Nhịp sống mới hồi sinh nơi vùng lũ ở Khánh Hòa - Lâm Đồng

Cơn “Đại hồng thủy” lịch sử cuối năm vừa qua đã để lại thiệt hại khá nặng nề về tài sản, hạ tầng và đời sống sinh hoạt của người dân từ miền biển Khánh Hòa đến cao nguyên Lâm Đồng. Dẫu còn nhiều dấu tích chưa thể xóa đi sau hậu quả để lại khôn lường của thiên tai, bão lũ, nhưng ở những vùng từng ngập sâu trong bùn đất, người dân đã cùng nhau nỗ lực vượt qua khó khăn, hăng hái thi đua lao động sản xuất và nhịp sống mới đang hồi sinh nơi mảnh đất này.

Vươn lên sau lũ

Điều có lẽ chưa ai từng nghĩ đến đó là với khu vực phố núi Đà Lạt và vùng lân cận lại có mưa lũ lớn xảy ra như thế, bởi điều đó dường như chưa có trong tiền lệ. Sau những trận mưa kéo dài, hàng loạt tuyến đèo cửa ngõ nối trung tâm Đà Lạt với các khu vực bị sạt lở nghiêm trọng. Thậm chí, các tuyến đèo Prenn, Mimosa, D’ran phải tạm ngừng lưu thông do sạt lở quá nặng.

Ngay sau khi xảy ra sự cố sạt lở, UBND tỉnh Lâm Đồng và Khánh Hòa đã ban hành các quyết định công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai đối với đường bộ trên tuyến đèo Prenn, đèo Mimosa, D’ran, đèo Khánh Lê. Theo đó, các địa phương đã yêu cầu áp dụng ngay biện pháp khẩn cấp để ứng phó và khắc phục hậu quả sạt lở, triển khai các giải pháp xử lý, sửa chữa, gia cố nhằm đảm bảo an toàn giao thông, không bị ách tắc. Đồng thời rà soát để kịp thời hỗ trợ sửa chữa, xây mới nhà ở cho ngươi dân bị thiệt hại.

Bằng nỗ lực của chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan, chỉ khoảng nửa tháng sau, từng tuyến đèo trọng điểm nhanh chóng được sửa chữa, khơi thông phục vụ nhu cầu di chuyển của người dân, du khách và vận chuyển hàng hoá. Ghi nhận đến cuối tháng 1 năm 2026, các tuyến cửa ngõ của trung tâm du lịch Đà Lạt, hay tuyến giao thông huyết mạch như Đèo Khánh Lê, Khánh Sơn, Krông Pha nối Khánh Hòa với Lâm Đồng đã lưu thông hoàn toàn bình thường, phục vụ nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hoá dịp cuối năm và cao điểm Tết Nguyên đán 2026.

Triển khai “Chiến dịch Quang Trung”do Thủ tướng Chính phủ phát động, dù trong bối cảnh và điều kiện có khó khăn nhưng Khánh Hòa và Lâm Đồng đã rất quyết liệt, nỗ lực thực hiện một cách thần tốc, trách nhiệm, chất lượng và hiệu quả.

Tỉnh Khánh Hòa đã huy động các đoàn thể, lực lượng vũ trang và cộng đồng phát huy tinh thần “tương thân, tương ái”, cùng chung tay hỗ trợ thêm ngày công, vật liệu xây dựng, với phương châm “ai có gì giúp nấy, ai có tiền giúp tiền, ai có công giúp công” để sớm tạo mái ấm cho người dân bị thiệt hại nhà cửa.

Hiện nay, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Khánh Hòa đang phối hợp với Ban Vận động Quỹ Vì người nghèo Trung ương để thực hiện các thủ tục cần thiết, tiếp nhận nguồn hỗ trợ 5 triệu đồng/ nhà (đối với nhà hư hỏng phải sửa chữa) và 10 triệu đồng/nhà (đối với nhà sụp hoàn toàn) theo kết luận của Thủ tướng Chính phủ.

Ông Võ Ngọc Hiệp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng cho biết, với sự chỉ đạo quyết liệt từ Tỉnh ủy, UBND tỉnh, sự hỗ trợ của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị tỉnh Lâm Đồng và hỗ trợ từ các nhà tài trợ, “Chiến dịch Quang Trung” được triển khai rất quyết liệt.

Riêng UBND tỉnh đã ban hành quyết định hỗ trợ kinh phí làm nhà cho các hộ dân bị sập nhà với số tiền 120 triệu đồng/căn; hỗ trợ chi phí sửa nhà cho các hộ gia đình có nhà bị hư hỏng với kinh phí 20 - 40 triệu đồng/căn. Đồng thời các cấp, các ngành, nhà hảo tâm cũng đã trao tặng nhiều phần quà là vật dụng cần thiết khác trong sinh hoạt hàng ngày để giúp đỡ các hộ dân lúc khó khăn, làm cho ngôi nhà khang trang, đầy đủ và ý nghĩa hơn.

Mầm xanh hồi sinh

Chăm chút lứa rau đầu tiên kể từ sau lũ dữ, vợ chồng ông Dương Thanh Vân, khu phố Kim Ngọc, phường Hàm Thắng (tỉnh Lâm Đồng) như chưa tin rằng cuộc sống của gia đình dần trở lại ổn định như hiện nay. Ông Vân chia sẻ: “Khi nhà cửa xây xong, cuộc sống tạm thời đi vào nề nếp, chúng tôi mới bắt tay cải tạo lại đất vườn, đánh luống, lên rãnh để gieo trồng lại vườn rau màu hơn 1.000m2. Nếu thời tiết thuận lợi, số rau này sẽ được thu hoạch và đưa ra thị trường từ nay cho đến Tết, góp phần trang trải cuộc sống và từng bước ổn định kinh tế gia đình”.

Còn tại thôn Phú Thái, xã Hàm Thuận Bắc, anh Thái Minh Thuận đang tất bật chăm sóc vườn dưa leo rộng 2.000 m2 để một tuần nữa thu hoạch. Anh Thuận cho biết, kể từ đợt mưa lũ tháng 12/2025 đây là lứa dưa leo đầu tiên tái sản xuất của gia đình và chuẩn bị cho thu hoạch. Theo anh Thuận, với giá dưa leo hiện tại từ 4.000 - 5.000 đồng/kg tại vườn, trừ chi phí cũng có dư vài triệu đồng sắm sửa dịp tết.

Bà Trần Thị Mỹ Lệ, Chủ tịch UBND xã Hàm Thuận Bắc (tỉnh Lâm Đồng) cho biết, hơn một tháng sau khi mưa lũ đi qua, đến nay các hộ dân trên địa bàn cũng đã trở lại tái sản xuất, ổn định cuộc sống. UBND xã cũng đã làm việc với ngân hàng chính sách và đề nghị xem xét đối với nguồn vốn của năm 2026 thì ưu tiên bố trí hỗ trợ cho người dân vay vốn để khôi phục lại sản xuất.

Bên cạnh đó, ngoài việc địa phương đang thực hiện việc chi trả hỗ trợ về thiệt hại cây cối, hoa màu… thì xã cũng kết nối với các công ty, các đơn vị hỗ trợ thêm nguồn lực làm vốn cho các hộ dân để khôi phục lại sản xuất. Đồng thời địa phương làm việc với các hợp tác xã trên địa bàn và có kết nối với người dân. Trước tiên là cung cấp về giống, sau đó hỗ trợ bao tiêu sản phẩm để người dân khôi phục lại sản xuất và có đầu ra ổn định, phù hợp thị trường, Chủ tịch UBND xã Hàm Thuận Bắc cho biết.

Ông Nguyễn Hữu Chi, Chủ tịch UBND xã Ka Đô (tỉnh Lâm Đồng) cho biết, để nhanh chóng khôi phục sản xuất, địa phương cũng kiến nghị các ngân hàng có phương án giãn nợ, khoanh nợ cho các hộ dân bị ảnh hưởng mưa lũ; có chính sách cho người dân tiếp cận vay vốn phục vụ việc tái sản xuất trong vụ mùa cuối năm như hiện nay.

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Lâm Đồng, tính đến giữa tháng 1/2026, các vùng sản xuất rau màu trọng điểm trên địa bàn tỉnh đã cơ bản hoàn thành gieo trồng vụ Đông Xuân 2025 - 2026, chủ yếu là rau màu phục vụ cho thị trường trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, với diện tích rau màu vào khoảng 22.800ha.

Tại vùng “nắng, gió” Nam Khánh Hòa, thời điểm này người trồng nho, táo đang tất bật chăm sóc lại vườn cây sau mưa lũ để có sản phẩm bán dịp Tết. Trên diện tích hơn 7 sào, gia đình ông Trần Thái Truyện (xã Vĩnh Hải) đang thuê nhiều nhân công địa phương để chăm sóc, cắt tỉa, bảo đảm giống nho NH01-26 kịp chín phục vụ thị trường Tết Nguyên đán 2026 và khách du lịch. Ông Truyện cho biết, mưa lũ kéo dài buộc người trồng nho phải tăng cường tỉa lá, cành, bao chùm quả để hạn chế sâu bệnh và bảo đảm năng suất.

Ông Nguyễn Duy Quang, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa thông tin, đợt mưa lũ cuối tháng 11/2025 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp trên địa bàn. Trước tình hình đó, Sở đã ban hành phương án khôi phục khẩn cấp đối với các diện tích bị thiệt hại; đồng thời chỉ đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với các địa phương triển khai các biện pháp chăm sóc, phục hồi cây trồng, trong đó có cây nho - loại cây trồng chủ lực của tỉnh.

Nhiều cơ sở sản xuất và hợp tác xã ở tỉnh Khánh Hòa cũng chủ động sản xuất các sản phẩm nông nghiệp chủ lực phục vụ thị trường Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Ông Nguyễn Khắc Phòng, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp nông nghiệp Thái An (xã Vĩnh Hải) cho biết, các thành viên hợp tác xã đang chuẩn bị nhiều vườn nho đón khách trước, trong và sau Tết Nguyên đán với các giống chủ lực như nho hồng NH01-152, nho ngón tay đen không hạt NH04-102, nho kẹo NH01-26. Đáng chú ý, hợp tác xã hiện trồng hơn 5 sào nho ăn tươi theo mô hình nông nghiệp công nghệ cao, nhiều diện tích đã bắt đầu chín, sẵn sàng phục vụ thị trường Tết./.