Trước tình hình dịch tả lợn châu Phi tái phát và có nguy cơ lây lan trên diện rộng, đặc biệt tại các ổ dịch cũ, tỉnh Lào Cai đang triển khai đồng bộ các biện pháp khoanh vùng, dập dịch nhằm bảo vệ đàn lợn, giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi.
Nỗ lực từ cơ sở
Ngày 29/4/2026, ngay sau khi 1 con lợn ốm của hộ Lý Láo Tả, thôn Lâm Sinh, xã Khánh Yên có kết quả xét nghiệm dương tính với bệnh dịch tả lợn châu phi, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã đã ngay lập tức phối hợp với thôn thực hiện tiêu hủy theo quy định.
Để ngăn ngừa dịch bệnh lây lan, giám sát chặt chẽ ổ dịch, Chủ tịch UBND xã Khánh Yên Nguyễn Hữu Thiện cho biết, xã thành lập các tổ công tác phòng chống dịch bệnh như: Tổ tiêu hủy gia súc; tổ phun khử trùng tiêu độc môi trường; khoanh toàn bộ khu vực thôn Lâm Sinh có phát hiện dịch để quản lý, theo dõi, giám sát tình hình dịch bệnh; nuôi nhốt, cách ly, chăm sóc, kèm theo cam kết không mua bán, giết mổ lợn trong khu vực dịch; thực hiện khử trùng, tiêu độc môi trường chăn nuôi tại ổ dịch và khu vực xung quanh...
Bên cạnh đó, Chủ tịch UBND xã Khánh Yên cho biết, xã đã tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền sâu rộng bằng nhiều hình thức, nội dung phù hợp với từng đối tượng để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân về tác hại của bệnh dịch tả lợn Châu Phi và các biện pháp phòng, chống dịch.
Hộ ông Nguyễn Đức Tiến ở thôn Bô đang nuôi 4 con lợn nái. Ông Tiến cho biết, ngay sau Tết Nguyên đán, gia đình vốn đã có ý định tái đàn song lo sợ dịch bệnh nên vẫn duy trì số lượng hiện tại, không tăng đàn và tuân thủ nghiêm hướng dẫn phòng dịch từ cơ quan chức năng.
Năm ngoái, gia đình ông nuôi 14 con lợn, là gia đình duy nhất trong thôn không có lợn bị nhiễm bệnh nhờ tiêm chủng cho đàn gia súc định kỳ và phun thuốc khử trùng 2 ngày/lần. Ngoài ra, gia đình ông quây kín chuồng bằng tường và bạt che xung quanh, bảo đảm che kín để ngăn chim, chuột, các loài gặm nhấm, côn trùng, động vật nuôi khác không xâm nhập vào trong chuồng nuôi; tách biệt chuồng nuôi lợn với khu sinh hoạt của gia đình, với chuồng nuôi động vật khác và khu vực công cộng.
"Chúng tôi có ủng, dép, dụng cụ chăn nuôi, dụng cụ để vệ sinh chuồng nuôi sử dụng riêng trong khu vực chăn nuôi, kiểm soát, hạn chế tiếp xúc với lợn, không cho người ngoài, thương lái, xe vận chuyển heo hoặc thức ăn chăn nuôi vào khu vực chuồng nuôi. Nhờ vậy, đàn lợn của gia đình mới an toàn qua đợt dịch bệnh năm ngoái", ông Tiến chia sẻ.
Những ngày này, chính quyền và người dân xã Văn Bàn đang căng mình triển khai các biện pháp phòng, chống dịch tả lợn châu Phi. Theo báo cáo của UBND xã Văn Bàn, từ ngày 4 - 16/5/2026, dịch tả lợn châu Phi đã làm chết và buộc tiêu hủy 37 con lợn của 4 hộ dân tại 4 thôn: Mạ, Nà Trang, Thác Dây và Khe Lếch.
Ngay sau khi phát hiện ổ dịch đầu tiên, địa phương đã khẩn trương khoanh vùng, tiêu độc khử trùng, kiểm soát vận chuyển, đồng thời tuyên truyền người dân chủ động bảo vệ đàn vật nuôi, không để dịch bệnh lan rộng.
Ông Nguyễn Đức Tuấn - Trưởng Phòng Kinh tế xã Văn Bàn cho biết, ngay sau khi phát hiện ổ dịch, xã đã khẩn trương huy động lực lượng xuống cơ sở phối hợp với các trưởng thôn rà soát đàn vật nuôi, lấy mẫu xét nghiệm và hướng dẫn người dân tiêu hủy lợn mắc bệnh theo đúng quy trình nhằm kịp thời khoanh vùng, dập dịch. Địa phương đã cấp hơn 330 kg vôi bột cho các hộ chăn nuôi và các thôn để thực hiện tiêu độc khử trùng, đồng thời cắm biển cảnh báo tại khu vực có dịch nhằm hạn chế nguy cơ lây lan.
Các hộ chăn nuôi trên địa bàn cũng nâng cao cảnh giác, chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh. Gia đình chị Lục Thị Mai, thôn Văn Tiến hiện nuôi 2 con lợn nái. Chị Mai cho biết, chăn nuôi lợn là nguồn thu nhập chính của gia đình nên khi dịch bệnh xuất hiện trên địa bàn xã, chị rất lo lắng. Đợt dịch năm 2025 đã khiến gia đình chịu thiệt hại không nhỏ. Vì vậy, năm nay mặc dù trong thôn chưa xuất hiện dịch song chị vẫn đặc biệt chú ý phòng ngừa từ xa. Ngoài việc thường xuyên vệ sinh chuồng trại, tăng cường phun thuốc khử trùng, tiêu độc, gia đình còn chú trọng chăm sóc, theo dõi sát sức khỏe đàn lợn để kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường và có biện pháp xử lý phù hợp.
"Gia đình chủ động rắc vôi bột tại lối đi, xung quanh khu vực chuồng trại, tiêm vắc xin đầy đủ, hạn chế người lạ ra vào khu vực nuôi lợn nhằm giảm nguy cơ lây lan dịch bệnh", chị Mai chia sẻ.
Xử lý dứt điểm các ổ dịch
Dịch tả lợn châu Phi tại Lào Cai được dự báo còn diễn biến phức tạp nếu các địa phương không kiểm soát quyết liệt và đồng bộ. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, bệnh Dịch tả lợn Châu Phi đã xảy ra trên địa bàn tỉnh từ ngày 8/2/2026 đến ngày 10/5/2026 tại 89 hộ thuộc 20 thôn tại 09 xã là: Nghĩa Tâm, Nậm Chày, Dương Quỳ, Nậm Xé, Gia Hội, Mỏ Vàng, Minh Lương, Khánh Yên, Văn Bàn. Số lợn mắc bệnh, chết phải tiêu hủy 729 con, với tổng khối lượng là 27.881 kg. Trong đó, vẫn còn nhiều xã có dịch chưa qua 21 ngày.
Đặc biệt tại xã Gia Hội, dịch bệnh đang có dấu hiệu lây lan và chưa được kiểm soát. Qua theo dõi, dịch bệnh đã xuất hiện trên địa bàn xã Gia Hội từ ngày 8/2/2026 nhưng các hộ có lợn ốm, chết đã tự tiêu hủy, không báo cáo dịch bệnh theo quy định. Đến ngày 14/4/2026, Ủy ban nhân dân xã Gia Hội đã tiến hành kiểm tra, lấy mẫu xét nghiệm bệnh dịch tả lợn châu Phi và có kết quả dương tính. Tính đến ngày 11/5/2025 theo báo cáo cập nhật ổ dịch, tại địa bàn xã Gia Hội đã tiêu hủy 18.185 kg, chiếm 65% khối lượng lợn tiêu hủy của toàn tỉnh.
Trước tình hình dịch bệnh tái phát và có nguy cơ lây lan trên diện rộng, đặc biệt tại các ổ dịch cũ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh đã yêu cầu Ủy ban nhân dân các xã, phường tập trung triển khai quyết liệt, đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch bệnh. Các địa phương chỉ đạo, huy động lực lượng và các nguồn lực hợp pháp để kịp thời phát hiện, xử lý dứt điểm các ổ dịch, không để dịch bệnh bùng phát, hạn chế phát sinh ổ dịch mới; kiên quyết tiêu hủy lợn mắc bệnh, nghi mắc bệnh theo quy định; tăng cường kiểm tra, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi mua bán, vận chuyển lợn mắc bệnh, nghi mắc bệnh; vứt xác lợn chết không đúng quy định, gây lây lan dịch bệnh và ô nhiễm môi trường.
Các địa phương chỉ đạo cơ quan chuyên môn hướng dẫn người chăn nuôi thực hiện các biện pháp vệ sinh, phòng bệnh cho đàn vật nuôi; tập trung nguồn lực xây dựng cơ sở, vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh; chủ động khoanh vùng, xử lý triệt để ổ dịch ngay từ khi mới phát hiện; đồng thời, xử lý nghiêm các trường hợp giấu dịch, chậm báo cáo làm lây lan dịch bệnh.
Các xã, phường chủ động tuyên truyền, hướng dẫn và triển khai tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn theo nhu cầu của người chăn nuôi và quy định hiện hành; thực hiện tiêm phòng định kỳ, tiêm bổ sung cho đàn lợn mới nhập đàn hoặc chưa được tiêm phòng nhằm nâng cao tỷ lệ miễn dịch, phòng ngừa dịch bệnh hiệu quả. đồng thời triển khai kịp thời các chính sách hỗ trợ người chăn nuôi bị thiệt hại do dịch bệnh theo đúng quy định./.
