Nhiều địa phương tại tỉnh Hà Tĩnh đã và đang triển khai mô hình sản xuất lúa theo hướng hữu cơ. Qua quá trình canh tác, sản xuất cho thấy, đây là mô hình cho lợi nhuận cao, góp phần cải tạo đất và bảo vệ môi trường.
Vụ lúa Xuân năm 2024 là vụ thứ tư gia đình bà Trần Thị Khánh ở thôn Bình Quang (xã Cẩm Bình, huyện Cẩm Xuyên) sản xuất lúa theo hướng hữu cơ trên diện tích khoảng 7 sào. Năm nay, gia đình bà tập trung sản xuất giống ST25, năng suất đạt 3,3 tạ lúa tươi/1 sào. Trừ chi phí, lợi nhuận mỗi sào đạt hơn 1 triệu đồng, cao hơn sản xuất truyền thống 400 nghìn đồng.
Bà Trần Thị Khánh cho hay, nông dân rất phấn khởi vì trước đây làm các loại lúa thường giá chỉ được từ 5.000 - 6.000 đồng/kg lúa tươi. Còn 4 vụ vừa qua, khi chuyển sang sản xuất lúa theo hướng hữu cơ, giá cả đã tăng dần theo từng năm, hiện nay đạt 9.000 đồng/kg lúa tươi. Trong những vụ tiếp theo, gia đình bà Khánh tiếp tục duy trì sản xuất lúa hữu cơ, về lâu dài sẽ mở rộng diện tích trồng.
Nhờ sản xuất theo hướng hữu cơ, nên chi phí đầu tư sản xuất của người dân đã giảm đáng kể sau mỗi vụ. Đặc biệt, cây lúa khi sản xuất theo quy trình hữu cơ đẻ nhánh khỏe, bông lúa dài và nhiều hạt, chống chịu với sâu bệnh tốt hơn sản xuất thông thường.
Ông Nguyễn Kỳ Việt, Trưởng thôn Bình Quang (xã Cẩm Bình) thông tin, 2 năm nay hơn 60 hộ trong thôn đã chuyển sang sản xuất lúa theo hướng hữu cơ với tổng diện tích 15 ha. Ở vụ thứ tư, người dân đã tiết kiệm được khoảng 30% chi phí sản xuất, phân bón. Bởi việc canh tác theo hướng hữu cơ đã giúp vi sinh vật phát triển, đất đai được hồi phục.
Năm 2024, huyện Cẩm Xuyên đã phối hợp với các doanh nghiệp triển khai mô hình sản xuất lúa theo hướng hữu cơ với tổng diện tích gần 95 ha ở 7 xã: Cẩm Bình, Yên Hòa, Cẩm Quang, Cẩm Thành, Nam Phúc Thăng, Cẩm Vịnh, thị trấn Cẩm Xuyên. Hiện các vùng trồng lúa theo hướng hữu cơ đều được doanh nghiệp bao tiêu và thu mua ngay tại chân ruộng.
Ông Dương Thế Hòa, Giám đốc Công ty cổ phần Hòa Lạc IEC, cho biết đơn vị đã triển khai quy trình sản xuất lúa theo hướng hữu cơ đến từng hộ hộ dân đăng kí tham gia. Quy trình sản xuất lúa theo hướng hữu cơ được sử dụng phương pháp mạ khay máy cấy bằng công suất lớn; quản lý cỏ dại bằng điều tiết nước trên đồng ruộng; bón phân chuồng hoai mục, phân hữu cơ vi sinh, các chế phẩm sinh học để cải tạo đất.
Ngoài ra, quản lý dịch hại bằng phương pháp tổng hợp, cấy đúng mật độ; sử dụng các loại thuốc thảo mộc phòng trừ sâu bệnh thay vì dùng thuốc bảo vệ thực vật. Vừa qua, mô hình đã được Trung tâm Kiểm nghiệm và Chứng nhận TQC CGLOBAL (Hà Nội) cấp giấy chứng nhận sản phẩm trồng trọt chuyển đổi năm thứ nhất để phù hợp với các yêu cầu theo tiêu chuẩn quốc gia về nông nghiệp hữu cơ. Trong các vụ sản xuất tới, khi đã được cấp chứng nhận lúa hữu cơ thì giá thu mua cho người dân sẽ cao hơn đạt từ 12.000 đồng – 15.000 đồng//kg lúa tươi.
Thời gian qua, huyện Cẩm Xuyên đã thực hiện hiệu quả việc tập trung ruộng đất, phá bờ vùng ô thửa nhỏ thành ô thửa lớn. Đến nay, đã có gần 1.000 ha được chuyển đổi. Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi để đưa máy móc, công nghệ vào sản xuất lúa theo hướng hữu cơ.
Phó Chủ tịch UBND huyện Cẩm Xuyên Lê Ngọc Hà, cho biết xác định phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn là hướng đi tất yếu, hiện nay, huyện Cẩm Xuyên đang xây dựng đề án và có các chính sách hỗ trợ để giúp người dân triển khai các mô hình. Kết quả bước đầu của các mô hình sản xuất lúa theo hướng hữu cơ cho thấy hiệu quả kinh đã tăng từ 20%-30% so với canh tác truyền thống. Đồng thời, môi trường đất, nước, không khí được cải thiện rõ nét.
Thời gian tới, huyện tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền nhằm lan tỏa, nhân rộng các mô hình; từng bước xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn để nâng cao hiệu quả kinh tế, cải tạo môi trường và bảo vệ sức khỏe cho người dân; trong đó, chú trọng xây dựng thương hiệu gạo hữu cơ Cẩm Xuyên chất lượng cao, tạo ra sản phẩm gạo sạch - an toàn cho người tiêu dùng, góp phần phát triển nền nông nghiệp xanh, bền vững.
Hữu Quyết
