Thời gian qua, nhận thấy tiềm năng kinh tế từ việc nuôi giống gà đen bản địa, nhiều hộ dân trên địa bàn tỉnh Lai Châu đã liên kết với nhau để bảo tồn và phát triển đàn. Bước đầu giống gà này đã đem lại hiệu quả kinh tế cao cho các hộ dân nơi đây.
Gà đen bản địa là giống quý hiếm bởi giá trị dinh dưỡng tốt và được người tiêu dùng ưa chuộng. Tại huyện Than Uyên, mô hình nuôi gà đen bản địa đang được nhiều hộ gia đình ở xã Pha Mu nhân giống, tăng đàn. Do gà đen bản địa bị lai hóa nên hiện nay các nông hộ đã liên kết nhóm hộ nhằm bảo tồn giống và được chính quyền địa phương hỗ trợ liên kết đầu tư con giống, tìm kiếm thị trường tiêu thụ ổn định cho người dân; từng bước hình thành sản phẩm nông sản đặc trưng.
Gà đen bản địa là giống gà quý hiếm, bởi giá trị dinh dưỡng tốt và được người tiêu dùng ưa chuộng, mỗi con trưởng thành có trọng lượng từ 3-4kg. Ảnh: Đinh Thùy - TTXVN phát
Thấy được hiệu quả kinh tế từ việc nuôi gà đen bản địa, gia đình chị Phá Thị La ở bản Huổi Bắc, xã Pha Mu được chính quyền xã liên kết hỗ trợ với Tổ chức INKOTA - Cộng hòa Liên bang Đức tài trợ cấp cho 50 con gà giống; lứa đầu tiên gia đình lựa chọn con gà khỏe mạnh để ấp trứng và phát triển đàn lên 70 con. Sau khi xuất chuồng, gia đình chị La bán 30 con gà thịt với số tiền hơn chục triệu đồng. Số tiền thu được gia đình chị tiếp tục xoay vòng mua thêm giống gà đen bản địa về nuôi. Từ việc đầu tư vào mô hình chăn nuôi gia đình đã có thêm thu nhập.
Chị Phá Thị La, bản Huổi Bắc chia sẻ: “Gia đình mình được hỗ trợ 50 con giống gà đen, mình có gắng chăm sóc đàn gà và phát triển lên 70 con. Lứa đầu mình bán được 30 con gà thịt, giúp gia đình có thêm khoảng thu nhập và mua thức ăn cho gà. Mình sẽ tiếp tục nhân đàn bởi nhận thấy nuôi gà đen đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với vật nuôi khác”.
Hiện nay, gà đen bán thịt có giá dao động từ 140.000 - 200.000 đồng/kg, mỗi con trưởng thành nặng từ 3 đến 4 kg. Sau khi trừ chi phí chăn nuôi, mỗi con gà đen cho lãi khoảng trên 500.000 đồng. Tổ chức INKOTA - Cộng hòa Liên bang Đức đã đầu tư cấp giống gà đen bản địa cho bà con ở bản Huổi Bắc với 550 con giống và giá gà giống 60.000 đồng/con giống. Việc chăn nuôi gà đen bản địa đã đem lại lợi nhuận lớn cho các hộ dân được hưởng dự án.
Để chăn nuôi hiệu quả, xã Pha Mu đã thành lập nhóm hộ gồm có 11 hộ dân tham gia đăng ký nuôi gà đen, hưởng dự án mỗi hộ được hỗ trợ 50 con giống. Sau lứa đầu tiên nhóm hộ đã tự xoay vòng vốn và đầu tư phát triển thêm.
Anh Hoàng Văn Thái - Trưởng nhóm nuôi gà đen, bản Huổi Bắc cho biết, khi liên kết nhóm hộ sẽ giúp các hộ dân chia sẻ kinh nghiệm với nhau, cùng nhau phát triển đàn một cách thuận lợi. Các hộ nuôi gà cũng luôn tích cực chăm sóc, khi gà có biểu hiện bệnh đều liên hệ với trưởng nhóm và các thành viên để mua thuốc chữa kịp thời, không có tình trạng gà chết hàng loạt. Mỗi hộ được 50 con gà giống sẽ lựa ra con khỏe nhất để đẻ trứng rồi nhân giống, nâng tổng số gà đen cao hơn.
Thực tế cho thấy, giống gà bản địa phù hợp với khí hậu, tỷ lệ sống và thích nghi cách nuôi chăn thả của người dân vùng cao. Đây là gà đặc sản, chất lượng thịt thơm ngon, độ dinh dưỡng cao, đặc trưng nữa là tất cả cơ thể gà đều có màu đen tạo ra loại đặc sản hiếm có, đó là những điều kiện cần thiết để xây dựng sản phẩm OCOP cho địa phương.
Ông Hoàng Phi Hùng, Chủ tịch UBND xã Pha Mu cho hay, phát triển mô hình chăn nuôi gà đen bản địa theo hướng tập trung đang được chính quyền xã khuyến khích người dân nhân rộng bởi đây là nguồn sinh kế mới cho đồng bào dân tộc với giá trị kinh tế cao; phương thức chăn nuôi phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương.
Mặt khác, mô hình này góp phần tích cực vào việc chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi, duy trì nguồn gen quý, tạo ra sản phẩm hàng hóa có chất lượng cao; đồng thời, giúp nông dân thay đổi suy nghĩ, cách làm, xây dựng thêm nhiều mô hình hiệu quả, sáng tạo trong vận dụng những tiến bộ mới vào sản xuất, thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp, nông thôn bền vững.
Anh Kháng A Già ở bản Hố Chít, xã Tà Hừa (Than Uyên, Lai Châu) mua 300 con giống gà đen bản địa kết hợp chăn nuôi đệm lót sinh học, lứa gà đầu tiên trừ chi phí anh lãi được 20 triệu đồng. Ảnh: Đinh Thùy - TTXVN phát
Tương tự, tại xã Tà Hừa, huyện Than Uyên, với tư duy đổi mới, tinh thần xung kích của tuổi trẻ, anh Kháng A Già ở bản Hố Chít đã lựa chọn nuôi giống gà đen bản địa có giá trị kinh tế cao kết hợp sử dụng đệm lót sinh học. Qua tìm hiểu nghiên cứu, việc kết hợp hệ men vi sinh vật có lợi giúp phân giải nước tiểu, phân thải, hạn chế khí hôi, thối; ức chế và tiêu diệt sự phát triển của các vi sinh vật có hại, phân của gà sau khi thu dọn đệm lót có thể dùng bón cây rất tốt.
Từ đó, anh Kháng A Già đã mạnh dạn xin nguồn hỗ trợ khởi nghiệp từ Huyện đoàn Than Uyên đầu tư mua 300 con giống gà đen bản địa chăn nuôi đệm lót sinh học. Việc xây dựng chuồng trại được anh Già xây bê tông gắn lưới sắt tạo thông thoáng, rải trấu nền chuồng dày 10 - 15 cm, đặc biệt trong mùa nóng độ ẩm đệm lót đảm bảo vừa đủ nhiệt độ, nếu thắp đèn thì cần phải treo cao. Qua một năm thực hiện mô hình khởi nghiệp của thanh niên vùng cao Kháng A Già bước đầu thành công, đem lại nguồn thu nhập cho gia đình.
Anh Kháng A Già tâm sự, khi đi làm ở ngoài thấy người khác nuôi gà đen rất hiệu quả nên về nuôi thử. Năm 2022, anh nuôi 300 con và năm nay tiếp tục mua thêm 200 con về nuôi; cố gắng chăm sóc gà hiệu quả. Sau 3 tháng nuôi gà sử dụng đệm lót sinh học, 300 con gà đen phát triển khỏe mạnh, tăng trưởng đạt chất lượng, số lượng trứng dồi dào. Gà xuất chuồng bán với giá từ 180.000 - 200.000 đồng/kg. Trừ chi phí chăn nuôi, lứa gà đầu tiên đã lãi 20 triệu đồng.
Bước đầu mô hình khởi nghiệp của anh Kháng A Già đã đem lại nguồn thu nhập khá, mở ra hướng đi mới trong chăn nuôi tại địa phương. Tiếp tục mô hình nuôi gà sử dụng đệm lót sinh học, lứa gà thứ 2 được anh Già đầu tư mua 200 con giống, nhân rộng quy mô và tạo nguồn giống cung cấp cho các nông hộ.
Bí thư Huyện đoàn Than Uyên Đỗ Văn Tuấn cho biết, các mô hình nông nghiệp trong phong trào thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp đang là chương trình trọng tâm, trọng điểm của Huyện đoàn Than Uyên nhiệm kỳ 2022-2027. Huyện đoàn đang đồng hành với thanh niên rất nhiều mô hình như: nuôi gà đen tại bản Hố Chít, xã Tà Hừa, nuôi ong xã Pha Mu, xã Mường Mít… Các mô hình này, Huyện đoàn cùng với Đoàn cơ sở kết nối cho thanh niên tìm các nguồn giống phát triển, kết nối nguồn vốn, quảng bá sản phẩm, xây dựng thương hiệu nhằm đưa các sản phẩm trở thành sản phẩm OCOP cạnh tranh trên thị trường.
Hiệu quả của mô hình nuôi gà trên đệm lót sinh học vật nuôi giảm tỷ lệ mắc bệnh cao, nhất là tiêu chảy, hen; giảm tỷ lệ chết ở gà đẻ là 5% và ở gà thịt là 2%. Đây là mô hình đang được cả nước khuyến khích áp dụng vì an toàn thân thiện với môi trường. Hơn nữa, giống gà đen bản địa cũng được bảo tồn tạo ra sản vật đặc trưng cho địa phương, tạo nguồn sinh kế ổn định cho người dân Lai Châu.
Việt Hoàng - Đinh Thùy
