Mưa như trút nước không dứt khiến nhiều khu dân cư tại phường trung tâm và các xã tại Lạng Sơn bị ngập sâu, cô lập, giao thông chia cắt. Bản tin thời tiết của Đài Khí tượng Thủy văn Lạng Sơn liên tục phát đi cảnh báo lũ trên các sông liên tục dâng cao và vượt ngưỡng báo động III khiến không ít người cảm thấy lo lắng. Tuy nhiên, khi nhận được tin các xã: Thất Khê, Tràng Định - được ví như "rốn lũ" của tỉnh ngập sâu. Hàng nghìn nhà dân bị ngập nước, trong đó nhiều hộ phải di dời, chúng tôi quyết định đi xuyên mưa bão để tiếp cận những địa phương này...
Hành trình vào vùng lũ
Đầu giờ chiều 23/8, đoàn chúng tôi xuất phát từ trung tâm tỉnh Lạng Sơn. Ngoài trời mưa xối xả, tối đen. Trước khi xe lăn bánh, đoàn đã nhận được cảnh báo của nhiều người về tuyến Quốc lộ 4A qua địa phận xã Văn Lãng, Na Sầm đi Tràng Định, Thất Khê nhiều đoạn đã bị ngập sâu, phải đi vòng lên cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh để qua khu vực ngập, hoặc đi đường tuần tra biên giới khá xa mà chưa rõ tình trạng sạt lở.
Dẫu biết, thời điểm mưa bão cung đường này sẽ vô cùng gian nan, thử thách song chúng tôi vẫn lên đường. Chiếc xe 7 chỗ gầm cao, hai cầu đang bon bon trong mưa đến gần địa phận xã Na Sầm thì lượng xe tải, ô tô con ùn chậm lại do phía trước đường bị ngập, ngay lập tức đoàn chuyển hướng rẽ lên cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh. Đoạn đường nối lên cao tốc khoảng gần 2 km bùn đất lầy lội, trơn trượt khiến chiếc xe lắc mạnh, gầm gừ và phải bò khá chậm mới có thể vượt qua. Tuyến cao tốc này mới thi công xong phần mặt đường nên nhiều đoạn taluy bị sạt trượt khối lượng đất đá lớn khá nguy hiểm.
Trong điều kiện mưa trắng trời, đường trơn, tầm nhìn hạn chế nên từ trung tâm tỉnh Lạng Sơn lên đến các xã Thất Khê, Tràng Định khoảng 70 km nhưng phải mất hơn 2 tiếng. Hiện ra trước mắt chúng tôi là những dòng sông, con suối đầy ắp nước, đục ngầu. Từ trên cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, đoạn qua địa bàn xã Tràng Định phóng tầm mắt ra xa là khu dân cư rộng lớn với nhiều ngôi nhà ngập sâu ở giữa "biển nước" mênh mông. Do mưa lớn, công nhân, phương tiện máy móc của đơn vị thi công ngừng làm việc, nhiều hộ dân gần cao tốc đã di chuyển xe ô tô, xe máy lên đường để tránh ngập, giảm thiệt hại tài sản.
Từ cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh rẽ xuống tay phải qua cầu Pác Luồng vào trụ sở xã Thất Khê chỉ hơn 1 km. Trụ sở UBND xã vào chiều chủ nhật nhưng các phòng ban ở đây vẫn sáng đèn. Lãnh đạo và cán bộ xã đa số đã xuống các thôn, vùng bị ngập để triển khai công tác ứng cứu, hỗ trợ nhân dân.
Trao đổi nhanh với phóng viên, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Thất Khê Bế Thị Thủy thông tin, mưa lũ trong những ngày qua đã khiến 7/20 thôn bị ngập; trong đó các thôn 2, 3, 4 bị ngập hoàn toàn, còn lại bị ngập một phần. Toàn xã có 1.200 nhà dân bị nước tràn vào. Toàn bộ các hộ này đã được chính quyền, lực lượng chức năng di dời người và tài sản đến nơi an toàn trước khi lũ dâng cao. Quốc lộ 4A, đoạn qua thôn Đại Đồng, thôn 4 và thôn 2 khoảng 3 km bị ngập, khu vực sâu nhất khoảng 2,3 - 2,5 m gây chia cắt giao thông. Khoảng 270 ha lúa và hoa màu cùng nhiều tài sản khác của địa phương cũng bị hư hỏng, phá hủy. Tổng thiệt hại sơ bộ ước tính trên 20 tỷ đồng.
Tại các khu vực bị ngập trên địa bàn xã, nhu cầu cung ứng suất ăn lên tới 600 suất. Ban đầu, xã cùng các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thành niên, nhà trường chung tay đảm bảo nhu yếu phẩm thiết yếu cho nhân dân. Sau đó, các thôn không bị ngập tham gia hỗ trợ nấu ăn cho bà con vùng lũ. Nhiều đoàn cứu hộ, cứu trợ trong và ngoài tỉnh đã đến trao quà, mang đến nhiều đồ dùng, phần ăn cho nhân dân vùng ngập nặng Thất Khê.
Tuyến Quốc lộ 4A qua địa bàn xã Thất Khê ngập sâu trong nước, lực lượng chức năng đã căng dây cảnh báo nguy hiểm; đồng thời triển khai lực lượng thường trực và xuồng máy để ứng cứu người dân khi có tình huống khẩn cấp. Người dân vùng lũ chỉ biết ngồi chờ nước rút để dọn dẹp nhà cửa, tiếp tục công việc làm ăn.
Anh Nguyễn Đình Mạnh ở thôn 1, xã Thất Khê cho hay, nước tràn vào nhà từ ngày 22/8, hơn 2 ngày vẫn chưa rút, ảnh hưởng lớn đến đời sống, sinh hoạt và hoạt động kinh doanh buôn bán của gia đình.
"Ba năm liên tục, từ năm 2024, 2025 và 2026, các hộ dân dọc Quốc lộ 4A qua địa bàn xã Thất Khê đều bị ngập nặng mỗi khi mưa bão lớn, gây thiệt hại nặng cho dân. Người dân mong rằng, chính quyền các cấp, cơ quan chuyên môn xem xét, nghiên cứu đưa ra giải pháp lâu dài để xử lý dứt điểm tình trạng hễ mưa lại ngập tại đây, giúp bà con yên tâm làm ăn", anh Mạnh chia sẻ.
Rời vùng lũ Thất Khê sang xã Tràng Định lúc chiều đã muộn, cơn mưa có phần ngớt đi đôi chút nên bà con tập trung về khu vực đường giao thông thôn Nà Pài khá đông, để từ vị trí này đi thuyền tiếp tế lương thực, thực phẩm cho người thân ở vùng bị ngập và theo dõi diễn biến của nước lũ. Con đường dẫn vào xã Tràng Định đã ngập trắng. Nhà của các hộ dân dọc hai bên đường ngập gần nửa tầng một. Lực lượng Công an, quân sự, dân quân tự vệ xã đã bố trí xuồng máy để ứng cứu người dân khi có nhu cầu.
Bà Nông Ngọc Ánh, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Tràng Định cho biết, toàn xã có 9/12 thôn bị ngập, trong đó 5 thôn bị ngập hoàn toàn. Xã có gần 800 ngôi nhà bị ảnh hưởng bởi nước lũ; hơn 100 người dân phải di dời; trong đó, 50 trường hợp được bố trí ở tập trung tại Trường Tiểu học Đề Thám và Trung tâm Y tế xã, số còn lại ở nhờ gia đình có nhà cao tầng. Cùng với nỗ lực của cấp ủy, chính quyền địa phương, MTTQ và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội, nhiều đoàn thiện nguyện cũng đã về Tràng Định mang theo thuyền để giúp người dân di duyển mang những phần ăn đến tận tay người dân vùng lũ...
Không để ai bị đói, bị khát
Ngày 24/8, khu vực xã Thất Khê, Tràng Định đã tạnh mưa, nhưng các khu dân cư vẫn ngập vì nước lũ rút rất chậm. Trong những ngày lũ lớn, với sự nỗ lực, trách nhiệm, tận tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương, cán bộ chiến sĩ lực lượng vũ trang cùng tinh thần sẻ chia, kết nối của những tấm lòng thiện nguyện, hơn 2.000 hộ dân có nhà bị ngập phải di dời đến nơi ở mới tại xã Thất Khê, Tràng Định thực sự cảm thấy ấm áp và được cung ứng đầy đủ đồ dùng, nhu yếu phẩm cần thiết.
Hiện nay, tại các xã trên địa bàn Lạng Sơn nước lũ có nơi đã bắt đầu chững lại, một số vùng rút chậm. Để bảo vệ tính mạng, tài sản cho nhân dân, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra, tỉnh Lạng Sơn đã huy động hơn 8.130 người, gồm cán bộ, chiến sĩ quân đội, Công an, dân quân tự vệ và các lực lượng khác tham gia ứng phó, cứu hộ, cứu nạn và khắc phục hậu quả thiên tai của. Các lực lượng này được bố trí tại địa bàn trọng điểm, khu vực ngập sâu, sạt lở, chia cắt để hỗ trợ nhân dân, cứu hộ, cứu nạn và xử lý kịp thời tình huống phát sinh...
Trong những ngày mưa lũ vừa qua, tại các địa phương ở tỉnh Lạng Sơn đã ghi nhận nhiều tấm lòng nhân ái, việc làm thiết thực hướng về đồng bào vùng lũ. Nhằm chia sẻ khó khăn với bà con bị ngập lụt trên địa bàn phường, cấp ủy, chính quyền phường Tam Thanh đã huy động các nguồn lực, phối hợp cùng cán bộ, chiến sĩ và lực lượng chức năng tổ chức nấu ăn, trực tiếp vận chuyển gần 700 suất cơm đến tay người dân trong cả hai bữa trưa và tối. Phòng Cảnh sát cơ động, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ Công an tỉnh Lạng Sơn phối hợp với Phòng khám Đa khoa quốc tế Lạng Sơn cũng đã trực tiếp trao 120 suất cơm cho người dân vùng bị ngập sâu ở phường Lương Văn Tri.
Qua những trận mưa lũ ở khắp nơi trên địa bàn tỉnh, chúng ta có thể dễ dàng thấy hình ảnh cán bộ chiến sĩ Công an, quân sự, dân quân tự vệ dầm mình trong mưa nhiều tiếng để cứu hộ, tiếp cận hộ dân ven sông bị ngập sâu, đưa người già, trẻ nhỏ ra khỏi khu vực nguy hiểm; vận chuyển hàng hóa chạy lũ cho tiểu thương ở chợ Giếng Vuông, phường Kỳ Lừa. Đặc biệt là hình ảnh, những cán bộ Công an, quân sự xã Yên Bình mới đây đã lái xuồng máy trên dòng nước xiết để kịp thời đưa bệnh nhân qua khu vực ngập úng đến điểm ô tô chuyên dụng đón bệnh nhân đến cơ sở y tế tuyến trên cấp cứu, điều trị.
Trong những đêm mưa lũ, lãnh đạo tỉnh và các xã, phường cùng cơ quan chức năng, lực lượng vũ trang đã thức xuyên đêm lãnh đạo, chỉ đạo, ứng cứu, lo từng phần đồ ăn, chỗ ngủ cho dân. Nhiều cơ sở lưu trú, nhà khách trên địa bàn tỉnh sẵn sàng mở cửa miễn phí không lấy tiền phòng chỉ với mong muốn người dân được nghỉ ngơi sau những ngày vật lộn mệt nhoài với mưa lũ... Tất cả những điều ấy là minh chứng sống động cho tinh thần phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, vì dân, trách nhiệm với cộng đồng của cấp ủy, chính quyền địa phương và các tổ chức chính trị - xã hội, nhà hảo tâm, cá nhân trong và ngoài tỉnh./.
