Những ngày vừa qua, do thời tiết nắng nóng kéo dài, nhiệt độ tại các tỉnh, thành trong cả nước tăng cao. Trên địa bàn tỉnh Lai Châu, thời tiết hanh khô kéo dài, độ ẩm không khí xuống thấp, cấp dự báo cáo cháy rừng chủ yếu đang ở cấp V (cấp cực kỳ nguy hiểm). Với phương châm "phòng là chính", tỉnh tăng cường phòng cháy, chữa cháy rừng, với quyết tâm hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy rừng gây ra, đồng thời kiểm soát chặt chẽ từng khu vực sản xuất nương rẫy đặc biệt là việc đốt nương của người dân để bảo vệ hơn 511.500 ha rừng.
Bước vào những ngày tháng 4, tỉnh Lai Châu cũng như một số tỉnh, thành trên cả nước phải đối mặt với thời tiết cực đoan. Nắng nóng kéo dài khiến cho thời tiết hanh khô, độ ẩm xuống thấp, chỉ số cảnh báo cháy rừng tại nhiều khu vực luôn nằm ở mức cao. Đây cũng là thời điểm trùng với thời vụ canh tác nương rẫy của đồng bào các dân tộc. Việc phát dọn thực bì, đốt nương làm rẫy chuẩn bị cho mùa vụ mới của người dân nếu không được kiểm soát chặt chẽ sẽ có nguy cơ cao gây ra cháy rừng.
Trước thực trạng này, UBND tỉnh Lai Châu đã có những chỉ đạo khẩn, yêu cầu các lực lượng chức năng, đặc biệt là kiểm lâm cần phối hợp chặt chẽ với chính quyền các địa phương để triển khai đồng bộ các giải pháp với quyết tâm cao nhất nhằm hạn chế thiệt hại do cháy rừng gây ra.
Điểm sáng trong công tác phòng cháy, chữa cháy rừng tại Lai Châu năm nay chính là sự thay đổi mạnh mẽ trong ý thức của cộng đồng và người dân. Tại tổ dân phố Sin Chải, phường Đoàn Kết, không khí lao động sản xuất diễn ra khẩn trương nhưng tuyệt đối tuân theo quy định về phòng chống cháy rừng.
Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, người dân nơi đây đã không còn đốt nương rẫy tùy tiện như trước. Thay vào đó, mỗi hộ gia đình khi canh tác có diện tích đất sát bìa rừng đều chủ động phát dọn thực bì sạch sẽ, phát quang thiết lập các đường băng cản lửa nhằm hạn chế tối đa nguy cơ cháy lan sang khu vực lân cận.
Anh Hoàng Cáo Chiêm, một người dân tại tổ dân phố Sin Chải chia sẻ, hiện gia đình anh đang vào mùa phát nương làm rẫy. Rút kinh nghiệm từ những vụ cháy trước, gia đình anh chỉ thực hiện đốt nương trong khoảng 5 đến 6 giờ tối khi gió đã lặng và thời tiết dịu mát hơn. Trước khi đốt, gia đình anh phải làm đường băng cản lửa thật kỹ để đảm bảo lửa không cháy lây lan vào những khu vực có rừng.
Để bảo vệ rừng ở mức cao nhất, tỉnh Lai Châu đã xây dựng một mạng lưới giám sát dày đặc. Hiện toàn tỉnh duy trì và tăng cường hoạt động của 874 tổ chuyên trách bảo vệ rừng. Đây là những lực lượng nòng cốt tại cơ sở, am hiểu địa bàn, có khả năng ứng phó "4 tại chỗ" ngay khi có sự cố cháy rừng xảy ra.
Không chỉ dừng lại ở việc tăng cường tuần tra kiểm soát, công tác vận động người dân ký cam kết bảo vệ rừng cũng được thực hiện quyết liệt. Đến nay, đã có hơn 16.000 hộ gia đình trên địa bàn tỉnh thực hiện ký cam kết bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy rừng. Nhiều bản trong tỉnh cũng có nhưng hương ước quy định riêng trong công tác bảo vệ rừng, đặc biệt là công tác phòng cháy, chữa cháy rừng.
Tại xã Bình Lư, một trong những địa bàn có diện tích rừng lớn, công tác bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy rừng được phân công cụ thể đến từng cán bộ. Trưởng phòng Kinh tế xã Bình Lư Trần Ngọc Quang cho biết, địa phương đã thành lập ban chỉ huy và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, đồng thời chỉ đạo các cơ quan chuyên môn xuống từng bản để tuyên truyền, tổ chức cho bà con ký cam kết về phòng cháy, chữa cháy rừng. Tại các điểm có nguy cơ cháy rừng cao, địa phương đôn đốc bà con phát quang thực bì làm đường băng cản lửa, trực chốt 24/24h để kịp thời phát hiện các điểm có nguy cơ cháy cao.
Với diện tích hơn 511.500 ha rừng, áp lực lên vai lực lượng kiểm lâm tỉnh Lai Châu là không hề nhỏ. Ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Lai Châu đã chỉ đạo Chi cục Kiểm lâm phối hợp cùng lực lượng công an, quân đội và chính quyền địa phương theo dõi, bám sát địa bàn, "ăn rừng, ngủ rừng" trong những ngày nắng nóng cao điểm.
Việc kiểm soát các hoạt động đốt nương làm rẫy được thực hiện nghiêm ngặt. Người dân muốn đốt nương phải đăng ký thời gian cụ thể với chính quyền và chỉ được thực hiện dưới sự giám sát hoặc hướng dẫn kỹ thuật của cán bộ kiểm lâm. Những khu vực rừng xung yếu, rừng đặc dụng được tăng cường các trạm gác và tuần tra thường xuyên để ngăn chặn mọi hành vi xâm hại.
Ông Nguyễn Sỹ Hà, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lai Châu cho biết, đơn vị chỉ đạo lực lượng kiểm lâm địa bàn đẩy mạnh công tác bảo vệ rừng, phòng chống cháy rừng với quan điểm xử lý nghiêm, không có vùng cấm đối với các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp. Mục tiêu cao nhất là hạn chế tối đa các vụ xâm hại rừng, đặc biệt là tuyệt đối không để xảy ra các vụ cháy rừng lớn trong mùa hanh khô năm nay.
Bảo vệ rừng không chỉ là nhiệm vụ cấp bách trong mùa nắng nóng, mà là hành trình bền bỉ lâu dài để giữ gìn môi trường sinh thái, môi trường sống, đảm bảo an ninh nguồn nước và phát triển kinh tế bền vững cho vùng đất biên cương Lai Châu. Sự chung tay của cả hệ thống chính trị và cộng đồng chính là "đường băng cản lửa" vững chắc nhất, ngăn chặn mọi nguy cơ tiềm ẩn cháy rừng trên địa bàn tỉnh./.
