Phát huy giá trị làng nghề Chăm gắn với phát triển du lịch

Tỉnh Khánh Hòa đang đẩy mạnh chiến lược bảo tồn di sản văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm thông qua mô hình du lịch làng nghề. Đây không chỉ là giải pháp gìn giữ bản sắc dân tộc mà còn là chìa khóa mở ra sinh kế bền vững, tạo điểm nhấn khác biệt cho du lịch "Xứ Trầm hương".

lang-nghe-cham-10032026-05.jpg
Sản xuất sản phẩm gốm thủ công truyền thống tại Hợp tác xã gốm Chăm Bàu Trúc (xã Ninh Phước, Khánh Hòa).

Đổi mới sản phẩm gốm, thổ cẩm Chăm để thích ứng thị trường du lịch

Khác với những hiện vật tĩnh lặng trong bảo tàng, làng nghề của người Chăm tại Khánh Hòa là những thực thể sống động. Tại đây, nghệ thuật dệt thổ cẩm và làm gốm không chỉ đơn thuần là sinh kế mà còn là biểu tượng của tâm linh, thẩm mỹ và niềm tự hào dân tộc. Tiêu biểu nhất là nghệ thuật làm gốm của người Chăm làng Bàu Trúc (xã Ninh Phước) đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Điểm độc đáo nằm ở kỹ nghệ tạo hình, nghệ nhân không đứng yên mà đi giật lùi quanh khối đất để “thổi hồn” vào sản phẩm, sau đó nung lộ thiên bằng củi và rơm, tạo nên những tác phẩm mang vẻ đẹp mộc mạc, độc bản.

Ông Phú Hữu Minh Thuần, Giám đốc Hợp tác xã gốm Chăm Bàu Trúc chia sẻ, đơn vị đang nỗ lực nâng cao giá trị gia tăng cho dòng gốm truyền thống bằng cách cải tiến mạnh mẽ mẫu mã, kết hợp hài hòa giữa “hồn cốt” văn hóa Chăm với thị hiếu thẩm mỹ đương đại. “Không còn bó hẹp trong những vật dụng sinh hoạt, gốm Bàu Trúc nay đang phát triển mạnh các dòng sản phẩm gốm trang trí nội, ngoại thất. Dựa trên nhu cầu đặt hàng, chúng tôi đẩy mạnh sản xuất hệ thống đèn gốm nghệ thuật, bình lọ hoa trang trí độc bản và các dòng tượng phù điêu... cho không gian khách sạn, resort trong và ngoài tỉnh”, ông Thuần cho biết.

Sản phẩm gốm của Hợp tác xã gốm Chăm Bàu Trúc (xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa).

Sản phẩm gốm của Hợp tác xã gốm Chăm Bàu Trúc (xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa).

Song song với gốm, làng dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp cũng đang có những bước phát triển mới. Từ đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ Chăm, một hệ sinh thái sản phẩm phong phú đã ra đời, từ quần áo cách tân, khăn choàng tinh xảo đến túi xách thời thượng. Chị Nguyễn Ngọc Bảo Thanh, du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: "Tôi rất bất ngờ với mẫu mã sản phẩm và đã chọn cho mình một chiếc khăn và túi xách có màu sắc, hoa văn đặc trưng của văn hóa Chăm được thiết kế đẹp mắt, rất dễ phối đồ khi đi làm hoặc dạo phố. Sở hữu những món đồ này khiến tôi cảm thấy như đang mang theo một phần di sản bên mình".

Thành viên Hợp tác xã dệt thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp (xã Ninh Phước, Khánh Hòa) sản xuất sản phẩm phục vụ thị trường.

Thành viên Hợp tác xã dệt thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp (xã Ninh Phước, Khánh Hòa) sản xuất sản phẩm phục vụ thị trường.

Phát triển du lịch trải nghiệm nhằm gìn giữ và lan tỏa di sản văn hóa Chăm

Nhằm phát huy giá trị các làng nghề truyền thống, thời gian qua chính quyền địa phương đã đẩy mạnh phát triển mô hình du lịch trải nghiệm tại các làng nghề Chăm. Du khách khi đến tham quan không chỉ tìm hiểu quy trình sản xuất mà còn được trực tiếp tham gia một số công đoạn như nhào đất, nặn gốm, dệt thổ cẩm, giao lưu với các nghệ nhân. Bên cạnh đó, nhiều chương trình du lịch còn lồng ghép hoạt động trình diễn nghệ thuật dân gian, giới thiệu ẩm thực truyền thống tại các hợp tác xã, nhà sinh hoạt cộng đồng và các cơ sở dịch vụ du lịch do người Chăm tổ chức tại địa phương.

Sản phẩm thổ cẩm của Hợp tác xã dệt thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp (xã Ninh Phước, Khánh Hòa).

Sản phẩm thổ cẩm của Hợp tác xã dệt thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp (xã Ninh Phước, Khánh Hòa).

Ông Nguyễn Long Biên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết, tỉnh xác định phát triển kinh tế - xã hội phải gắn với công tác bảo tồn di sản, bảo đảm cộng đồng người Chăm được thụ hưởng trực tiếp từ các giá trị văn hóa truyền thống. Khánh Hòa đã phê duyệt Đề án quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” giai đoạn 2025 - 2028 và những năm tiếp theo với tổng kinh phí thực hiện hơn 205 tỷ đồng.

Theo mục tiêu đề án, năm 2026 sẽ đưa di sản “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” ra khỏi tình trạng cần bảo vệ khẩn cấp, đến năm 2027 xây dựng tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, đăng ký nhãn hiệu “Gốm Chăm” cho sản phẩm gốm Bàu Trúc; đồng thời hoàn thành quy hoạch bảo vệ không gian văn hóa làng gốm Bàu Trúc và phát triển mô hình du lịch cộng đồng tại làng nghề. Giai đoạn từ năm 2028 đến năm 2030 và những năm tiếp theo, tỉnh hướng tới mục tiêu đề nghị ghi danh “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Du khách tham quan, tìm hiểu nghề dệt thổ cẩm tại Hợp tác xã dệt thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp (xã Ninh Phước, Khánh Hòa).

Du khách tham quan, tìm hiểu nghề dệt thổ cẩm tại Hợp tác xã dệt thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp (xã Ninh Phước, Khánh Hòa).

Trong chiến lược này, chính quyền địa phương đóng vai trò "nhạc trưởng" triển khai quy hoạch và đầu tư hạ tầng, tạo điều kiện để các doanh nghiệp lữ hành làm cầu nối đưa du khách đến với di sản. Đặc biệt, đội ngũ thợ lành nghề được xác định là lực lượng nòng cốt trực tiếp gìn giữ và trao truyền giá trị truyền thống. Thông qua việc bồi dưỡng kỹ năng làm du lịch chuyên nghiệp, mỗi người thợ sẽ trở thành một “đại sứ văn hóa” trực tiếp giới thiệu tinh hoa của dân tộc tiếp cận gần hơn với du khách trong và ngoài nước.

Việc gắn kết chặt chẽ giữa bảo tồn và phát triển không chỉ được kỳ vọng sẽ “hồi sinh” mạnh mẽ các nghề gốm, nghề dệt thủ công truyền thống của đồng bào Chăm mà còn mở ra hướng sinh kế bền vững cho cộng đồng. Đây chính là mảnh ghép quan trọng để làm phong phú thêm hệ sinh thái du lịch văn hóa, góp phần định vị bản sắc riêng biệt của Khánh Hòa trên bản đồ du lịch Việt Nam./.

Có thể bạn quan tâm

Xuất khẩu lao động giúp người dân miền núi Thanh Hóa giảm nghèo

Xuất khẩu lao động giúp người dân miền núi Thanh Hóa giảm nghèo

Nhiều năm qua, tỉnh Thanh Hóa đã đẩy mạnh việc đưa người lao động của các xã miền núi đi làm việc ở nước ngoài. Nhiều người sau khi trở về đã có số vốn lớn để phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, từ các thôn bản nghèo đang còn nhà cửa đơn sơ, tới nay đã xuất hiện nhiều ngôi nhà kiên cố, đời sống người dân đã ổn định hơn trước.

Bứt phá tiến độ, hiện thực hóa giấc mơ trường mới kiên cố nơi biên cương

Bứt phá tiến độ, hiện thực hóa giấc mơ trường mới kiên cố nơi biên cương

Nằm trong đại dự án 21 trường liên cấp với tổng mức đầu tư hơn 7.700 tỷ đồng, 10 công trình giai đoạn 1 tại các xã biên giới Nghệ An đang bước vào chặng nước rút quyết định. Dù đối mặt với vô vàn áp lực từ thời tiết khắc nghiệt đến điều chỉnh kỹ thuật do sạt lở, các mũi thi công vẫn căng mình bám công trường, đưa 9/10 dự án giai đoạn 1 đạt mốc 80-90% khối lượng. Sự đồng lòng ấy đang hiện thực hóa giấc mơ trường mới kiên cố, kịp thời đón các em nhỏ dân tộc thiểu số vào lớp đúng ngày khai giảng.

Định hướng phát triển dâu tằm tơ thành ngành kinh tế chủ lực

Định hướng phát triển dâu tằm tơ thành ngành kinh tế chủ lực

Trong chiến lược phát triển nông nghiệp, Cao Bằng xác định nghề trồng dâu, nuôi tằm là một hướng đi tiềm năng, có thể tạo sinh kế bền vững cho người dân và nâng cao giá trị kinh tế địa phương. Hiện toàn tỉnh có 31 xã, phường tham gia sản xuất với hơn 2.700 hộ, diện tích dâu hơn 1.200 ha, sản lượng kén đạt khoảng 829 tấn/năm. Có thể nói, Cao Bằng rất có tiềm năng để phát triển trồng dâu nuôi tằm, tuy nhiên, sản phẩm chủ yếu mới dừng ở khâu nguyên liệu, tiêu thụ qua thương lái, chưa có nhà máy chế biến sâu để hoàn thiện chuỗi giá trị.

Trăm năm sầu riêng Đắk Lắk - Bài 2: Để vị ngọt sầu riêng đi tiếp trăm năm

Trăm năm sầu riêng Đắk Lắk - Bài 2: Để vị ngọt sầu riêng đi tiếp trăm năm

Lập kỷ lục 3,86 tỷ USD trong năm 2025, sầu riêng tiếp tục dẫn đầu nhóm rau quả xuất khẩu của Việt Nam; riêng Đắk Lắk đóng góp khoảng 1,1 tỷ USD. Bảy tháng của năm 2026, cả nước đã xuất khẩu 493.000 tấn, thu về 950,7 triệu USD. Bước vào cao điểm thu hoạch tại Tây Nguyên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định kim ngạch cả năm chắc chắn vượt 4 tỷ USD.

Trăm năm sầu riêng Đắk Lắk - Bài 1: 'Người gác gió' đi qua thế kỷ

Trăm năm sầu riêng Đắk Lắk - Bài 1: 'Người gác gió' đi qua thế kỷ

Đứng bên những lô cà phê trong đồn điền CADA để chắn gió, sầu riêng bén rễ trên đất Đắk Lắk từ hơn một thế kỷ trước. Từ những cây hạt nằm rải rác, Đắk Lắk nay đã mở thành vùng nguyên liệu lớn nhất cả nước, dự kiến thu hơn 544.000 tấn trong năm 2026. Đi qua một thế kỷ, cây sầu riêng mở thêm sinh kế; bước vào chặng đường của ngành hàng tỷ USD, người trồng và doanh nghiệp phải giữ chất lượng, số hóa quy trình, quản trị vùng trồng và giữ niềm tin của thị trường.

Lốc xoáy tốc mái, hư hỏng 47 căn nhà ở Cao Bằng

Lốc xoáy tốc mái, hư hỏng 47 căn nhà ở Cao Bằng

Chiều ngày 12/8, vào khoảng 15h00, trên địa bàn tỉnh Cao Bằng đã xảy ra mưa dông kèm lốc xoáy, gây thiệt hại về nhà ở và một số công trình công cộng. Theo báo cáo nhanh của Chi cục Tài nguyên nước tỉnh Cao Bằng, thiên tai ảnh hưởng đến các xã Trà Lĩnh, Quang Hán, Quảng Uyên và Đức Long.

Kết nối nguồn lực xã hội với nhu cầu thực tế của nông dân

Kết nối nguồn lực xã hội với nhu cầu thực tế của nông dân

Ngày 12/8, tại xã Cư Jút, Hội Nông dân và Tỉnh đoàn Lâm Đồng phối hợp với Báo Tuổi Trẻ, Công ty Cổ phần Greenfeed Việt Nam tổ chức trao vốn Chương trình “Tiếp sức nhà nông” cho 40 hộ nông dân có hoàn cảnh khó khăn và có con em vượt khó, học giỏi trên địa bàn.

Sắp xếp mạng lưới trường học: Phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu phát triển giáo dục

Sắp xếp mạng lưới trường học: Phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu phát triển giáo dục

Nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục, bảo đảm quyền học tập của trẻ em, học sinh và từng bước hình thành các cơ sở giáo dục quy mô phù hợp, nâng cao chất lượng, thời gian gần đây, toàn bộ hệ thống chính trị thành phố Huế đã phối hợp chặt chẽ, triển khai nhanh chóng, hiệu quả việc sắp xếp các trường mầm non, phổ thông công lập trực thuộc UBND phường, xã.

Tạo nền tảng học tập tốt nhất cho học sinh vùng biên

Tạo nền tảng học tập tốt nhất cho học sinh vùng biên

Sáu trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học - Trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền của thành phố Đà Nẵng sẽ chính thức khánh thành đồng loạt đi vào hoạt động từ Ngày Khai giảng năm học mới 2026 - 2027. 

Giữ màu xanh rừng lim cổ thụ nơi biên giới

Giữ màu xanh rừng lim cổ thụ nơi biên giới

Hơn 60 ha rừng lim xanh với hàng nghìn cây gỗ quý có tuổi đời nhiều thập kỷ tại vùng biên giới Hà Tĩnh đang được Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn bảo vệ nghiêm ngặt. Giữa điều kiện thời tiết nắng nóng, lực lượng quản lý rừng vẫn duy trì tuần tra, kiểm soát cửa rừng, chủ động phòng cháy, chữa cháy và ứng dụng công nghệ để kịp thời phát hiện những nguy cơ bất thường.

Xây dựng chuỗi giá trị gắn nông nghiệp với du lịch, dịch vụ

Xây dựng chuỗi giá trị gắn nông nghiệp với du lịch, dịch vụ

Sau một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, xã miền núi Cao Bồ (Tuyên Quang) từng bước ổn định tổ chức, nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở và tạo chuyển biến trong phục vụ người dân. Từ lợi thế về chè Shan tuyết, cá tầm, ruộng bậc thang và văn hóa Dao, địa phương đang từng bước chuyển từ phát triển sản xuất đơn thuần sang xây dựng chuỗi giá trị gắn nông nghiệp với du lịch, dịch vụ.

Hái lá thu tiền triệu từ cây chúc

Hái lá thu tiền triệu từ cây chúc

Từ loài cây vốn chỉ được trồng để lấy trái, cây chúc ở khu vực miền núi An Giang nay được người dân khai thác thêm giá trị từ những tán lá xanh. Lá chúc được thị trường ưa chuộng, trở thành nguồn thu nhập thường xuyên, mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho nhiều hộ dân ở vùng Bảy Núi An Giang.

Con đường mang tên hạnh phúc ở vùng cao xứ Lạng

Con đường mang tên hạnh phúc ở vùng cao xứ Lạng

Một con đường dài gần 3 km, rộng 3 m, xuyên qua đồi núi, vực sâu kết nối khu dân cư Lân Nóng, thôn Loi, xã Cai Kinh, tỉnh Lạng Sơn với bên ngoài đã được hoàn thành sau hơn 5 tháng thi công thần tốc.

Không để trường phổ thông nội trú biên giới xây xong nhưng chậm đưa vào hoạt động

Không để trường phổ thông nội trú biên giới xây xong nhưng chậm đưa vào hoạt động

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Công văn số 5241/BGDĐT-GDPT gửi Ủy ban nhân dân 22 tỉnh, thành phố, hướng dẫn xây dựng, phê duyệt và tổ chức thực hiện Đề án tổ chức và vận hành các trường phổ thông nội trú, bảo đảm các trường được đưa vào hoạt động đồng bộ, an toàn, hiệu quả ngay từ năm học 2026-2027.

Trao 'cần câu' tạo sinh kế bền vững cho các hộ nghèo ở vùng khó khăn

Trao 'cần câu' tạo sinh kế bền vững cho các hộ nghèo ở vùng khó khăn

Từ những con trâu, con bò, đàn gia cầm được hỗ trợ, nguồn vốn ưu đãi được vay để đầu tư sản xuất, nhiều hộ nghèo, cận nghèo ở Thanh Hóa đang từng bước tạo dựng sinh kế, nâng cao thu nhập và cải thiện cuộc sống. Không chỉ giúp người dân có thêm tư liệu sản xuất, các chính sách hỗ trợ còn tạo điều kiện để mỗi gia đình chủ động phát triển kinh tế, từng bước thoát nghèo.

45 năm người mẹ vùng biên ngóng tin con

45 năm người mẹ vùng biên ngóng tin con

Dưới chân dãy Tây Côn Lĩnh, nơi những dãy núi trùng điệp ôm lấy vùng biên giới Thanh Thủy (Tuyên Quang), có một người mẹ đã dành gần trọn cuộc đời để nhớ về người con trai cả hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. 

Quảng Trị: Mưa lũ chia cắt nhiều bản làng vùng biên giới

Quảng Trị: Mưa lũ chia cắt nhiều bản làng vùng biên giới

Sáng 11/8, UBND xã A Dơi, tỉnh Quảng Trị thông tin, mưa lớn kéo dài trong những ngày qua khiến nhiều cầu, ngầm, tràn trên tuyến Tỉnh lộ 586 và các tuyến đường dân sinh qua địa bàn xã bị ngập, nước chảy xiết, gây chia cắt giao thông nhiều bản làng, ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân.

Hiệu quả các chính sách vùng đồng bào Khmer ở An Giang

Hiệu quả các chính sách vùng đồng bào Khmer ở An Giang

Những con đường bê tông nối dài, những ngôi nhà kiên cố, cùng các mô hình sản xuất, làng nghề truyền thống ngày một khởi sắc đang cho thấy diện mạo mới ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh An Giang đang đổi thay từng ngày.

Phát huy sức dân ngăn chặn buôn lậu trên tuyến biên giới

Phát huy sức dân ngăn chặn buôn lậu trên tuyến biên giới

Tỉnh An Giang có đường biên giới đất liền dài gần 150 km, bờ biển dài khoảng 200km, vùng biển rộng 63.000 km², có nhiều cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu quốc gia và nhiều sông, rạch, đường mòn lối mở nên tình hình buôn lậu thuốc lá diễn biến khá phức tạp.

Quảng Ngãi tăng tốc hoàn thành 4 trường nội trú vùng biên trước 25/8

Quảng Ngãi tăng tốc hoàn thành 4 trường nội trú vùng biên trước 25/8

Ngày 10/8, ông Hồ Văn Niên, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy cùng đoàn công tác tỉnh Quảng Ngãi đã đi kiểm tra, nắm tình hình, tiến độ xây dựng 4 Trường Phổ thông Nội trú liên cấp Tiểu học - Trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền Rờ Kơi, Mô Rai, Sa Loong và Dục Nông.

Giữ nghề dệt lanh, nối dài mạch nguồn văn hóa Mông

Giữ nghề dệt lanh, nối dài mạch nguồn văn hóa Mông

Trải qua nhiều thế hệ, nghề dệt lanh đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của đồng bào Mông ở xã Lùng Tám, tỉnh Tuyên Quang. Từ cây lanh trên nương, qua bàn tay khéo léo của người phụ nữ Mông, những sợi lanh được se, dệt, nhuộm, thêu thành những tấm vải mang đậm dấu ấn văn hóa dân tộc.

Chuyển từ tư duy triển khai nhiệm vụ sang kiến tạo giá trị

Chuyển từ tư duy triển khai nhiệm vụ sang kiến tạo giá trị

Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về "đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia", Phú Thọ đang từng bước đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển mới. Từ chính quyền số, cải cách hành chính, kinh tế số đến triển khai Đề án 06 của Chính phủ, nhiều kết quả bước đầu đã tạo chuyển biến rõ nét. Tuy nhiên, để chuyển đổi số trở thành nền tảng tăng trưởng nhanh, bền vững, Phú Thọ cần tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng, nhân lực và cơ chế.

Đồng Tháp: Nhộn nhịp thu hoạch lúa Hè Thu ở khu vực biên giới

Đồng Tháp: Nhộn nhịp thu hoạch lúa Hè Thu ở khu vực biên giới

Hiện nay, trên các cánh đồng ở những địa phương khu vực biên giới của tỉnh Đồng Tháp như: xã Thường Phước, Tân Hồng và phường Hồng Ngự, Thường Lạc đang nhộn nhịp bước vào vụ thu hoạch lúa Hè Thu. Vụ lúa năm nay, năng suất lúa đạt khá, tình hình tiêu thụ thuận lợi với giá cao hơn vụ lúa trước đó nên bà con nông dân phấn khởi.