Bài 1: Thách thức lớn trong tái cơ cấu nông nghiệp
Tuy có nhiều lợi thế về nông nghiệp nhưng đầu tư phát triển chưa tương xứng với tiềm năng nên sản xuất nông nghiệp của tỉnh còn nhiều khó khăn, thách thức.
Nông dân huyện Tiểu Cần, Trà Vinh thu hoạch lúa đông xuân. Ảnh: Thanh Vũ - TTXVN Tiềm năng đa dạng
Xác định lợi thế về điều kiện đất đai, nhiều năm qua, Trà Vinh đã có sự tập trung đầu tư mạnh mẽ cho sản xuất nông nghiệp. Theo đó, nông nghiệp trở thành kinh tế chủ lực trong suốt hơn 25 năm qua kể từ khi tỉnh được tái thành lập (9/1992). Từ một tỉnh trồng lúa chỉ 1 – 2 vụ trong năm, năng suất bấp bênh, Trà Vinh đã vươn lên địa phương có sản lượng lúa bình quân 1,2 triệu tấn/năm. Giá trị sản xuất trồng trọt mỗi năm của tỉnh đạt trên 16.570 tỷ đồng. Bên cạnh đó, Trà Vinh còn có 17.000 ha vườn cây ăn trái được trồng tập trung các huyện ven sông Hậu, như: Cầu Kè, Càng Long, Tiểu Cần và một phần của huyện Châu Thành.
Về chăn nuôi, nhờ khí hậu ôn hòa, ít bị ngập lũ, mặt bằng rộng, nguồn nước dồi dào, nguồn phụ phẩm nông nghiệp đa dạng, nên Trà Vinh được lợi thế để phát triển. Nhiều năm nay, chăn nuôi giữ vị trí quan trọng trong sản xuất nông nghiệp của tỉnh. Tổng đàn gia súc, gia cầm của tỉnh hiện đứng thứ ba trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long, với khoảng 550.000 con gia súc, chủ yếu là bò, heo và khoảng hơn 4 triệu con gia cầm.
Ở lĩnh vực thủy sản, tỉnh có thế mạnh cả về nuôi trồng, khai thác biển; trong đó, nuôi trồng thủy sản giữ vị trí quan trọng về mặt giá trị. Thủy sản của tỉnh là một ngành tổng hợp cả trong đất liền, ven biển và trên biển về các mặt khai thác, nuôi trồng, chế biến và hậu cần dịch vụ nghề cá. Thời gian qua, thủy sản đạt được sự tăng trưởng quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2011-2015 đạt gần 2,6%, chiếm 30% trong cơ cấu giá trị ngành nông nghiệp và chiếm 10,64% trong tổng giá trị sản xuất toàn tỉnh. Tổng sản lượng thủy sản bình quân của tỉnh trong năm gần đây đạt trên 167.340 tấn; trong đó, nuôi trồng đạt gần 92.000 tấn, khai thác hơn 75.000 tấn. Ngành thủy sản còn tạo ra nhiều việc làm với khoảng 70.000 lao động địa phương, góp phần cải thiện mức sống và giải quyết nhiều vấn đề xã hội bức xúc khác.
Thách thức lớn
Tại Hội thảo chuyên đề “Nông nghiệp công nghệ cao gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp Trà Vinh” tổ chức vào đầu tháng 11, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Trà Vinh Phạm Minh Truyền cho biết, ngành trồng trọt của tỉnh đang bộc lộ nhiều hạn chế hạn chế.
Cụ thể là, sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, thiếu ổn định; năng suất, chất lượng nhiều loại sản phẩm còn thấp, giá thành cao, khả năng cạnh tranh yếu, thị trường thiếu ổn định, dễ bị tổn thương do thiên tai, dịch bệnh và biến động của thị trường; các hình thức liên kết trong sản xuất còn lỏng lẻo, thiếu tính ràng buộc, quy mô, phạm vi liên kết còn ở dạng mô hình.
Trong 5 năm gần đây, ngành chăn nuôi của liên tục tuột dốc, tỷ trọng giá trị chăn nuôi trong cơ cấu ngành nông nghiệp giảm từ 15% năm 2011 xuống còn 12% năm 2015. Nguyên nhân chính là do hạn chế về thị trường tiêu thụ, tình hình dịch bệnh quản lý chưa chặt chẽ thường xuyên xảy ra, giá cả đầu ra bấp bênh làm cho người chăn nuôi không mạnh dạn đầu tư phát triển đàn gia súc, gia cầm.
Điển hình trong năm 2017, giá lợn hơi, giá bò và cả giá thịt gia cầm đều giảm mạnh đã ảnh hưởng lớn đến nghề chăn nuôi của tỉnh. Chính sách khuyến khích phát triển trang trại chăn nuôi của tỉnh không còn thu hút được các tổ chức, hộ cá thể đầu tư cho chăn nuôi. Tình trạng chăn nuôi trên địa bàn tỉnh hầu hết chỉ còn hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, không đảm bảo được sự phát triển bền vững.
Còn đối với thủy sản, tuy là ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh nhưng sự tăng trưởng chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế. Cho đến nay, nghề nuôi trồng lẫn khai thác chưa có bước đột phá về năng suất, chất lượng; chưa tạo được thương hiệu uy tín để cạnh tranh với thị trường. Nghề khai thác biển của tỉnh được hình thành lâu đời, nhưng chỉ dừng lại phương thức đánh bắt truyền thống, ven bờ, giá trị sản phẩm không cao.
Nuôi trồng thủy sản tuy có bước phát triển lớn nhưng chỉ theo cách tự phát chứ chưa đảm bảo về mặt môi trường. Nghề nuôi tôm, nuôi cá lóc, cá da trơn thường xảy ra dịch bệnh. Liên tục trong 2 năm 2015 và 2016, nghề nuôi cá lóc với diện tích hơn 200 ha của cả tỉnh phải điêu đứng vì tình trạng ô nhiễm môi trường, dịch bệnh, giá cả tuột thấp vì “bí đầu ra”. Hàng ngàn hộ nông dân nuôi cá bị thua lỗ nặng đi đến treo ao.
Riêng về nghề nuôi tôm, theo thống kê của ngành nông nghiệp tỉnh thì trong 10 năm qua chưa thoát ra được tình trạng năm được mùa, năm mất. Đầu vụ nuôi tôm thường xảy ra dịch bệnh, thiếu nguồn con giống chất lượng, hệ thống thủy lợi phục vụ cũng như nguồn điện cho sản xuất,… nên không đảm bảo sự bền vững. Nguyên nhân chính do triển nghề nuôi tôm đi trước quy hoạch của ngành chuyên môn.
Theo đánh giá của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trà Vinh, sản xuất nông nghiệp của địa phương đang tồn tại và rất nhiều khó khăn. Những hạn chế, yếu kém về công tác quy hoạch, ứng dụng khoa học công nghệ, cơ sở hạ tầng kỹ thuật, phương thức xuất nhỏ lẻ, manh mún... đang là một thách thức lớn đối với tỉnh trong chương trình tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Do đó, ngành nông nghiệp Trà Vinh phải thay đổi một cách căn cơ, hướng đến phương thức sản xuất khoa học hơn, hiện đại hơn để tạo đột phá mới.
Chủ trương đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền có ý nghĩa quan trọng đối với giáo dục ở địa bàn biên giới.
Từ những mẻ tinh dầu quế tại Trà My đến nguồn tiền tích lũy của lao động trẻ sau thời gian làm việc ở nước ngoài, tín dụng chính sách đang mở thêm cơ hội phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao.
Triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân, xã biên giới Lũng Cú (Tuyên Quang) đang từng bước đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với người dân vùng cực Bắc.
Sáng 23/10, Tỉnh ủy Điện Biên tổ chức Hội nghị tổng kết thực hiện Nghị quyết số 16-NQ/TW, ngày 10/10/2017 của Bộ Chính trị "về phát triển kinh tế - xã hội các xã biên giới đất liền gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và đối ngoại".
Trước tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ sau sắp xếp trường, lớp, tỉnh Nghệ An đang triển khai biệt phái, dạy liên trường và rà soát nhu cầu nhân lực theo từng môn học.
Ban Đại diện Cộng đồng Chăm Hồi giáo Islam tỉnh An Giang đã đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, lồng ghép những những tình huống thực tế trong đời sống hàng ngày vào các buổi sinh hoạt tôn giáo, qua đó giúp bà con dễ hiểu và chấp hành tốt quy định của pháp luật.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 66/2025/NĐ-CP ngày 12/3/2025 của Chính phủ quy định chính sách cho trẻ em nhà trẻ, học sinh, học viên ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo và cơ sở giáo dục có trẻ em nhà trẻ, học sinh hưởng chính sách.
Phát huy vai trò hạt nhân lãnh đạo ở cơ sở, nhiều chi bộ thôn, bản miền núi tỉnh Thanh Hóa đã vận động người dân phát triển kinh tế, giảm nghèo, hiến đất, góp công xây dựng hạ tầng, từng bước nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống.
Ngày 21/10, tại xã biên giới Ba Sơn, tỉnh Lạng Sơn, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn tổ chức tuyên truyền pháp luật về phòng, chống xuất nhập cảnh trái phép, tổ chức, môi giới cho người khác xuất nhập cảnh trái phép; vận chuyển trái phép hàng hóa, hàng cấm trên địa bàn khu vực biên giới năm 2026.
Nâng cao hiểu biết pháp luật cho học sinh, sinh viên vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) không chỉ là nhiệm vụ giáo dục thuần túy, mà còn là giải pháp căn cơ để phát triển nguồn nhân lực bền vững.
Đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng đang được tỉnh Quảng Ngãi xác định là giải pháp quan trọng nhằm tạo việc làm, nâng cao thu nhập và thúc đẩy giảm nghèo bền vững, nhất là tại khu vực miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Với sự chủ động của chính quyền địa phương cùng các chính sách hỗ trợ thiết thực, nhiều thanh niên vùng cao đã mạnh dạn tiếp cận thị trường lao động nước ngoài, từng bước cải thiện đời sống gia đình và tích lũy nguồn lực phát triển kinh tế khi trở về quê hương.
Công tác giáo dục, phổ biến pháp luật cho học sinh, sinh viên vùng dân tộc thiểu số và miền núi thời gian qua đã nhận được nhiều quan tâm, phối hợp từ nhà trường, ngành Tư pháp và các tổ chức đoàn thể, nhưng hiệu quả mang lại chưa thực sự đồng đều.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Quy định số 224-QĐ/TW về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh, quy định về chủ trương, nguyên tắc, giới hạn, quyền, trách nhiệm và kiểm soát xung đột lợi ích đối với đảng viên tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh.
Trước những thách thức mang tính đặc thù tại khu vực miền núi như nạn tảo hôn, nguy cơ vi phạm lâm nghiệp hay các cạm bẫy trên không gian mạng, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số (DTTS) đang đóng vai trò then chốt.
Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) đề xuất mở rộng dịch vụ bưu chính phổ cập từ thư sang cả gói, kiện hàng hóa trên phạm vi toàn quốc, tạo điều kiện để người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo tiếp cận thương mại điện tử.
Nhằm kịp thời phát hiện, đấu tranh với tội phạm mua bán người, Bộ đội Biên phòng đã thiết lập thế trận liên hoàn; tăng cường truyền thông, nâng cao nhận thức và kỹ năng nhận diện dấu hiệu nguy hiểm, kiểm chứng thông tin giúp người dân phòng tránh, nhất là nhóm có nguy cơ cao bị mua bán.
Với quyết tâm không để trở thành "điểm nóng" về mua bán người, thời gian qua lực lượng Bộ đội Biên phòng đã đánh trúng, đánh mạnh các đường dây tội phạm xuyên quốc gia từ sớm, từ xa, từ ngoài biên giới; xây dựng thế trận lòng dân vững chắc bảo vệ cuộc sống bình yên nhân dân.
Thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, tính đến giữa tháng 10/2026, tỉnh Cao Bằng đã tổ chức khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí cho hơn 380.000 lượt người dân, đạt tỷ lệ bao phủ trên 72,4%.
Với phương châm “sát dân, gần dân”, mô hình Dân vận khéo “Lực lượng Cảnh sát cơ động - Sát dân, gần dân” của Phòng Cảnh sát cơ động (Công an tỉnh Quảng Ngãi) đang hướng mạnh về cơ sở, nhất là những địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới còn nhiều khó khăn.
