Trồng lúa tiết kiệm nước để ứng phó với biến đổi khí hậu
Theo đó, trồng lúa áp dụng kỹ thuật “1 phải 5 giảm". Một là phải sử dụng giống xác nhận và 5 giảm gồm giảm lượng giống gieo sạ, lượng phân bón (đạm), sử dụng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV), lượng nước và giảm thất thoát sau thu hoạch. Bên cạnh đó, kết hợp tưới nước theo phương pháp ngập khô xen kẽ trong canh tác lúa là cách mà nhiều nông dân tỉnh An Giang đang sử dụng.
Theo ông Trần Anh Thư, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh An Giang, hiện tại và trong tương lai, nguồn nước ở hạ lưu các con sông ở Đồng bằng sông Cửu Long ngày càng ít hơn; nguồn nước sẽ không đủ để cung cấp cho ruộng lúa trong suốt quá trình canh tác. Điều này, khiến xâm nhập mặn ngày một sâu hơn vào đất liền. Về lâu dài, tác động của biến đổi khí hậu lên sản xuất nông nghiệp của tỉnh An Giang đã làm ảnh hưởng đến sản lượng, chất lượng, cơ cấu cây trồng, vật nuôi,…
Chăm sóc lúa trên cánh đồng lúa một giống tại xã Ia Yeng. Ảnh: Hoài Nam – TTXVN Trước tình hình này, bên cạnh việc theo dõi sát sao diễn biến thời tiết, thực hiện cơ cấu lại mùa vụ, chuyển đổi giống cây trồng, nạo vét kênh mương,…, ngành nông nghiệp tỉnh An Giang cùng nông dân đã bắt tay vào ứng dụng nhiều biện pháp canh tác lúa thông minh và sử dụng tiết kiệm nguồn nước tưới dưới sự hướng dẫn của cán bộ khuyến nông nhằm giảm chi phí, tăng lợi nhuận và góp phần bảo vệ môi trường.
Vụ Hè Thu năm 2017, ông Dương Văn Công Dũng, nông dân xã Bình Thành, huyện Thoại Sơn tham gia thí điểm trồng 0,5ha lúa tiết kiệm nước kết hợp mô hình “1 phải 5 giảm” theo hướng dẫn của cán bộ khuyến nông. Kết quả cho thấy quản lý tốt sâu bệnh, tiết kiệm nguồn nước ngọt trước và sau khi thu hoạch lãi 6,3 triệu đồng, cao hơn so với canh tác theo lối cũ, ông Dũng nói.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Đệ, Phó Trưởng khoa Phát triển Nông thôn, Trường Đại học Cần Thơ cho rằng, ngành nông nghiệp của Việt Nam nói chung và vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng đang phải đối mặt với tình hình biến đổi khí hậu diễn ra ngày càng phức tạp, vì thế tiết kiệm nước rất quan trọng. “Nước không phải là tài nguyên vô tận như trước đây chúng ta vẫn nghĩ”, ông Đệ nói.
Theo ông Nguyễn Ngọc Đệ, cây lúa cần nhiều nước để duy trì sự sinh trưởng, phát triển nhưng không đồng nghĩa với việc lúc nào cũng cần giữ cho lúa ngập trong nước. Ruộng lúa bị ngập nước quá lâu sẽ làm tăng lượng phát thải khí nhà kính, tạo điều kiện phát tán ốc bươu vàng, mầm bệnh và cỏ dại phát triển. Đặc biệt, còn gây lãng phí nguồn nước trước tình trạng hạn mặn đang đe dọa đến hoạt động sản xuất.
Xung quanh vấn đề này, Giáo sư Võ Tòng Xuân, Hiệu trưởng Trường đại học Nam Cần Thơ, chuyên gia nông nghiệp hàng đầu Việt Nam và thế giới, cho biết, kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ trong sản xuất lúa cần được nhân rộng. Đây là phương pháp đơn giản, tiết kiệm nước tưới, hạn chế đổ ngã, nâng cao năng suất và sản lượng lúa. Nông dân chỉ cần nắm vững cách quản lý nước theo các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây lúa, biết cách sử dụng ống đo mực nước là có thể làm được.
Theo Giáo sư Võ Tòng Xuân, canh tác lúa để ruộng khô xen lẫn ngập nước một cách hợp lý, có thể giảm lượng khí phát thải nhà kính 20 - 30% so với để ngập nước liên tục. Sự giảm này có giá trị rất lớn vì sản xuất lúa gạo đang phát thải khí metan chiếm đến 15 - 25% lượng khí metan toàn cầu.
Giải pháp tiếp theo là giảm lượng phân đạm vô cơ, để giảm phát thải oxit nitơ (N2O). Phân đạm vô cơ được thay bằng phân bón hữu cơ, cũng có nghĩa sử dụng triệt để rơm rạ để làm phân bón. Việc này đem lại lợi ích kép, vì không còn tình trạng đốt rơm rạ nên cũng giảm phát thải khí cacbonic (CO2).
Chính vì vậy, “việc canh tác lúa áp dụng kỹ thuật lúa tiết kiệm nước kết hợp với mô hình “1 phải 5 giảm” sẽ là hướng đi bền vững, thân thiện với môi trường cho ngành nông nghiệp các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long. Các địa phương trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long cần mở rộng các mô hình trình diễn, hỗ trợ người nông dân trong việc trang bằng mặt ruộng, có chính sách hỗ trợ phát triển kỹ thuật canh tác lúa tiết kiệm nước kết hợp trong “1 phải 5 giảm” tại các cánh đồng lớn như vậy tính hiệu quả của mô hình sẽ cao hơn”, Giáo sư Võ Tòng Xuân khuyến cáo.
Ở vùng biên giới Nà Hỳ, tỉnh Điện Biên, nơi điều kiện tiếp cận công nghệ của người dân còn hạn chế, những người lính Đồn Biên phòng Nậm Nhừ đang tìm cách đưa thông tin chính thống và kỹ năng số đến gần hơn với từng bản làng. Từ những chiếc điện thoại, mã QR đến loa truyền thanh di động, họ đang trở thành những “người lính truyền thông số”, giúp bà con chủ động hơn trong tiếp cận thông tin và bảo vệ mình trên không gian mạng.
Thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục công lập, năm học 2026-2027, hệ thống trường học trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk bước vào giai đoạn vận hành theo mô hình mới. Toàn tỉnh giảm 642/1.267 cơ sở giáo dục, tương đương 50,7%. Quy mô mạng lưới thay đổi kéo theo những thay đổi lớn về tổ chức, đội ngũ và phương thức quản lý. Những ngày đầu vận hành cho thấy, các trường cơ bản bảo đảm việc dạy và học; đồng thời bắt đầu nhận diện những thuận lợi, khó khăn và từng bước điều chỉnh cách quản trị để phù hợp với mô hình mới.
Những ngày đầu năm học mới, ở ngôi trường lần đầu vang lên tiếng trống khai trường, 95 học sinh có hoàn cảnh đặc biệt đã bắt đầu một hành trình mới. Các em là con thương binh, liệt sĩ Công an nhân dân, trẻ em dân tộc thiểu số và học sinh thuộc diện bảo trợ xã hội, có hoàn cảnh khó khăn. Từ năm học 2026 – 2027, Trường Văn hóa Công an nhân dân IV tại Tây Ninh trở thành mái nhà chung, nơi các em được chở che, học tập, rèn luyện và tự tin nuôi dưỡng ước mơ.
Công nghệ số đang ngày càng khẳng định vai trò kỳ diệu trong việc rút ngắn khoảng cách địa lý ở các thôn, bản vùng cao, biên giới Lào Cai. Các mô hình thí điểm thôn số tiêu biểu đã được triển khai bước đầu cho thấy hiệu quả vượt trội trong xóa nghèo công nghệ từ cấp cơ sở; góp phần hình thành thói quen ứng dụng công nghệ số tại cộng đồng dân cư; nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.
Những năm qua, giáo dục tại các xã biên giới của tỉnh Tây Ninh đã có nhiều chuyển biến tích cực khi mạng lưới trường lớp ngày càng hoàn thiện, tỷ lệ huy động học sinh đến trường được duy trì ở mức cao, chất lượng giáo dục từng bước nâng lên. Tuy nhiên, vẫn còn đó không ít “điểm nghẽn” về điều kiện kinh tế, cơ sở vật chất và nguồn lực đầu tư đòi hỏi sớm được tháo gỡ nhằm phát triển nguồn nhân lực, giữ dân và giữ vững vùng biên giới.
Phong trào “Bình dân học vụ số” cùng các chiến dịch như “Mùa hè số cùng VNeID” trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đang được triển khai đồng bộ, tạo chuyển biến tích cực trong chuyển đổi số. Đặc biệt tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, những tiện ích số đang dần được "phủ xanh", phục vụ thiết thực cho cuộc sống hằng ngày của người dân.
Sáng 27/8, tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên tỉnh Cao Bằng, UBND tỉnh phối hợp với Bộ Công an tổ chức Lễ khởi công xây dựng Cơ sở giáo dục trẻ khuyết tật. Buổi lễ có sự tham dự của Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an cùng nhiều lãnh đạo Bộ Công an.
Chiều 26/8, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai tổ chức buổi gặp mặt, tuyên dương các học sinh thuộc Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi Đồn Biên phòng” thi đỗ vào các trường đại học năm 2026.
Giảm chi phí, chủ động phòng bệnh, nâng cao chất lượng đàn vật nuôi và bảo vệ môi trường đang là những yêu cầu thiết yếu được người chăn nuôi quan tâm. Từ những thay đổi trong cách chăm sóc, vệ sinh chuồng trại đến xử lý chất thải bằng các giải pháp sinh học, nhiều hộ dân tại Bắc Ninh đang từng bước hình thành phương thức chăn nuôi an toàn, hiệu quả và bền vững.
Thực hiện sắp xếp cơ sở giáo dục công lập theo hướng tinh gọn, quy mô hợp lý, tỉnh Lạng Sơn đặt mục tiêu giảm mạnh đầu mối, tập trung nguồn lực cho dạy và học; đồng thời bảo đảm quyền học tập của học sinh và phù hợp với đặc thù địa bàn miền núi, biên giới.
Với những học sinh ở vùng sâu, vùng xa, mô hình trường nội trú không chỉ tạo điều kiện học tập thuận lợi mà còn mở thêm cơ hội tiếp cận giáo dục, từng bước thu hẹp khoảng cách vùng miền. Những ngày này, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Ia R’vê, xã biên giới Ia R’vê, tỉnh Đắk Lắk, đang khẩn trương hoàn thiện cơ sở vật chất, tổ chức tuyển sinh và vận động học sinh đến trường.
Ở các xã biên giới của tỉnh Quảng Trị, chiếc điện thoại thông minh đã dần hiện diện trong cuộc sống, nhưng với không ít người dân, để sử dụng hết những tiện ích của nó vẫn là điều không dễ dàng.
Những ngày đầu tháng 8, tại nhiều trường tiểu học ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Đắk Lắk, các lớp tăng cường tiếng Việt cho trẻ chuẩn bị vào lớp Một diễn ra trong không khí gần gũi, nhẹ nhàng. Từ những con chữ đầu tiên, các em được làm quen với tiếng Việt, trường lớp và nền nếp học tập, tạo tâm thế vững vàng trước khi bước vào năm học mới.
Trong hai ngày 19 và 20/8, tại các xã biên giới Tuyên Lâm và Hướng Phùng (tỉnh Quảng Trị), Trung tâm Phát triển Khoa học, Công nghệ và Tài năng trẻ, Tỉnh đoàn Quảng Trị phối hợp với các đơn vị, địa phương liên quan tổ chức Ngày hội “Bình dân học vụ số” năm 2026.
Năm học 2026-2027, toàn tỉnh Đắk Lắk có hơn 43.000 hồ sơ đăng ký tuyển sinh lớp 10 Trung học phổ thông. Trong khi đó, tổng chỉ tiêu ban đầu gần 40.000 học sinh.
Chiều 17/8, UBND tỉnh Lạng Sơn tổ chức triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027 và sơ kết 1 năm thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trên địa bàn tỉnh.
Tảo hôn là vấn đề ảnh hưởng đến chất lượng dân số và cơ hội phát triển của trẻ em, thanh thiếu niên ở một số địa bàn vùng cao. Để thay đổi nhận thức, tuổi trẻ Điện Biên đã tích cực đổi mới cách tuyên truyền, đồng thời tạo điều kiện để thanh niên học tập, học nghề, lập nghiệp trước khi xây dựng gia đình.
Đắk Lắk là địa phương có tỷ lệ học sinh dân tộc thiểu số cao, địa bàn rộng, nhiều vùng sâu, vùng xa, biên giới, ven biển, bãi ngang. Chỉ còn ít tuần nữa năm học 2026-2027 sẽ bắt đầu. Tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, công tác chuẩn bị trường lớp, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và vận động học sinh ra lớp đang được triển khai khẩn trương, với mục tiêu bảo đảm các điều kiện tốt nhất trước ngày khai giảng.
Điện Biên đang đẩy mạnh phát triển vùng nguyên liệu cà phê, mắc ca theo hướng tập trung, liên kết sản xuất. Cùng với hoàn thành diện tích trồng mới, các địa phương chú trọng hướng dẫn người dân chăm sóc, trồng dặm, phòng trừ sâu bệnh, tạo nền tảng nâng cao năng suất và hiệu quả cây trồng.
