Hướng đi mới từ mô hình 'Chợ số - Nông thôn số'

Việc ứng dụng công nghệ số vào tiêu thụ nông sản đang mở ra hướng đi mới cho nhiều địa phương vùng nông thôn của tỉnh Tuyên Quang. Mô hình "Chợ số - Nông thôn số" do Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Tân An (Tuyên Quang) triển khai bước đầu phát huy hiệu quả, không chỉ giúp mở rộng đầu ra cho nông sản địa phương mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất, kinh doanh của người dân, thúc đẩy chuyển đổi số từ cơ sở.

Những ngày gần đây, Ban quản trị mô hình "Chợ số - Nông thôn số" tại xã Tân An liên tục tiếp nhận các đơn đặt hàng qua điện thoại và mạng xã hội. Từ vài chục quả trứng gà ta, bó rau, dưa chuột, măng ớt hay các sản phẩm đặc sản khác đều được người tiêu dùng đặt mua trực tuyến. Sau khi tổng hợp đơn hàng, Ban quản trị tổ chức thu gom sản phẩm từ các hộ dân, phân loại và chuyển đến tay khách hàng trong và ngoài tỉnh.

Khác với phương thức tiêu thụ truyền thống vốn phụ thuộc nhiều vào thương lái, mô hình đã hình thành kênh kết nối trực tiếp giữa người sản xuất và người tiêu dùng. Nhờ đó, nông sản được tiêu thụ nhanh hơn, giảm bớt khâu trung gian, giúp người dân chủ động về giá bán, đồng thời người mua có thể truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Theo Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Tân An, mô hình được xây dựng từ thực tế nhiều hộ chăn nuôi, trồng rau quy mô nhỏ gặp khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm. Không ít thời điểm, các sản phẩm nông nghiệp đến kỳ thu hoạch nhưng đầu ra chậm, giá bán bấp bênh, ảnh hưởng đến thu nhập của người dân.

Để khắc phục tình trạng này, Hội thành lập Ban quản trị gồm 15 thành viên, phân công nhiệm vụ cụ thể từ hướng dẫn hội viên đăng tải sản phẩm, quảng bá trên các nền tảng mạng xã hội đến tổng hợp đơn hàng, thu gom và kết nối tiêu thụ.

Sau hơn hai tháng đi vào hoạt động, mô hình "Chợ số - Nông thôn số" đã thu hút 167 hội viên phụ nữ tham gia với hàng chục mặt hàng nông sản, đặc sản địa phương như trứng gà ta, gà, vịt, ốc nhồi, dưa lê, dưa chuột, rau xanh, măng ớt, mắm cá ruộng... Từ một nhóm kết nối trên không gian mạng, "Chợ số - Nông thôn số" từng bước trở thành kênh tiêu thụ ổn định cho nhiều hộ sản xuất nhỏ lẻ.

Bà Ma Thị Hiếu, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Tân An (Tuyên Quang) cho biết, mô hình được triển khai tập trung vào các tiêu chí "4T": Tiểu thương - Thương mại điện tử - Thanh toán không dùng tiền mặt - Tiết kiệm số. Mục tiêu của mô hình không chỉ dừng ở việc bán được nhiều nông sản hơn mà còn giúp hội viên thay đổi tư duy trong sản xuất và kinh doanh. Khi tham gia mô hình, các hội viên được hướng dẫn chụp ảnh sản phẩm, đăng bài bán hàng trên mạng xã hội, trao đổi với khách hàng, sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt và từng bước tiếp cận các kỹ năng kinh doanh trên môi trường số.

Hiệu quả của mô hình được thể hiện rõ qua mặt hàng trứng gà ta - sản phẩm chủ lực của địa phương. Đến nay, Ban quản trị đã kết nối tiêu thụ hơn 10.000 quả trứng cho các hộ chăn nuôi trong xã. Hằng tuần, các thành viên chủ động tổng hợp nhu cầu thị trường, liên hệ từng hộ dân để thu gom, phân phối theo đơn đặt hàng. Cách làm này giúp sản phẩm được tiêu thụ ổn định, hạn chế tình trạng tồn đọng, tạo động lực để người dân yên tâm mở rộng quy mô chăn nuôi.

Gia đình chị Hoàng Thị Hương là một trong những hộ hưởng lợi từ mô hình. Trước đây, toàn bộ số trứng gà của gia đình chủ yếu bán cho thương lái, giá cả phụ thuộc thị trường nên thu nhập không ổn định. Từ khi tham gia "Chợ số - Nông thôn số", chị chỉ cần cập nhật sản lượng hằng ngày lên nhóm của Ban quản trị, việc kết nối khách hàng và tiêu thụ sản phẩm được các thành viên hỗ trợ thực hiện. Nhờ vậy, sản phẩm được bán với giá ổn định hơn, đồng thời có thêm nhiều khách hàng quen tại các địa phương khác.

Không chỉ tạo đầu ra cho nông sản, mô hình còn góp phần nâng cao kỹ năng số cho phụ nữ nông thôn. Nhiều hội viên trước đây chưa từng sử dụng chuyển khoản ngân hàng hay bán hàng trên mạng xã hội thì nay đã có thể tự chụp ảnh sản phẩm, đăng thông tin, xác nhận đơn hàng và theo dõi thanh toán trên điện thoại thông minh. Những kỹ năng số thiết thực này đang từng bước thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh của người dân vùng nông thôn.

Đối với người tiêu dùng, mô hình cũng mang lại nhiều lợi ích. Các sản phẩm đều được công khai thông tin về hộ sản xuất, được thu gom và giao trực tiếp nên bảo đảm độ tươi, chất lượng. Giá bán hợp lý do giảm bớt các khâu trung gian, tạo sự yên tâm cho khách hàng và nâng cao uy tín của nông sản địa phương.

Từ kết quả bước đầu, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Tân An tiếp tục mở rộng quy mô mô hình, tăng số lượng hội viên tham gia, đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Thực tiễn cho thấy, "Chợ số - Nông thôn số" không chỉ là giải pháp hỗ trợ tiêu thụ nông sản mà còn là mô hình thúc đẩy chuyển đổi số ở khu vực nông thôn, góp phần hình thành phương thức sản xuất, kinh doanh hiện đại, nâng cao thu nhập cho người dân và từng bước xây dựng nông thôn số theo hướng bền vững./.