Theo thống kê của Sở Công Thương và Công ty Điện lực Thanh Hóa, trên địa bàn tỉnh vẫn còn 761 hộ dân sống tại 23 bản, thuộc 9 xã miền núi chưa được sử dụng điện lưới quốc gia, chủ yếu thuộc các xã biên giới như Yên Nhân, Trung Lý, Tam Chung, Tam Lư và xã Mường Lý...
Các hộ dân chưa có điện lưới sống tản mạn thành các cụm dân cư khu vực miền núi và biên giới khác nhau, nên việc cấp điện đang còn nhiều khó khăn. Các hộ dân này mong một ngày nào đó có điện lưới để thắp sáng, sử dụng những tiện nghi của đời sống giữa đại ngàn vùng cao.
Tại bản Sa Lung, xã miền núi Mường Lý, dọc bờ sông Mã đang có 67 hộ dân sinh sống, dù các trung tâm xã không xa, nhưng các hộ dân sống tại thôn này vẫn chưa được sử dụng điện quốc gia. Một vài hộ dân trong bản Sa Lung có điều kiện đã mua pin hoặc mua tua bin nước đặt dưới sông suối để phát điện. Còn các hộ dân khác phải dùng đèn dầu, đèn pin và người dân phải làm hết mọi việc khi ánh mặt trời tắt hẳn, nấu cơm phải dùng củi lửa. Do người dân bản Sa Lung vẫn chưa có điện lưới nên họ không được tiếp cận với thông tin đại chúng, buổi tối ở đây chỉ có vài ánh đèn le lói, cuộc sống người dân khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo vẫn ở mức cao.
Anh Thảo A Phừ, bản Sa Lung, xã Mường Lý cho biết, nhiều năm chưa có điện lưới nên cuộc sống của gia đình rất khó khăn. Khi mùa hè tới, trời nắng nóng rất oi bức và khó chịu do không có điện để bật quạt, nhờ chính quyền sớm đầu tư hệ thống điện lưới quốc gia để người dân có điện sự dụng, phục vụ đời sống, sản xuất.
Tại bản Trung Tiến 1 và bản Trung thắng, xã Mường Lý, hiện có 88 hộ dân chưa được sử dụng điện lưới quốc gia, người dân nơi đây phải thắp đèn dầu, đèn chạy bằng ắc quy để thắp sáng. Việc nấu cơm phải dùng củi lửa, công việc hàng ngày phải làm hết mọi việc khi ánh mặt trời tắt hẳn. Bên cạnh đó, do không có điện lưới quốc gia nên người nơi đây không được tiếp cận với thông tin đại chúng, những ứng dụng tiến bô mới vào sản xuất.
Ông Bùi Văn Vương, bản Trung Tiến, xã Mường Lý cho biết, hàng ngày ông đi rừng, trồng sau, cuối buổi chiều phải làm hết mọi việc sinh hoạt khi trời đang còn sáng. Không có điện, ông phải nấu cơm, nấu canh bằng củi và bằng đóm; gia đình không xem được tivi, không xem được thông tin của nhà nước hàng ngày. Tuy không có điện lưới quốc gia, nhưng gia đình vẫn may mắn hơn các hộ dân khác khi đã có bóng đèn pin thắp sáng vào ban đêm. Ai cũng mong nhà nước sớm kéo điện lưới về đến bản.
Gia đình anh Thảo A Phừ, bản Sa Lung, xã miền núi Mường Lý chưa được sử dụng điện lưới, phải nấu cơm bằng bếp củi, thắp đèn pin.
Theo thống kê, xã Mường Lý còn khoảng 169 hộ dân sống tại các cụm dân cư thuộc 4 bản chưa có điện lưới, nguyên nhân là do nhiều hộ dân này sống tại các cụm dân cư xa trung tâm nên chưa thể kéo điện. Đối với bản Sa Lung, tỉnh đã có phương án xây dựng khu tái định cư, nhưng sau nhiều năm dự án tái định cư này vẫn chỉ nằm trên giấy và chưa thể thực hiện được do gặp nhiều vướng mắc. Do đó, việc kéo điện lưới chưa được thực hiện, gây bức xúc cho người dân trong bản.
Điện lực khu vực Mường Lát thông tin, khi nào dự án tái định cư này được hoàn thành thì đơn vị sẽ phối hợp với các bên liên quan kéo điện đến khu tái định cư cho người dân.
Ông Quách Văn Mỵ, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Lý cho hay, trên địa bàn xã có một số hộ chưa có điện lưới. Lý do là một số bản đang tiến hành xây dựng khu tái định cư tập trung nên bà con vẫn chưa có điện. Thời gian tới, xã tiếp tục kiến nghị cấp trên sớm có nguồn vốn đầu tư, xây mới công trình điện tại các thôn, bản vùng sâu, vùng xã, vùng đặc biệt khó khăn chưa có điện lưới quốc gia. Qua đó, giúp người dân có điện sử dụng, ổn định cuộc sống, góp phần phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số khó khăn.
Tại xã biên giới Trung lý, hiện có 110 hộ dân thuộc 3 bản chưa được sử dụng điện lưới quốc gia gồm bản Tà Cóm 9 hộ, bản Tung 61 hộ, bản Ma Hác 40 hộ. Hộ dân ở các bản này nằm khá xa trung tâm xã, việc sử dụng điện lưới vẫn là giấc mơ đối với các hộ dân này.
Theo ông Trần Văn Thắng - Chủ tịch UBND xã Trung Lý cho biết, trên địa bàn đang còn nhiều hộ dân sống tại bản Tung và Ma Hác chưa được sử dụng điện lưới quốc gia. Người dân hai bản này đang dùng tạm máy phát điện từ tua bin hơi nước và chưa có điện lưới. Địa phương mong tỉnh quan tâm, đẩy nhanh cấp vốn để xây khu tái định cư; đồng thời kết hợp với các sở, ngành, Công ty điện lực... sớm kéo điện lưới về khu vực này.
Nhiều hộ dân bản Trung tiến, xã miền núi Mường Lý chưa được sử dụng điện lưới.
Trên địa bàn các xã biên giới Tam Chung, xã Mường Lý, xã biên giới Pù Nhi, xã biên giới Trung Lý hiện hơn 400 hộ sống tại các bản là chưa có điện lưới quốc gia. Trong thời gian qua, Công ty Điện lực Thanh Hóa đã phối hợp với Sở Công Thương, chính quyền địa phương để khảo sát, lập phương án thực hiện dự án xây dựng công trình điện, để đưa điện lưới đến khu vực chưa có điện. Trước mắt, sẽ cấp điện cho các hộ có thể cấp được sớm nhất. Đối với cụm dân cư, các hộ ở xa trung tâm xã sẽ chờ tỉnh cấp nguồn vốn đầu tư xây dựng các công trình điện. Khi dự án hoàn thành, Công ty điện lực Thanh Hóa sẽ cấp điện cho người dân.
Ông Nguyễn Ngọc Hiệp, Đội trưởng Đội quản lý điện khu vực Mường Lát - Công ty Điện lực Thanh Hóa cho biết, những vùng chưa có điện lưới quốc gia chủ yếu là nơi có cụm dân cư sinh sống đặc biệt khó khăn có địa hình rộng lớn, đèo cao, vực sâu chia cắt, hạ tầng giao thông hạn chế. Những vùng này thường nằm xa trung tâm, biệt lập trong rừng, khu vực dân cư sinh sống không tập chung. Hiện Công ty Điện lực Thanh Hóa đã khảo sát, lập phương án đầu tư các công trình điện nhằm đưa điện đến với hộ dân, chòm bản chưa có điện.
Đối với các thôn, bản đã có dự án tái định cư, khi dự án tái định cư hoàn thành xây dựng và đi vào hoạt động, đơn vị sẽ cùng chủ đầu tư, chính quyền địa phương khảo sát, lập phương án cấp điện, đấu nối; giám sát để đưa trình vào vận hành, cấp điện cho người dân.
Hiện Sở Công Thương Thanh Hóa đã có văn bản báo cáo Tập đoàn Điện lực Việt Nam để đề nghị đầu tư, xây dựng công trình điện lưới nhằm cấp điện đến các hộ dân, thôn bản đặc biệt khó khăn này. Qua đó, giúp người dân có điện lưới sử dụng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương./.
