Những ngày này, bà con ở Nam Trà My, thành phố Đà Nẵng nô nức vệ sinh đường làng, phát quang cây cối, treo cờ Tổ quốc, trang trí đặt ảnh thờ Bác Hồ ở nơi trang trọng nhất. Gia đình bà Hồ Thị Nhất, dân tộc Cor, ở thôn 2 càng vui hơn, vì ngôi nhà mới của bà đang được nhóm thợ xây hoàn thiện các phần việc cuối cùng để chuyển về sinh sống.
Niềm vui trong ngôi nhà mới
Vui mừng chuẩn bị được về ở trong ngôi nhà mới, bà Hồ Thị Nhất chia sẻ, mùa mưa lũ năm trước, ngôi nhà của gia đình bà ở cạnh suối Tắc Tố đã bị hư hại hoàn toàn do mưa lớn và sạt lở núi gây ra. Nhà bị hư hại, gia đình được chính quyền địa phương bố trí ở tạm trong nhà của bà con trong thôn để đảo bảo an toàn và được hỗ trợ lương thực.
Hết đợt mưa lũ, gia đình bà được lãnh đạo xã đưa vào danh sách tái định cư, ổn định chỗ ở lâu dài. "Bây giờ có ngôi nhà mới, kiên cố và được xây dựng ở khu tái định cư (tập trung hơn 20 hộ) nên gia đình không còn lo sợ nữa. Bà con người Cor, Cadong và các dân tộc khác sinh sống dưới chân dãy núi Ngọc Linh biết ơn Đảng, Nhà nước, biết ơn Bác Hồ", bà Nhất phấn khởi nói.
Để làm nhà ở mới, gia đình bà được hỗ trợ hơn 100 triệu đồng, bao gồm kinh phí san lấp nền nhà, di dời, hỗ trợ vật liệu xây dựng, làm nhà vệ sinh, hỗ trợ đặt đường ống dẫn nước tự chảy và hỗ trợ ắp đặt công tơ, đường điện sinh hoạt.
Cùng với nguồn vốn hỗ trợ của Nhà nước, bà con trong thôn đóng góp hàng trăm ngày công lao động, giúp vận chuyển nhiều loại vật liệu để gia đình bà xây nhà mới, có diện tích khoảng 60m2, mái lợp tôn, móng trụ bê tông cốt thép vững chắc, tường xây, nền lát gạch men.
* Phối hợp chặt chẽ, chỉ đạo kịp thời
Chủ tịch UBND xã Nam Trà My Trần Văn Mẫn cho biết, tiếp tục thực hiện chương trình xóa nhà ở tạm, nhà dột nát, trong giai đoạn 2023 -2025, xã Nam Trà My được phân bổ 3.257 triệu đồng để hỗ trợ cho 286 hộ đồng bào, trong đó có 37 hộ được xây nhà mới và 249 hộ được sửa chữa nhà ở. Trong dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, toàn bộ 286 nhà làm mới và sửa chữa cho đồng bào các dân tộc Cadong, Cor, Mường, Nùng có nhà ở tạm, nhà dột nát ở xã đã hoàn thành.
Cùng với đó, trong năm 2025, xã được bố trí hơn 4,1 tỷ đồng để tiếp tục thực hiện bố trí sắp xếp dân cư vùng sạt lở núi cho 45 hộ đồng bào. Đến thời điểm này, địa phương đã giải ngân gần 2,1 tỷ đồng để làm lại nhà ở mới cho 23 hộ đồng bào trong vùng sạt lở núi và có nguy cơ sạt lở núi cao. Đối với 22 hộ trong diện sắp xếp dân cư vùng sạt lở núi còn lại, địa phương đang đôn đốc bà con thực hiện để đến đầu tháng 10/2025, toàn bộ 45 hộ dân trong vùng sạt lở núi của xã Nam Trà My có nhà ở mới an toàn, ổn định lâu dài.
Xã đạt kết quả tốt trong xóa nhà ở tạm, nhà dột nát và sắp xếp lại chỗ ở cho đồng bào ở những vùng sạt lở núi là nhờ sự phối hợp chặt chẽ, chỉ đạo kịp thời giữa cấp ủy, chính quyền, các tổ chức đoàn thể và cộng đồng dân cư.
Để xóa nhà ở tạm, nhà dột nát và bố trí lại chỗ tái định cư cho bà con ở vùng sạt lở núi, xã Nam Trà My chỉ đạo các tổ chức đoàn thể địa phương phân công công chức, người lao động trực tiếp tham gia xây dựng nhà ở cùng với các hộ dân. Việc làm này không những tăng tính gắn kết cộng đồng, khơi dậy tinh thần đoàn kết, giúp nhau thoát nghèo mà còn tạo được hiệu ứng tích cực, lan tỏa tinh thần trách nhiệm trong toàn xã, huy động được sự tham gia tự nguyện đóng góp kinh phí, hỗ trợ vật liệu từ các tổ chức và cá nhân.
Với xuất phát điểm của địa phương còn thấp, đối tượng thụ hưởng từ là hộ dân tộc thiểu số, điều kiện kinh tế chưa thật sự khá giả, do đó việc huy động kinh phí đóng góp của không ít hộ gặp nhiều khó khăn. Nguồn kinh phí hỗ trợ từ chương trình còn thấp so với mặt bằng chung về giá cả thị trường về nguyên, vật liệu xây dựng.
Là địa bàn thường xuyên bị sạt lở núi và lũ quét, Chủ tịch UBND xã Nam Trà My Trần Văn Mẫn cho biết, trong sắp xếp lại chỗ ở cho đồng bào vùng sạt lở núi, vùng đặc biệt khó khăn, địa phương sẽ chú trọng công tác tuyên truyền, vận động nhân dân hiểu rõ mục tiêu chương trình, nâng cao ý thức tự lực cánh sinh. Xã phân công rõ vai trò, trách nhiệm của các tổ chức chính trị -xã hội trong hỗ trợ, giám sát và triển khai.
Địa phương sẽ lựa chọn mô hình nhà ở phù hợp với điều kiện địa phương, tận dụng vật liệu sẵn có để tiết kiệm và phù hợp với phong tục tập quán, kết hợp nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, xã hội hóa, đóng góp của người dân để nhà làm mới đảm bảo tính bền vững lâu dài.
Tái định cư phải gắn liền với bố trí đất sản xuất, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào. Cùng với việc phát huy thế mạnh của địa phương là phát triển các loại cây dược liệu có giá trị kinh tế cao, Nam Trà My sẽ tiếp tục lồng ghép nhiều nguồn kinh phí từ nhiều chương trình khác nhau để hỗ trợ đồng bào phát triển chăn nuôi trang trại, gia trại, phát triển kinh tế vườn rừng, giúp cho đồng bào có thu nhập từ rừng, nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho đồng bào thuộc nhóm ưu tiên của địa phương./.
