Tận dụng ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do

Tận dụng ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do
Bà Phạm Quỳnh Mai, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách Thương mại Đa biên, Bộ Công Thương cho biết, MSMEs chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp và sử dụng hơn một nửa lực lượng lao động trong các nền kinh tế của Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC). MSMEs có đóng góp đáng kể vào tăng trưởng kinh tế, với tỷ lệ đóng góp từ 20% đến 50% GDP ở phần lớn các nền kinh tế thành viên APEC. Có thể nói MSMEs là những động cơ phát triển và đổi mới trong khu vực APEC.
Tiến sĩ Raijan Sudesh Ratna, Chuyên gia Ủy ban Kinh tế - Xã hội khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Liên Hiệp Quốc phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Xuân Anh – TTXVN
Tiến sĩ Raijan Sudesh Ratna, Chuyên gia Ủy ban Kinh tế - Xã hội khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Liên Hiệp Quốc phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Xuân Anh – TTXVN

Tuy nhiên, chỉ có một tỷ lệ giới hạn các MSMEs tham gia vào các hoạt động thương mại ở nước ngoài do nhận thức hạn chế trong việc tận dụng các FTA để tích hợp hiệu quả vào các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Tiến sĩ Raijan Sudesh Ratna, Chuyên gia Ủy ban Kinh tế - Xã hội khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Liên Hiệp Quốc (UNESCAP) thông tin, tính tới tháng 5/2018, khu vực Châu Á- Thái Bình Dương có 179 Hiệp định Thương mại khu vực (RTAs – bao gồm cả FTA) đang có hiệu lực, chiếm 62,3% tổng số các RTAs trên toàn cầu.

Theo Tiến sĩ Raijan Sudesh Ratna, các FTA đều tập trung vào các vấn đề thương mại hàng hóa và ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Cụ thể, các FTA tạo điều kiện cho doanh nghiệp nước này thúc đẩy xuất khẩu đến các thị trường thành viên khác nhưng ngược lại cũng tạo ra áp lực cạnh tranh do gia tăng nhập khẩu từ khu vực.

Các FTA được ký kết với mục tiêu tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tiếp cận thị trường, thu hút đầu tư trực tiếp và đơn giản hóa các thủ tục xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, trên thực tế các MSMEs chưa tiếp cận và tận dụng được những ưu đãi mà Hiệp định Thương mại khu vực mang lại để đẩy mạnh thương mại.

Kết quả khảo sát 200 doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar cho thấy các doanh nghiệp cho rằng chỉ có 20% các FTA mang lại sự minh bạch. Trong khi đó, 70% doanh nghiệp cho biết họ thiếu thông tin về các FTA, 70% thiếu sự hỗ trợ và hướng dẫn về FTA từ Chính phủ, 38% doanh nghiệp cho biết thiếu kiến thức, thông tin về xuất khẩu...

Các chuyên gia phân tích, nguyên nhân của việc hạn chế tận dụng các ưu đãi từ FTA của MSMEs là do nội dung các điều khoản, quy tắc để áp dụng các FTA đặc biệt là điều khoản về nguồn gốc xuất xứ hàng hóa quá phức tạp khiến các MSMEs khó nắm bắt và áp dụng.
Đại diện Mexico chia sẻ thông tin tại hội thảo. Ảnh: Xuân Anh - TTXVN
Đại diện Mexico chia sẻ thông tin tại hội thảo. Ảnh: Xuân Anh - TTXVN

Thậm chí có nhiều điều khoản về nguồn gốc xuất xứ hàng hóa được cho là ưu đãi nhưng thực chất được thiết kế để hạn chế hoặc ngăn cản quốc gia này xuất khẩu một mặt hàng nào đó vào quốc gia kia.
 
Điển hình như quy định về điều kiện để Singarpore được hưởng ưu đãi thuế khi xuất khẩu sản phẩm sốt cà chua vào Mỹ là phải sử dụng 100% nguyên liệu cà chua được trồng ở Singapore và phụ gia của Singapore hoặc Mỹ. Trên thực tế, Singapore không có khả năng trồng cà chua mà chủ yếu nhập khẩu ở các nước khác rồi chế biến.

Một vấn đề nữa là năng lực kinh tế của các thành viên trong một FTA là khác nhau, nhưng với xu hướng hiện nay, chính sách ưu đãi trong các FTA dành cho các nước yếu ngày càng giảm, thay vào đó là “sự công bằng” cứng nhắc.

Mặt khác, hiện nay có quá nhiều FTA được ký kết, phạm vi chồng lấn lên nhau khiến doanh nghiệp lúng túng trong việc lựa chọn ưu đãi nào là phù hợp và có lợi nhất. Và để được hưởng các ưu đãi từ FTA, doanh nghiệp phải bỏ ra khá nhiều chi phí để tuân thủ các thủ tục.

Để giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa tận dụng tốt ưu đãi từ các FTA, các chuyên gia cho rằng, cần có giải pháp để hỗ trợ MSMEs trang bị kiến thức và kỹ năng về sử dụng FTA, qua đó giúp họ tiếp cận tốt hơn với thị trường khu vực và toàn cầu.

Tiến sĩ Raijan Sudesh Ratna cho rằng, trong quá trình đàm phán FTA, Chính phủ các quốc gia cần tham vấn thông tin các bên liên quan; trong đó có cộng đồng  MSMEs để lường trước các khó khăn, thách thức mà những doanh nghiệp này gặp phải khi tham gia thị trường mới. Thêm vào đó, các cơ quan quản lý cần đơn giản hóa quy trình cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) nhằm tiết kiệm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp khi xuất khẩu.

Mặt khác, cần nâng cao sự minh bạch và khả năng tiếp cận thông tin lien quan  tới FTA cho doanh nghiệp. Đồng thời, phải đẩy mạnh sự liên kết, hợp tác để nâng cao năng lực thương mại cho các doanh nghiệp và ngành hàng.

Hàn Quốc được xem là một trong những quốc gia áp dụng thành công các FTA để đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa ở khu vực châu Á- Thái Bình Dương. Ông Jang Jin –deok, Phó Giám đốc Phòng hợp tác FTA, Cục Hải Quan Hàn Quốc cho biết, tỷ lệ áp dụng các FTA vào xuất nhập khẩu của Hàn Quốc đang tăng khá nhanh trong vài năm trở lại đây, đến năm 2017, tỷ lệ này đã đạt 68% tổng khối lượng trao đổi hàng hóa với nước ngoài.

Tại Hàn Quốc, các công ty lớn có tỷ lệ tận dụng FTA trong xuất khẩu hàng hóa cao hơn các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, ở chiều nhập khẩu, mức độ tận dụng các FTA của các doanh nghiệp nhỏ và vừa lại tốt hơn.

Ông Jang Jin –deok chia sẻ, hầu hết các doanh nghiệp nhỏ đều không có bộ phận hay chuyên gia nghiên cứu các quy định, cách thức xin cấp C/O theo yêu cầu của từng FTA, vì vậy Hải quan Hàn Quốc đã thành lập bộ phận hỗ trợ để hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện các thủ tục để được hưởng ưu đãi từ các FTA phù hợp.

Thêm vào đó, để hỗ trợ MSMEs tận dụng tốt hơn các ưu đãi từ các FTA vào xuất khẩu hàng hóa, Chính phủ Hàn Quốc đã cho xây dựng phần mềm FTA –PASS giúp các doanh nghiệp thực hiện các thủ tục và cấp C/O.

Thông qua phần mềm này, doanh nghiệp có thể đánh giá được mức độ đáp ứng các quy tắc của FTA mình áp dụng, đăng ký xin cấp C/O điện tử đồng thời quản lý và lưu trữ C/O. Trong khi các doanh nghiệp lớn thường đầu tư hệ thống quản lý mức độ tuân thủ quy định FTA riêng thì FTA –PASS là phần mềm miễn phí và được sử dụng rộng rãi và hiệu quả trong cộng đồng các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Hàn Quốc.

Trong khi đó, ở Indonesia, Chính phủ đã cho thành lập tới 5 trung tâm hỗ trợ áp dụng FTA tại các khu vực kinh tế lớn là Jakarta, Bandung, Surabaya, Medan và Makassar.

Ông Dedi Budiman Hakim, chuyên gia Trường Đại học Nông nghiệp Bogor, Indonesia cho biết, mục tiêu của việc thành lập các trung tâm hỗ trợ FTA của Indonesia là xây dựng mối quan hệ chặt chẽ giữa doanh nghiệp với chính quyền địa phương.
Qua đó, cung cấp đầy đủ thông tin về chính sách, thị trường liên quan đến các FTA, đồng thời hỗ trợ giải quyết nhanh nhất các khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp trong quá trình làm hồ sơ hưởng ưu đãi, góp phần nâng cao tỷ lệ tận dụng  ưu đãi từ FTA trong trao đổi thương mại hàng hóa./.
Xuân Anh
Báo ảnh Dân tộc và Miền núi/TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Đưa dòng vốn chính sách đến đúng địa chỉ

Đưa dòng vốn chính sách đến đúng địa chỉ

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, yêu cầu đặt ra với tỉnh Phú Thọ không chỉ là huy động đủ nguồn lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, mà quan trọng hơn là đưa nguồn lực ấy đến đúng nơi, đúng đối tượng, đúng nhu cầu.

Đối thoại, tháo gỡ điểm nghẽn thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển

Đối thoại, tháo gỡ điểm nghẽn thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển

Chiều 11/9, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam phối hợp với Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Tuyên Quang tổ chức Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) 2026 - Vòng đối thoại địa phương tỉnh Tuyên Quang, với sự tham dự của lãnh đạo tỉnh, chuyên gia kinh tế cùng đông đảo doanh nhân, doanh nghiệp trên địa bàn.

Trẻ hóa cán bộ tạo chuyển biến từ cơ sở

Trẻ hóa cán bộ tạo chuyển biến từ cơ sở

Từ ngày 1/7/2026, 888 thôn, bản, tổ dân phố mới trên địa bàn tỉnh Điện Biên chính thức đi vào hoạt động sau sắp xếp. Tại nhiều địa phương, người dân tín nhiệm bầu những cán bộ trẻ làm Bí thư Chi bộ, trưởng thôn, bản. Với sự năng động, tinh thần trách nhiệm và khả năng tiếp cận công nghệ, đội ngũ này đang từng bước đổi mới cách tuyên truyền, vận động nhân dân, nâng cao hiệu quả công việc ở cơ sở.

Khai thác chỉ dẫn địa lý, mở rộng thị trường đặc sản vùng dân tộc thiểu số

Khai thác chỉ dẫn địa lý, mở rộng thị trường đặc sản vùng dân tộc thiểu số

Theo bà Hà Kiều Oanh, Phó trưởng Phòng Phát triển năng lực xúc tiến thương mại, Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương, chỉ dẫn địa lý không chỉ là công cụ bảo hộ nguồn gốc và danh tiếng sản phẩm mà còn là nền tảng để nâng cao giá trị, củng cố niềm tin thị trường và mở rộng đầu ra cho đặc sản vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Những “công bộc xã” bền bỉ đưa thủ tục hành chính về thôn

Những “công bộc xã” bền bỉ đưa thủ tục hành chính về thôn

Đều đặn ngày thứ 2 đầu tuần, nhóm cán bộ của UBND xã Tà Năng (Lâm Đồng) lại cùng nhau về tận các thôn, buôn để làm thủ tục hành chính lưu động cho người dân. Sau hơn một năm, họ dần trở thành những “công bộc” kéo gần khoảng cách giữa cán bộ xã với nhân dân.

Khai thác sức cầu nội địa, mở rộng đầu ra cho sản phẩm vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Khai thác sức cầu nội địa, mở rộng đầu ra cho sản phẩm vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Theo ông Đào Đức Huấn, Trưởng phòng Quản lý OCOP và Du lịch nông thôn, Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sản phẩm vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, sản phẩm OCOP dù đã có nhiều cải tiến song vẫn cần tiếp tục thay đổi để nâng giá bán và tăng sức lan tỏa trên thị trường.

Đổi mới về quản trị phát triển giáo dục, dồn lực cho vùng khó khăn

Đổi mới về quản trị phát triển giáo dục, dồn lực cho vùng khó khăn

Năm học 2026-2027 đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ, thực chất của ngành Giáo dục trong triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Trọng tâm năm học này là đổi mới mạnh mẽ quản trị phát triển giáo dục; cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, các cuộc thi mang tính hình thức, hội họp không cần thiết; tập trung nguồn lực tháo gỡ những “điểm nghẽn” của ngành Giáo dục, nhất là tại các địa bàn, vùng còn nhiều khó khăn.

Nông sản đắt hàng nhờ nhãn hiệu OCOP và truy xuất nguồn gốc

Nông sản đắt hàng nhờ nhãn hiệu OCOP và truy xuất nguồn gốc

Tỉnh Phú Thọ có nhiều sản vật đặc trưng, mang đậm dấu ấn vùng miền. Trước đây, phần lớn nông sản được sản xuất nhỏ lẻ, chủ yếu phục vụ thị trường trong tỉnh và khu vực lân cận. Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) đã tạo động lực để các địa phương khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế, từng bước đổi mới phương thức sản xuất và tư duy phát triển sản phẩm.

Vượt khó đưa học sinh vùng cao vào năm học mới

Vượt khó đưa học sinh vùng cao vào năm học mới

Năm học 2026-2027 đã đến. Ở những địa bàn vùng cao tỉnh Điện Biên, để học sinh có thể đến trường đầy đủ trong ngày khai giảng, các thầy cô giáo đang nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn, từ vận động học sinh ra lớp đến chuẩn bị trường lớp, cơ sở vật chất và những điều kiện cần thiết cho một năm học mới.

Cuộc sống mới của đồng bào dân tộc biên giới Tây Ninh

Cuộc sống mới của đồng bào dân tộc biên giới Tây Ninh

Tỉnh Tây Ninh đang triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nhiều lĩnh vực được ghi nhận với những kết quả tích cực, tạo nền tảng vững chắc để hoàn thành các mục tiêu của năm 2026.

Phát động đợt thi đua cao điểm '80 ngày hành động vì cộng đồng'

Phát động đợt thi đua cao điểm '80 ngày hành động vì cộng đồng'

Ngày 3/9, tại Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học Nấm Dẩn (xã Nấm Dẩn, tỉnh Tuyên Quang), Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phối hợp với Hội Chữ thập đỏ tỉnh Tuyên Quang tổ chức Lễ phát động cấp quốc gia đợt thi đua cao điểm “80 ngày hành động vì cộng đồng”, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Hội Chữ thập đỏ Việt Nam (23/11/1946 - 23/11/2026).

Đời sống đồng bào dân tộc thiểu số ở TP Hồ Chí Minh khởi sắc

Đời sống đồng bào dân tộc thiểu số ở TP Hồ Chí Minh khởi sắc

Trong suốt chăng đường xây dựng và phát triển đất nước, TP Hồ Chí Minh đã triển khai nhiều chính sách, cách làm hay, chương trình hỗ trợ linh hoạt, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào các dân tộc. Nhân dịp kỷ niệm 81 năm ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026), phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc đã có cuộc phỏng vấn ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Thành phố Hồ Chí Minh, để làm rõ hơn những chuyển biến tích cực trong đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), đặc biệt trong giai đoạn đất nước đang đổi mới, phát triển và hội nhập.

Tết Độc lập nơi đảo tiền tiêu của Tổ quốc

Tết Độc lập nơi đảo tiền tiêu của Tổ quốc

Nhân 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hòn Khoai cùng các lực lượng đứng chân trên đảo đã tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, tạo không khí vui tươi, đoàn kết, góp phần giáo dục truyền thống, nâng cao ý thức trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia trên biển.

Hợp tác mở không gian phát triển vùng biên giới - Bài cuối: Hợp tác bén rễ trên những vườn cây

Hợp tác mở không gian phát triển vùng biên giới - Bài cuối: Hợp tác bén rễ trên những vườn cây

Không có đường biên trực tiếp với Lào, nhưng Đắk Lắk đang triển khai các thỏa thuận hợp tác với Champasak, Attapeu, Salavan và Sekong. Từ đề nghị của Attapeu về chuyên gia và kỹ thuật sầu riêng, một hướng hợp tác mới đang hiện rõ: kết nối vùng nguyên liệu bằng tri thức, hợp tác xã và cơ chế theo dõi đến cùng.

Hợp tác mở không gian phát triển vùng biên giới - Bài 1: Từ đường biên đến hành lang phát triển

Hợp tác mở không gian phát triển vùng biên giới - Bài 1: Từ đường biên đến hành lang phát triển

Cùng hướng tới một không gian hợp tác rộng hơn với tỉnh Mondulkiri của Vương quốc Campuchia và các tỉnh Nam Lào, hai tỉnh Lâm Đồng và Đắk Lắk đang đứng trước yêu cầu chuyển những bản ghi nhớ cấp tỉnh thành dòng hàng, vùng nguyên liệu, chương trình chuyển giao kỹ thuật và sinh kế cụ thể ở khu vực biên giới. Giá trị của hợp tác vì thế không chỉ được đo bằng số cuộc gặp, mà bằng khả năng mở đường cho từng nhu cầu từ cơ sở đi đến đúng nơi giải quyết.

Đưa đặc sản từ bản làng vào ‘giỏ hàng’ thường xuyên của người tiêu dùng

Đưa đặc sản từ bản làng vào ‘giỏ hàng’ thường xuyên của người tiêu dùng

Theo ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), sản phẩm của đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã từng bước hiện diện rõ hơn trên thị trường, nhưng để đứng vững và tạo giá trị gia tăng tương xứng, cần chuyển từ tư duy đưa sản phẩm đi giới thiệu sang xây dựng năng lực để sản phẩm cạnh tranh, tiêu thụ lâu dài.