Ninh Bình phát huy nét đẹp văn hóa truyền thống trong lễ hội Xuân

Ninh Bình không chỉ được thiên nhiên ban tặng nhiều danh lam thắng cảnh đẹp, nơi đây còn có nhiều lễ hội dân gian đậm đà bản sắc dân tộc. Tỉnh Ninh Bình có nhiều giải pháp để lễ hội đầu năm thực sự trở thành nét đẹp văn hóa truyền thống của người dân địa phương.

le-hoi-den-thai-vi-nam-2023.jpg
Nghi thức tế nữ tại Lễ hội Đền Thái Vi tổ chức sáng 4/5/2023 (tức ngày 15/3 âm lịch năm Quý Mão). Ảnh: baoninhbinh.vn

Nét đẹp văn hóa làng

Lễ hội đền Thái Vi là lễ hội lớn nhất trong năm của người dân xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư (Ninh Bình) nhằm tưởng nhớ công ơn của các vị Vua Trần như: Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông, Trần Anh Tông và Hiển Từ Hoàng Thái hậu, đặc biệt là Vua Trần Thái Tông - người có công chiêu dân, lập ấp, xây dựng căn cứ địa Văn Lâm, làm hậu cứ chống giặc Nguyên Mông lần thứ 2 vào năm 1285.

Trong phần lễ của hội đền Thái Vi, tế lễ là nghi thức quan trọng và mang tính trang trọng. Mỗi đoàn rước kiệu đều thành lập một ban tế. Thành phần dự tế gồm các cụ cao tuổi, chức sắc trong làng và thường được thực hiện bởi hàng chục người. Một người đọc văn tế, hai người xướng tế và 10 người đứng chầu hai bên thực hiện dâng hương, dâng rượu. Nội dung bài tế ca ngợi công ơn của các vị vua đời Trần đối với đất nước, giúp người dân địa phương ôn lại lịch sử dân tộc và du khách đến dự lễ hiểu ý nghĩa của bài tế. Sau phần nghi lễ, người dân, du khách được hòa mình vào trò chơi tập thể hấp dẫn, sôi nổi, mang màu sắc dân gian truyền thống như đua thuyền, thi kéo co, giao lưu bóng chuyền, thi chọi gà, cờ người...

Ông Chu Văn Thim, Thủ từ đền Thái Vi, xã Ninh Hải cho biết, Lễ hội đền Thái Vi hằng năm là nét đẹp truyền thống tốt đẹp của người Việt, thể hiện lòng tri ân công lao to lớn của các vua Trần cùng bậc tiền bối. Lễ hội không chỉ khơi dậy tình yêu quê hương đất nước, lòng tự hào dân tộc mà còn phát huy truyền thống cách mạng, giữ gìn thuần phong mỹ tục.

Hằng năm, xã Gia Hưng, huyện Gia Viễn đều tổ chức Lễ hội truyền thống động Hoa Lư với hoạt động dâng hương và rước kiệu tại đình Trai, động Hoa Lư và đền Thung Lá từ ngày mùng 10 đến 13 tháng Giêng, thể hiện lòng thành kính đối với vua Đinh Tiên Hoàng và những người có công với đất nước.

Lễ hội được địa phương, cộng đồng dân cư tổ chức nghiêm trang với nhiều nghi lễ tế, rước cùng hoạt động văn hóa văn nghệ dân gian như, cờ lau tập trận, múa lân, hát chèo, thi đấu cờ tướng và chương trình giao lưu văn nghệ… tạo không khí vui tươi, phấn khởi cho đông đảo nhân dân, du khách dự hội. Đây không chỉ là hoạt động văn hóa truyền thống, kế thừa, phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc Việt Nam mà còn là dịp để người dân, du khách thập phương thành kính dâng hương, nhớ về cội nguồn, ghi nhớ công lao dựng nước và giữ nước, tạo lập làng, xã.

Anh Hoàng Văn Phong ở Hà Nội cho biết, rất vui khi được đắm mình trong không gian lễ hội rực rỡ sắc màu. Được tham gia vào các hoạt động của lễ hội, anh rất tự hào khi góp một phần công sức gìn giữ, bảo tồn văn hóa truyền thống dân tộc.

vna_potal_le_hoi_truyen_thong_dong_hoa_lu_7231707.jpg
Lễ rước kiệu tại Lễ hội truyền thống động Hoa Lư, xã Gia Hưng, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Ảnh: Thùy Dung - TTXVN

Phát huy giá trị văn hóa truyền thống

Theo số liệu thống kê, địa bàn tỉnh Ninh Bình hiện có 243 lễ hội; trong đó, có 2 lễ hội được ghi danh vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia là Lễ hội Hoa Lư (xã Trường Yên, huyện Hoa Lư) và Lễ hội làng Bình Hải (xã Yên Nhân, huyện Yên Mô. Hầu hết các lễ hội diễn ra tập trung vào mùa Xuân trong thời gian từ đầu tháng Giêng đến hết tháng Ba âm lịch với khoảng 180 lễ hội. Cùng với Lễ hội Hoa Lư do cấp tỉnh tổ chức và 11 lễ hội do cấp huyện tổ chức, các lễ hội còn lại do cấp xã và cộng đồng dân cư tổ chức.

Xác định rõ tầm quan trọng của xây dựng môi trường văn hóa nói chung, môi trường văn hóa lễ hội nói riêng, nhất là lễ hội truyền thống trong xây dựng và phát triển văn hóa, con người Ninh Bình đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới, tỉnh tập trung chỉ đạo, lãnh đạo phát triển văn hóa với trọng tâm gìn giữ, phát huy giá trị các di sản văn hóa trong đó có lễ hội.

Các lễ hội được tổ chức an toàn, lành mạnh, trang nghiêm, mang đậm nét văn hóa truyền thống của dân tộc, góp phần bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc, nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân. Đặc biệt, các cấp, ngành, địa phương quan tâm chỉ đạo công tác quản lý, tổ chức lễ hội trên địa bàn. Ban Tổ chức lễ hội, Ban Quản lý di tích xây dựng nội dung, chương trình, lựa chọn quy mô, cách thức tổ chức lễ hội phù hợp, thiết thực, với mục tiêu bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của lễ hội.

Bà Vũ Thị Lý, Trưởng Phòng Nếp sống văn hóa và gia đình, Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình cho biết, công tác quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn tỉnh đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Các hoạt động lễ hội diễn ra thể hiện lòng biết ơn, đạo lý uống nước nhớ nguồn, đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần của nhân dân, giúp con người gần gũi nhau hơn, tính cố kết cộng đồng được gia tăng, tình làng, nghĩa xóm, tình yêu quê hương, cội nguồn được vun đắp. Việc phát huy giá trị, ý nghĩa của lễ hội góp phần gìn giữ giá trị của di sản văn hóa, quảng bá tiềm năng, thế mạnh, nét văn hóa đặc sắc của địa phương. Các lễ hội tuy được tổ chức với quy mô khác nhau song đều thu hút sự tham dự của đông đảo nhân dân địa phương và du khách.

Để đảm bảo tổ chức các lễ hội trên địa bàn an toàn, lành mạnh, giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc cũng như thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội, Ninh Bình tiếp tục chú trọng tuyên truyền, vận động nhân dân chung tay bảo vệ di tích, phát huy giá trị tốt đẹp của lễ hội.

Tỉnh tăng cường sự lãnh đạo của các cấp chính quyền; phát huy vai trò quản lý Nhà nước, hướng dẫn, giám sát của cơ quan chuyên môn trong quản lý hoạt động lễ hội, đảm bảo việc tổ chức lễ hội đúng quy định, phù hợp truyền thống văn hóa của dân tộc và phong tục, tập quán tốt đẹp của từng địa phương.

Thùy Dung

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm. 

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.

Khơi dậy niềm tự hào, hướng về Ngày hội non sông

Khơi dậy niềm tự hào, hướng về Ngày hội non sông

Kỷ niệm 81 năm Cách mạng tháng Tám (19/8/1945-19/8/2026) và Quốc khánh 2/9, tại xã biên giới đến khu vực trung tâm, cán bộ, nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đang tích cực hưởng ứng nhiều hoạt động thiết thực. Hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng tung bay, băng rôn, khẩu hiệu chào mừng trên khắp con đường, thể hiện sự hưởng ứng mạnh mẽ của người dân, khơi dậy niềm tự hào, tăng cường tình đoàn kết và tạo khí thế phấn khởi trong cộng đồng.

Nàng Han - Huyền thoại trở về

Nàng Han - Huyền thoại trở về

Những bản làng xưa nay chỉ còn là hoài niệm dưới lòng hồ thủy điện sông Đà, nhưng câu chuyện về Nàng Han - biểu tượng cho tinh thần kiên cường và lòng yêu nước của người Thái trắng vẫn ngân vang qua nhiều thế hệ. 

Bền bỉ giữ nghề truyền thống nơi cổng trời

Bền bỉ giữ nghề truyền thống nơi cổng trời

Giữa cuộc sống ngày càng hiện đại, đồng bào người Cil trong buôn làng ẩn mình dưới những lớp sương mù bao phủ ở cổng trời Đưng K’Nớ (xã Đam Rông 4, Lâm Đồng) vẫn bền bỉ giữ nghề dệt thổ cẩm, giữ gìn văn hóa truyền thống từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Trong đời sống hàng ngày, các hội quán luôn là địa điểm tâm linh để bà con người Hoa chiêm bái, cầu nguyện.

Khám phá những di sản văn hóa người Hoa ở Chợ Lớn

Không chỉ là không gian sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng người Hoa, mà Hội quán còn là những “bảo tàng sống” lưu giữ ký ức lịch sử, kiến trúc nghệ thuật, góp phần tô điểm cho bức tranh văn hóa đa sắc màu của TP Hồ Chí Minh.

Khai mạc Lễ hội Mùa vàng tại Mù Cang Chải

Khai mạc Lễ hội Mùa vàng tại Mù Cang Chải

Tối 30/8, Lễ hội Mùa vàng 2026 với chủ đề “Sắc vàng non cao - Khát vọng phát triển” đã khai mạc tại xã Mù Cang Chải, tỉnh Lào Cai nhân dịp Kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám (19/8/1945 - 19/8/2026) và Quốc khánh (2/9/1945 - 2/9/2026). Đây không chỉ là cơ hội để quảng bá hình ảnh thiên nhiên, con người Mù Cang Chải mà còn là nhịp cầu kết nối, kiến tạo hệ sinh thái du lịch chuyên nghiệp, bền vững, mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới cho địa phương.

Lễ hội Hát then - Đàn tính ở quê hương An Lạc

Lễ hội Hát then - Đàn tính ở quê hương An Lạc

Tối 30/8, Lễ hội Hát then - Đàn tính xã An Lạc năm 2026 chính thức khai mạc tại sân vận động Nà Ó, Khu du lịch sinh thái Khê Rỗ, xã An Lạc, tỉnh Bắc Ninh, thu hút sự tham gia của các nghệ nhân, diễn viên, người dân địa phương và nhiều đoàn nghệ thuật quần chúng đến giao lưu. Đây là dịp tôn vinh, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Tày, quảng bá tiềm năng văn hóa, du lịch sinh thái cộng đồng của địa phương.

Để di sản sống giữa lòng Lô Lô Chải

Để di sản sống giữa lòng Lô Lô Chải

Dưới chân Cột cờ quốc gia Lũng Cú, thôn Lô Lô Chải nép mình giữa những dãy núi đá tai mèo nơi cực Bắc Tổ quốc. Qua bao thế hệ, trong những ngôi nhà trình tường, người Lô Lô Đen vẫn gìn giữ tiếng nói, trang phục, tiếng trống đồng cùng những nghi lễ gắn với gia đình, dòng họ. Giữa nhịp sống đang đổi thay, những giá trị ấy tiếp tục được trao truyền từ người già sang người trẻ, hiện diện trong từng đường kim, mũi chỉ, lời kể và nếp sinh hoạt của cộng đồng.

Lễ cầu mùa – nét văn hóa đặc sắc của người Nùng

Lễ cầu mùa – nét văn hóa đặc sắc của người Nùng

Lễ cầu mùa của người Nùng tại Cao Bằng được tổ chức vào “đắp nọi”, ngày cuối cùng của tháng Giêng âm lịch hằng năm. Nghi lễ truyền thống thể hiện lòng biết ơn thần linh, gửi gắm ước vọng về một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, bản làng bình an, no ấm.

Từ căn cứ cách mạng đến 'địa chỉ đỏ' khơi nguồn khát vọng

Từ căn cứ cách mạng đến 'địa chỉ đỏ' khơi nguồn khát vọng

Từng là nơi đặt căn cứ của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Trảng A Lân, xã Tân Lập, tỉnh Tây Ninh hôm nay trở thành "địa chỉ đỏ", nơi lưu giữ những dấu tích lịch sử, giúp các thế hệ tìm hiểu về một giai đoạn đấu tranh cách mạng hào hùng của dân tộc.

Đặc sắc 'Ngày hội làng Mường' ở biên giới Sa Loong

Đặc sắc 'Ngày hội làng Mường' ở biên giới Sa Loong

Nhân kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2026) và Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026), chiều 29/8, tại thôn Hào Lý, Ủy ban nhân dân xã Sa Loong tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Ngày hội làng Mường, mừng Tết Độc lập năm 2026.

Lục Yên (Lào Cai) vô địch Giải bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam - VTV Cup

Lục Yên (Lào Cai) vô địch Giải bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam - VTV Cup

Sau một tuần tranh tài, sáng 29/8, tại sân vận động Nghĩa Lộ (Lào Cai), Giải bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam - VTV Cup lần thứ I, năm 2026 diễn ra trận chung kết giữa đội Lục Yên (Lào Cai) và Đak Đoa (Gia Lai) và bế mạc Giải với sự theo dõi của hơn 15.000 khán giả, cổ động viên. Giải do Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Lào Cai và Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) tổ chức.

Biến lợi thế văn hóa truyền thống thành động lực phát triển

Biến lợi thế văn hóa truyền thống thành động lực phát triển

Sau khi hợp nhất 3 tỉnh Phú Thọ, Hòa Bình và Vĩnh Phúc, tỉnh Phú Thọ hiện có 33 dân tộc cùng sinh sống tại 148 xã, phường. Sự đa dạng về cộng đồng dân cư tạo nên không gian văn hóa phong phú, với nhiều giá trị truyền thống, phong tục, tập quán và lễ hội đặc sắc được lưu giữ qua nhiều thế hệ. Đây là nguồn lực quan trọng để bảo tồn bản sắc, đồng thời mở ra tiềm năng phát triển du lịch, dịch vụ, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa ở chiến khu cách mạng Việt Hồng

Gìn giữ nét đẹp văn hóa ở chiến khu cách mạng Việt Hồng

Hàng năm, vào ngày 13-14/7 âm lịch, người dân xã Việt Hồng, tỉnh Lào Cai nô nức hội tụ về Đình Làng Dọc tham dự lễ hội truyền thống nhằm tưởng nhớ các bậc tiền nhân có công khai phá, lập làng, đồng thời gìn giữ, trao truyền giá trị văn hóa đặc sắc được vun đắp qua nhiều thế hệ.