Nhằm cụ thể hóa chủ trương tái cơ cấu sản xuất theo hướng thích ứng biến đổi khí hậu, giảm nhẹ thiên tai những địa bàn khó khăn, trong vụ Hè Thu 2024, nông dân các huyện, thành ven biển Gò Công: Gò Công Đông, Gò Công Tây, thành phố Gò Công đã gieo trồng trên 14.300 ha rau màu thực phẩm các loại, chủ yếu trên nền đất lúa theo mô hình luân canh lúa - màu hoặc chuyển đổi từ lúa sang trồng màu tại những nơi xa nguồn nước, nguy cơ hạn mặn kéo dài và canh tác khó khăn…
Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Tiền Giang, nhằm nâng cao giá trị cây rau màu thích ứng biến đổi khí hậu, Tiền Giang khuyến khích đưa cây màu xuống chân ruộng gắn với tổ chức lại sản xuất, tập hợp nông dân, hình thành mạng lưới các tổ hợp tác, hợp tác xã chuyên canh rau màu, chuyển giao kỹ thuật trồng rau an toàn tại các địa bàn trọng điểm, giải quyết đầu ra cho nông sản hàng hóa, bà con an tâm đẩy mạnh sản xuất.
Tùy theo đặc thù từng vùng, từng tiểu vùng, nông dân chọn phát triển những cây màu chủ lực và xây dựng mô hình sản xuất phù hợp, ứng dụng khoa học công nghệ thâm canh nhằm tăng năng suất, sản lượng, chất lượng nông sản hàng hóa.
Mặt khác, ngành nông nghiệp nhân rộng các mô hình: luân canh, xen canh hoặc chuyên canh màu trên ruộng, thích ứng biến đổi khí hậu vừa giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai; giúp nông dân xây dựng cơ cấu cây trồng và mùa vụ hợp lý, hiệu quả, tăng thu nhập, giảm nhẹ thiên tai, ổn định sản xuất và đời sống nhân dân địa bàn khó khăn.
Trước mắt, trong vùng đã định hình những vùng sản xuất chuyên canh khẳng định thương hiệu trên thị trường như: vùng trồng hành tím ở xã Tân Điền (Gò Công Đông), vùng trồng dưa hấu ở xã Tân Thành (Gò Công Đông), vành đai rau an toàn ven thành phố Gò Công,…đang mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội lớn.
Các huyện, thành ven biển Gò Công còn thành lập được hàng chục hợp tác xã chuyên trồng rau an toàn như: Hợp tác xã rau an toàn Thạnh Hưng (Thạnh Trị, Gò Công Tây), Hợp tác xã nông nghiệp – thương mại – dịch vụ Phú Quới (Yên Luông, Gò Công Tây), Hợp tác xã nông nghiệp tổng hợp Hòa Thạnh (Bình Tân, Gò Công Tây), Hợp tác xã rau an toàn Bình Nghị (Bình Nghị, Gò Công Đông), Hợp tác xã rau quả Long Thuận (Long Thuận, thành phố Gò Công)…
Các hợp tác xã sản xuất rau an toàn nhiều năm nay đã liên kết cung ứng rau an toàn cho các siêu thị, bếp ăn tập thể trong ngoài tỉnh, các chợ đầu mối… với gần 40 chủng loại rau, sản lượng bình quân từ 3 - 5 tấn rau an toàn/ngày/hợp tác xã. Đi đầu có Hợp tác xã rau an toàn Gò Công (Gò Công Đông), Hợp tác xã rau an toàn Thạnh Hưng (Gò Công Tây), Hợp tác xã rau quả Long Thuận (thành phố Gò Công)…
Để nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm, chiếm lĩnh thị trường, các hợp tác xã tăng cường chuyển giao, ứng dụng khoa học công nghệ, trồng rau màu theo tiêu chí GAP, trồng rau trong nhà màng hoặc nhà lưới…
Hiện toàn vùng có hàng trăm nhà lưới trồng rau an toàn, trên 90% diện tích sử dụng giống rau F1, hàng trăm ha rau đạt tiêu chí VietGAP,… Việc cơ giới hóa các khâu sản xuất từ làm đất đến phun xịt thuốc bảo vệ thực vật, tự động hóa khâu tưới tiêu đang được nông dân các vùng chuyên canh áp dụng rộng rãi trong canh tác rau màu. Còn nhà lưới trồng rau an toàn, giúp giảm sâu bệnh, giảm chi phí sản xuất, mỗi năm quay từ 10 – 11 vòng rau màu thực phẩm, nông dân thu lợi nhuận cao.
Nhiều đề tài khoa học công nghệ nghiên cứu và ứng dụng trên cây rau màu giúp tăng thêm giá trị sản xuất, khẳng định thương hiệu và nâng cao trình độ canh tác cho nông dân. Nổi bật có Đề tài Tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận “Dưa hấu Gò Công” cho sản phẩm dưa hấu Gò Công, tỉnh Tiền Giang” triển khai tại huyện Gò Công Đông mà trọng điểm là vùng chuyên canh dưa hấu Tân Thành ven biển Gò Công.
Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp – Thương mại – Dịch vụ Phú Quới (Yên Luông, Gò Công Tây) Võ Minh Luân cho biết, trung bình mỗi ngày, thông qua liên kết, Hợp tác xã Nông nghiệp – Thương mại – Dịch vụ Phú Quới cung ứng cho thị trường trên 4 tấn rau an toàn.
Ông Võ Minh Luân chia sẻ, qua khảo sát, với hộ canh tác trung bình 1.000 m2 rau an toàn có thu nhập 8 – 9 triệu đồng/tháng, khoảng 100 triệu đồng/năm. Do vậy, bà con an tâm gắn bó với hợp tác xã, tổ chức sản xuất đạt hiệu quả ngày càng cao.
Nông dân Trần Minh Công, cư ngụ tại xã Yên Luông chuyển 4.500 m2 đất canh tác sang trồng chuyên canh các loại rau màu thực phẩm, mùa nào thức nấy theo nhu cầu của thị trường và đặt hàng của hợp tác xã. Với việc đầu tư nhà lưới trồng rau màu, ứng dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật thâm canh theo tiêu chí rau an toàn, trung bình mỗi năm ông quay được từ 10 đến 11 vòng, thu nhập 350 - 400 triệu đồng/năm.
Theo Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Gò Công Tây Lê Thị Thanh Minh, trong vụ Hè Thu, nông dân địa phương trồng trên 1.200 ha rau màu các loại; với năng suất bình quân trên 21 tấn/ha và sản lượng trên 26.000 tấn sản phẩm.
Với sự phát triển của mạng lưới các hợp tác xã rau an toàn trên địa bàn, tích cực liên kết theo mô hình chuỗi giá trị, đầu ra của nông sản thuận lợi đã giúp nhiều nông dân Gò Công Tây như ông Trần Minh Công đổi đời nhờ mô hình trồng màu thích ứng biến đổi khí hậu, giảm nhẹ thiên tai.
Qua hai vụ Đông Xuân và Hè Thu 2024, huyện Gò Công Đông đã trồng được gần 12.000 ha, đạt gần 99% kế hoạch cả năm; trong đó có 150 ha xuống giống dưới chân ruộng,chủ yếu là dưa hấu và một số loại rau ăn quả: bầu, bí, mướp, khổ qua, bắp… Địa phương thu hoạch đạt sản lượng trên 256.000 tấn rau màu các loại, cao hơn cùng kỳ năm trước gần 26.000 tấn, đạt 100,59% so kế hoạch cả năm.
Từ một huyện ven biển khó khăn trước đây, Gò Công Đông trở thành vùng trồng rau màu hàng hóa lớn nhất khu vực các huyện, thành phía Đông tỉnh Tiền Giang với những thương hiệu nổi tiềng: hành tím Tân Điền, dưa hấu Tân Thành, rau an toàn Tân Đông… đang được thị trường ưa chuộng.
Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Tiền Giang, vụ Hè Thu 2024, nông dân trồng màu ở ven biển Gò Công trúng mùa, trúng giá. Lợi nhuận từ rau màu nói chung đạt trên 130 triệu đồng/ha, cao gấp 4 lần so với trồng lúa năng suất cao.
Minh Trí
