Cùng với sự phát triển của hoạt động giao thương, du lịch và hợp tác quốc tế, hoạt động xuất, nhập cảnh qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn những năm gần đây ngày càng trở nên sôi động. Tuy nhiên, bên cạnh các hoạt động hợp pháp thì tình trạng xuất, nhập cảnh trái phép vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến an ninh trật tự khu vực biên giới, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các loại tội phạm xuyên quốc gia và nguy cơ lây lan dịch bệnh. Trước thực tế đó, lực lượng Bộ đội Biên phòng trên tuyến biên giới Lạng Sơn triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm chủ động phát hiện, ngăn chặn hiệu quả các hành vi vi phạm.
Nhiều thủ đoạn tinh vi
Tỉnh Lạng Sơn có đường biên giới dài hơn 231,7km tiếp giáp Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) với địa hình chủ yếu là đồi núi, nhiều đường mòn, lối tắt tiềm ẩn nguy cơ bị các đối tượng lợi dụng để tổ chức xuất, nhập cảnh trái phép. Đặc biệt, vào những thời điểm nhu cầu lao động lớn, tình trạng công dân hai nước tìm cách vượt biên trái phép thường có dấu hiệu gia tăng.
Theo đánh giá của Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn, phương thức, thủ đoạn của các đối tượng vi phạm rất tinh vi, chặt chẽ, chủ yếu sử dụng người thân, người quen ở địa bàn; triệt để lợi dụng mạng xã hội để móc nối, thỏa thuận, hướng dẫn người xuất, nhập cảnh trái phép. Đặc biệt, các đối tượng còn bố trí, phân công theo từng công đoạn từ đón, vận chuyển, thuê dẫn đường, sử dụng phương tiện cá nhân hoặc thuê xe dịch vụ để đưa dẫn; hình thức thanh toán thường chuyển khoản qua các tài khoản cá nhân hoặc thông qua trung gian… Chính những phương thức thủ đoạn mới là đưa dẫn “không tiếp xúc” đã gây nhiều khó khăn cho lực lượng chức năng.
Để chủ động kiểm soát tình hình, lực lượng Biên phòng tại các địa bàn trọng điểm đã duy trì nghiêm chế độ tuần tra, kiểm soát khép kín khu vực biên giới. Các tổ công tác thường xuyên bám nắm địa bàn, tăng cường cơ động tuần tra vào ban đêm và tại các khu vực đường mòn, lối tắt có nguy cơ cao. Ngoài ra, lực lượng Biên phòng Lạng Sơn còn phối hợp với Công an, chính quyền địa phương biên giới rà soát nhân khẩu, hộ khẩu để quản lý chặt chẽ người, lao động thời vụ trong địa bàn để kịp thời phát hiện các dấu hiệu tổ chức, môi giới xuất, nhập cảnh trái phép.
Trung tá Nguyễn Văn Thạch, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Chi Ma, tỉnh Lạng Sơn cho biết: Các đối tượng thường xuyên thay đổi phương thức hoạt động, lợi dụng đêm tối, thời tiết xấu cũng như thuê người địa phương nắm rõ địa hình để dẫn đường vượt biên. Vì vậy, đơn vị luôn duy trì quân số trực sẵn sàng chiến đấu, không để bị động, tăng cường tuần tra và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng liên quan nhằm kịp thời phát hiện, xử lý.
Số hóa đem lại hiệu quả tích cực trong tố giác tội phạm
Cùng với tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát, hoạt động tuyên truyền pháp luật được lực lượng Bộ đội Biên phòng Lạng Sơn xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân biên giới. Thông qua các buổi họp thôn, sinh hoạt cộng đồng, hệ thống loa truyền thanh cơ sở và các tổ tuyên truyền lưu động, người dân khu vực biên giới Lạng Sơn đã được phổ biến các quy định của pháp luật về xuất, nhập cảnh, những nguy cơ, hệ lụy và chế tài xử lý đối với hành vi xuất, nhập cảnh trái phép. Nhờ đó, nhiều người đã chủ động cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng về các đối tượng có dấu hiệu vi phạm, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ biên giới.
Một trong những mô hình phát huy vai trò của quần chúng nhân dân cùng lực lượng Biên phòng trong tham gia phòng, chống, đấu tranh với tội phạm, góp phần giữ vững an ninh trật tự địa bàn đang được các Đồn Biên phòng tỉnh Lạng Sơn triển khai từ tháng 5/2026 đem lại hiệu quả tích cực đó là mô hình Hòm thư điện tử ẩn danh.
Với mô hình này, khi phát hiện các dấu hiệu vi phạm pháp luật, người dân sẽ sử dụng điện thoại thông minh quét mã QR để truy cập vào biểu mẫu tố giác. Thông tin gửi về sẽ được chuyển trực tiếp đến hệ thống do lãnh đạo Đồn Biên phòng quản lý, tiếp nhận, phân loại và xử lý theo đúng quy trình, đảm bảo tuyệt đối bí mật, không để lộ lọt thông tin ảnh hưởng đến người báo tin. Những mã QR được niêm yết công khai tại các vị trí trung tâm, tập trung đông dân cư vùng biên; ngoài ra, mã QR được các đơn vị đăng tải, tuyên truyền rộng rãi trên các trang mạng xã hội để lan tỏa rộng khắp.
Chị Nông Thị Tuyến, người dân thôn Còn Kéo, xã Đồng Đăng, tỉnh Lạng Sơn cho biết: “Nhân dân vùng biên giới thấy mô hình được triển khai rất thiết thực, phù hợp và tiện lợi. Đơn giản vì trước đây, nếu như chúng tôi phát hiện hành vi vi phạm thường rất e ngại tố giác bởi sợ bị trả thù hoặc đe dọa. Bây giờ, chỉ cần một thao tác nhanh trên điện thoại là xong”.
Thượng tá Hoàng Văn Lĩnh, Chính trị viên Đồn Biên phòng Bình Nghi thông tin, đơn vị đã triển khai 80 mã QR về đồng hành chuyển đổi số và 80 mã QR về Hòm thư điện tử ẩn danh. Các mã đặt trực tiếp tại các trụ sở Đảng, chính quyền địa phương, nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng, tập trung đông người và nơi ra vào khu vực biên giới để bà con dễ tiếp cận. Những mô hình trên là giải pháp thiết thực, ứng dụng chuyển đổi số trong công tác nghiệp vụ và vận động quần chúng, nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm trên địa bàn.
Từ đầu năm 2026 đến nay, Bộ đội Biên phòng Lạng Sơn đã xác lập và đấu tranh thành công 7 chuyên án (trong đó 6 chuyên án về xuất, nhập cảnh trái phép), bắt giữ, khởi tố 6 vụ/9 đối tượng tổ chức cho 17 người liên quan xuất, nhập cảnh trái phép.
Sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng Bộ đội Biên phòng, sự phối hợp chặt chẽ của chính quyền địa phương và ý thức chấp hành pháp luật, chủ động tố giác tội phạm của người dân đã góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội khu vực biên giới Lạng Sơn, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ và an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới./.
