Sau một năm tập trung xử lý khối lượng công việc liên quan đến tổ chức bộ máy, tỉnh Phú Thọ đang bước sang giai đoạn phát triển mới với mục tiêu ổn định nền hành chính, nhanh chóng biến không gian kinh tế mở rộng thành lợi thế cạnh tranh mới. Tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư, công nghiệp và cải cách môi trường đầu tư đang trở thành những trụ cột quan trọng để tỉnh khẳng định vị thế mới trên bản đồ kinh tế phía Bắc.
Tạo không gian phát triển thống nhất
Nếu năm đầu tiên sau hợp nhất tập trung cho nhiệm vụ ổn định bộ máy, giai đoạn hiện nay đặt ra một áp lực khác lớn hơn đó là tăng trưởng kinh tế. Một tỉnh mới hình thành với quy mô dân số gần 4 triệu người, diện tích trên 9.300 km² không thể chỉ dừng lại ở việc tổ chức bộ máy hiệu quả mà buộc phải tạo ra tăng trưởng kinh tế đủ lớn để bảo đảm nguồn lực cho toàn bộ hệ thống vận hành.
Nhìn lại số liệu kinh tế 5 tháng đầu của năm 2026 cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Chỉ số sản xuất công nghiệp toàn tỉnh tăng tới 24,7% so với cùng kỳ năm trước - mức tăng thuộc nhóm cao của cả nước. Trong đó, ngành chế biến chế tạo tăng hơn 25,6%; sản xuất điện tử tăng 33,4%; sản lượng máy tính xách tay đạt khoảng 15,4 triệu sản phẩm, tăng hơn 47%; sản xuất bia tăng 22%; xi măng tăng gần 22%. Ở lĩnh vực đầu tư công, tổng vốn thực hiện từ ngân sách nhà nước 5 tháng đầu năm đạt hơn 8.132 tỷ đồng. Nhiều dự án hạ tầng lớn tiếp tục được đẩy nhanh như cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu; đường vành đai 5 vùng Thủ đô; các tuyến kết nối Tây Thiên, Tam Đảo, Quốc lộ 2C; hệ thống giao thông kết nối liên vùng.
Thu hút đầu tư nước ngoài tiếp tục là điểm sáng nổi bật. Đến tháng 5/2026, toàn tỉnh thu hút 15 dự án FDI mới với tổng vốn đăng ký hơn 307 triệu USD, gấp 3,5 lần cùng kỳ năm trước. Cùng thời gian, toàn tỉnh ghi nhận 2.201 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 43,5%, tổng vốn đăng ký hơn 26.000 tỷ đồng. Những con số này cho thấy bộ máy mới sau hợp nhất bước đầu đang vận hành ổn định và tạo niềm tin cho giới đầu tư.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực vẫn còn nhiều sức ép. Thu hút đầu tư trong nước giảm mạnh, vốn đăng ký DDI giảm hơn 73%. Khu vực miền núi thuộc Hòa Bình cũ vẫn thiếu hạ tầng giao thông kết nối. Khoảng cách phát triển giữa các vùng nội tỉnh chưa được thu hẹp đáng kể. Nhiều dự án tồn đọng kéo dài từ trước hợp nhất tiếp tục gây khó khăn cho giải ngân đầu tư công. Một vấn đề khác là nguy cơ bộ máy hành chính sau sắp xếp trở nên cồng kềnh nếu quá trình tinh gọn không được thực hiện quyết liệt.
Ngoài ra còn sự chênh lệch phát triển rất lớn giữa ba vùng cũ. Khu vực Vĩnh Phúc trước đây duy trì thế mạnh công nghiệp, đặc biệt là sản xuất điện tử, ô tô, xe máy và thu hút mạnh dòng vốn FDI. Trong khi đó, khu vực Hòa Bình cũ phụ thuộc nhiều vào nông nghiệp, thủy điện và du lịch sinh thái. Phú Thọ cũ đóng vai trò trung tâm hành chính, công nghiệp chế biến và logistics vùng trung du. Bài toán lớn nhất đặt ra là kết nối ba cấu trúc kinh tế khác nhau thành một không gian phát triển thống nhất, tạo đà cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế xã hội của tỉnh trong giai đoạn tới.
Khai thác tối đa lợi thế “3 trụ cột”
Để tạo bứt phá trong giai đoạn tới, tỉnh Phú Thọ đang triển khai nhiều nhóm giải pháp đồng bộ. Trọng tâm đầu tiên là hoàn thiện hạ tầng liên kết vùng. Các tuyến giao thông chiến lược đang được ưu tiên bố trí vốn nhằm hình thành mạng lưới kết nối liên thông giữa khu công nghiệp phía Vĩnh Phúc, trung tâm hành chính Việt Trì và khu vực phát triển du lịch - năng lượng Hòa Bình. Bên cạnh đó là cải thiện môi trường đầu tư. Tỉnh tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng mô hình chính quyền điện tử nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ cho doanh nghiệp.
Phú Thọ chú trọng phát triển công nghiệp công nghệ cao. Địa phương đang định hướng thu hút mạnh các ngành điện tử, bán dẫn, cơ khí chính xác, công nghiệp hỗ trợ thay vì tiếp tục phụ thuộc các ngành thâm dụng lao động như trước. Song song với đó là chiến lược phát triển du lịch liên vùng kết nối Đền Hùng, hồ Hòa Bình, Tam Đảo, Tây Thiên nhằm hình thành chuỗi sản phẩm du lịch quy mô lớn.
Ông Trần Duy Đông, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ kỳ vọng, mục tiêu lớn hơn của tỉnh là tạo cực tăng trưởng mới phía Bắc. Việc hợp nhất ba tỉnh không chỉ là thay đổi địa giới hành chính mà xa hơn, đây là quá trình tái cấu trúc để hình thành một trung tâm tăng trưởng mới của vùng trung du miền núi Bắc Bộ.
Lợi thế của tỉnh Phú Thọ hiện nay nằm ở việc sở hữu đồng thời ba trụ cột phát triển mà ít địa phương nào có được: Công nghiệp hiện đại, nông nghiệp quy mô lớn và tiềm năng du lịch sinh thái - văn hóa đặc biệt. Nếu khai thác hiệu quả, tỉnh hoàn toàn có thể trở thành một cực phát triển mới kết nối Hà Nội với toàn bộ khu vực Tây Bắc.
Một năm sau hợp nhất, điều lớn nhất tỉnh Phú Thọ đạt được không chỉ là bộ máy ổn định mà là khả năng bắt đầu chuyển hóa thách thức thành cơ hội. Con đường phía trước vẫn còn rất nhiều khó khăn khi địa phương phải đồng thời giải quyết bài toán tinh gọn bộ máy, thu hẹp chênh lệch vùng miền và duy trì tăng trưởng cao.
Nhưng với những gì đang diễn ra, có thể thấy tỉnh Phú Thọ đang bước qua giai đoạn khó khăn nhất và từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành một trung tâm tăng trưởng mới của khu vực phía Bắc trong giai đoạn phát triển tiếp theo./.
