Từ nền tảng chương trình xây dựng nông thôn mới, nhiều địa phương Tây Ninh đang tạo ra những sinh kế bền vững cho người dân. Không chỉ nâng cấp hạ tầng, các mô hình sản xuất, liên kết chuỗi và kinh tế nông thôn được phát triển, giúp người dân tăng thu nhập, ổn định cuộc sống, từng bước vươn lên ngay trên chính quê hương.
Đa dạng sinh kế từ lợi thế địa phương
Tận dụng lợi thế đất đai, khí hậu và đặc sản bản địa, nhiều địa phương Tây Ninh phát triển đa dạng sinh kế như nông nghiệp công nghệ cao, chế biến và du lịch nông thôn, giúp người dân tăng thu nhập, giảm phụ thuộc vào sản xuất truyền thống.
Nằm trên địa bàn có cửa khẩu quốc gia Phước Tân, xã Ninh Điền có nhiều lợi thế phát triển kinh tế vùng biên. Từ đầu năm 2026, sản xuất, kinh doanh ổn định; kinh tế - xã hội và an sinh được quan tâm, đời sống người dân cải thiện. Công tác chăm lo gia đình chính sách, hộ nghèo, cải cách hành chính và giữ vững an ninh nông thôn, tôn giáo, biên giới được chú trọng. Thu ngân sách đạt 18,7% dự toán; hệ thống thủy lợi bảo đảm sản xuất. Địa phương tiếp nhận hồ sơ thành lập Cụm công nghiệp Thành Long 2, 3; triển khai mời thầu 3 tuyến đường, phê duyệt 10 công trình với tổng vốn hơn 27,2 tỷ đồng; lập quy hoạch chung giai đoạn 2025–2045. Các lĩnh vực y tế, giáo dục, cải cách hành chính tiếp tục chuyển biến tích cực.
Bà Trần Thị Ngọc Nương, Bí thư Đảng ủy xã Ninh Điền cho biết, thời gian tới, xã tập trung chỉ đạo sản xuất nông nghiệp theo kế hoạch; hướng dẫn người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp, nâng cao hiệu quả sản xuất; chủ động phòng, chống dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi và tăng cường phòng, chống thiên tai. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án đầu tư công; phối hợp triển khai hiệu quả các cụm công nghiệp, thu hút đầu tư, giải quyết việc làm; tiếp tục thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội; nâng cao chất lượng giáo dục, y tế; đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Tương tự, xã Hòa Hội - một trong 19 xã biên giới của Tây Ninh - cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Trong 3 tháng đầu năm 2026, sản xuất nông nghiệp ổn định, chăn nuôi không phát sinh dịch bệnh; lâm nghiệp, thủy lợi, đất đai, môi trường được quản lý chặt chẽ. Hoạt động thương mại - dịch vụ duy trì ổn định với 3 chợ, 32 doanh nghiệp và 224 hộ kinh doanh; công nghiệp tạo việc làm cho khoảng 300 lao động. Hạ tầng giao thông được nâng cấp, dịch vụ công ích vận hành hiệu quả; lĩnh vực văn hóa - xã hội, y tế, an sinh được đảm bảo.
Giáo dục duy trì ổn định với 9 trường, 165 giáo viên, 2.044 học sinh (257 học sinh dân tộc thiểu số), trong đó có 2 trường đạt chuẩn quốc gia; 100 suất học bổng được trao cho học sinh khó khăn. Công tác y tế hiệu quả, không phát sinh dịch bệnh; tổng lượt khám, chữa bệnh đạt 273 lượt; tỷ lệ tiêm chủng đạt 89,17%; tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ dưới 5 tuổi giảm còn 8,94% (cân nặng) và 10,28% (chiều cao).
Bà Nguyễn Thị Thanh Sơn, Bí thư Đảng ủy xã cho biết, để đạt được mục tiêu, xã tập trung phát triển kinh tế - xã hội; đẩy nhanh quy hoạch, quản lý đất đai, xây dựng; nâng cao hiệu quả thương mại - dịch vụ và đầu tư công; tăng cường quản lý ngân sách, thực hành tiết kiệm; nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, văn hóa; đảm bảo an sinh xã hội; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số; giữ vững quốc phòng - an ninh.
Cùng với đó, tại nhiều địa phương khác ở Tây Ninh, người dân đã tận dụng thế mạnh nông nghiệp để phát triển các mô hình kết hợp du lịch, tạo thêm sinh kế và gia tăng giá trị sản phẩm. Các mô hình từ Chavi Garden - trang trại trồng chanh không hạt hơn 150 ha đến các điểm du lịch cộng đồng như vườn dâu tằm Ba Phong, vườn nho rừng, vườn cà chua tại các địa phương… không chỉ phục vụ tham quan, trải nghiệm, mà còn gắn với tiêu thụ nông sản tại chỗ, góp phần đa dạng nguồn thu, thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển bền vững.
Giữ vững đà phát triển nông thôn
Diện mạo nông thôn Tây Ninh đang chuyển biến rõ nét khi hạ tầng giao thông được đầu tư đồng bộ, sản xuất nông nghiệp từng bước hiện đại hóa. Người dân chủ động ứng dụng máy móc, đa dạng sinh kế từ trồng trọt, kinh doanh đến phát triển kinh tế vườn; trong khi các dự án nông nghiệp công nghệ cao mở ra hướng đi mới, góp phần nâng cao thu nhập, ổn định đời sống.
Trên nền tảng đó, theo kế hoạch thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia năm 2026, tỉnh phấn đấu có 69 xã (84%) đạt chuẩn nông thôn mới; giảm 20% hộ nghèo (trừ đối tượng không có khả năng lao động); thu nhập bình quân tăng 9,5 - 12%/năm; tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế trên 90%; tỷ lệ hộ sử dụng nước sạch đạt từ 76% trở lên. Đồng thời, tỉnh chú trọng bảo tồn văn hóa, chăm sóc sức khỏe, tuyên truyền pháp luật và tu bổ các di tích quốc gia như tháp cổ Bình Thạnh, Chót Mạt.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Nguyễn Hồng Thanh, tỉnh tập trung phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn toàn diện, đồng bộ, hiện đại, kết nối hiệu quả với đô thị và thích ứng biến đổi khí hậu. Trọng tâm là phát triển hệ thống giao thông xã, liên xã đồng bộ; ưu tiên các tuyến trục xã, ấp tại vùng khó khăn. Hệ thống thủy lợi nội đồng được hoàn thiện theo hướng đa mục tiêu, tiết kiệm nước, ứng dụng công nghệ số; lưới điện nông thôn được nâng cấp an toàn, ổn định, khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo.
Cùng với đó, tỉnh chú trọng đầu tư, nâng cấp chợ nông thôn gắn với vùng sản xuất tập trung; hoàn thiện cơ sở vật chất trường học, thiết chế văn hóa – thể thao; củng cố hệ thống y tế cơ sở, mở rộng bảo hiểm y tế, phát triển khám chữa bệnh từ xa. Hạ tầng viễn thông, internet băng rộng, truyền thanh thông minh được đẩy mạnh; hệ thống cấp nước sạch, thu gom và xử lý chất thải được đầu tư đồng bộ; hỗ trợ cải thiện nhà ở dân cư nông thôn an toàn, thích ứng biến đổi khí hậu. Mục tiêu phấn đấu có 6/82 xã đạt tiêu chí hạ tầng kinh tế - xã hội và từng bước hoàn thành các tiêu chí liên quan.
Về phát triển kinh tế nông thôn, Tây Ninh định hướng theo hướng sinh thái, hiện đại, tích hợp đa giá trị, thích ứng thị trường. Tỉnh thúc đẩy sản xuất hàng hóa quy mô lớn, gắn với chế biến và liên kết chuỗi giá trị; phát triển nông nghiệp công nghệ cao, tiêu chuẩn chất lượng (VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ), nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng đến xuất khẩu. Đồng thời, đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp, OCOP; phát triển ngành nghề nông thôn, bảo tồn làng nghề; mở rộng thương mại điện tử, hỗ trợ khởi nghiệp, nhất là thanh niên, phụ nữ; thúc đẩy du lịch nông thôn.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hồng Thanh cũng nhấn mạnh, tỉnh cũng chú trọng xây dựng các mô hình sản xuất phù hợp từng địa phương, gắn với khoa học - công nghệ, kinh tế xanh, kinh tế số; tăng cường liên kết thị trường, tạo giá trị gia tăng và sinh kế bền vững. Song song đó, đẩy mạnh đào tạo nghề gắn với nhu cầu thị trường, ưu tiên lao động nông thôn, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng đội ngũ nông dân chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp hiện đại, bền vững./.
