người có uy tín phải gương mẫu, nói đi đôi với làm. Việc nhỏ được giải quyết nghiêm túc sẽ tạo niềm tin để vận động những việc lớn hơn.

Theo ông, tỉnh Đồng Nai cần ưu tiên những giải pháp nào để nâng cao đời sống và giữ gìn bản sắc văn hóa Khmer?

Trước hết, tỉnh cần nhân rộng các mô hình hỗ trợ sản xuất phù hợp với điều kiện của từng địa bàn. Đồng bào mong được tiếp cận vốn, giống cây trồng, vật nuôi, kỹ thuật khuyến nông, khuyến lâm và đầu ra cho sản phẩm. Không nên hỗ trợ giống nhau cho mọi hộ mà phải căn cứ vào đất đai, lao động và khả năng sản xuất của từng gia đình.

Sau khi hỗ trợ, cơ quan chuyên môn cần tiếp tục hướng dẫn kỹ thuật và theo dõi hiệu quả. Nếu chỉ cấp vốn hoặc phương tiện rồi không đồng hành, người dân có thể gặp khó khăn khi triển khai. Mục tiêu phải là giúp hộ nghèo vươn lên thành hộ khá, hộ khá có điều kiện mở rộng sản xuất và tạo thêm việc làm.

Đào tạo nghề cũng cần gắn với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp và điều kiện tại địa phương. Thanh niên Khmer cần được học nghề phù hợp, có cơ hội làm việc ổn định gần nhà. Khi có thu nhập, người trẻ vừa chăm lo gia đình, vừa có điều kiện tham gia hoạt động cộng đồng.

Cùng với phát triển kinh tế, tôi đặc biệt mong tỉnh quan tâm dạy và học tiếng Khmer. Trẻ em cần có điều kiện học tiếng mẹ đẻ để giao tiếp với gia đình, đọc chữ viết dân tộc và hiểu những giá trị văn hóa do ông bà truyền lại. Việc dạy tiếng phải được tổ chức phù hợp, có giáo viên, tài liệu và địa điểm học ổn định. Tôi ước mong tỉnh mới sẽ tạo điều kiện để lớp trẻ học tiếng mẹ đẻ Khmer, giữ gìn nét xưa của ông bà. Văn hóa là cái gốc, nếu giữ được cái gốc, bà con mới giữ được mình.

Các hoạt động văn hóa, lễ hội, nghệ thuật, trang phục và sinh hoạt truyền thống cũng cần được tạo điều kiện duy trì. Tuy nhiên, bảo tồn không chỉ là tổ chức lễ hội theo từng thời điểm mà phải đưa văn hóa vào đời sống thường xuyên, khuyến khích người trẻ tham gia và tiếp nối. Tỉnh cũng cần quan tâm bồi dưỡng cán bộ, đoàn viên, thanh niên là người Khmer, nhất là những người biết tiếng dân tộc và hiểu phong tục cộng đồng. Đây sẽ là lực lượng trực tiếp tuyên truyền chính sách, hướng dẫn thủ tục và nắm bắt những khó khăn của bà con.

Tôi tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và sự điều hành của chính quyền tỉnh mới. Bản thân tôi sẽ tiếp tục làm cầu nối, vận động đồng bào đoàn kết, chấp hành pháp luật, phát triển kinh tế và giữ gìn bản sắc. Khi chính sách sát thực tế và người dân cùng tham gia, vùng đồng bào Khmer sẽ có điều kiện phát triển bền vững hơn.

Xin trân trọng cảm ơn ông!