Giữa cái nắng gay gắt những ngày đầu tháng 6, hàng trăm công nhân cùng trang thiết bị máy móc được huy động vẫn tiếp tục làm việc để đảm bảo tiến độ thực hiện các dự án xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở tại các xã biên giới của tỉnh Tuyên Quang.
Nằm ở địa đầu Tổ quốc, nơi những dãy núi đá tai mèo sừng sững ôm lấy bản làng, những ngôi trường mới đang mọc lên như một minh chứng sống động cho khát vọng đổi đời của đồng bào các dân tộc thiểu số. Việc đầu tư xây dựng các trường nội trú liên cấp tại 17 xã biên giới không chỉ là một dự án hạ tầng mà còn được xem như một chiến dịch vì tương lai...
Vượt qua đá cứng, đẩy nhanh tiến độ
Tại các xã biên giới như Thanh Thủy, Nghĩa Thuận, Sơn Vĩ, Pà Vầy Sủ..., lâu nay việc đi học của con em đồng bào các dân tộc gặp muôn vàn khó khăn. Đường xá đi lại khó khăn, hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt khiến con chữ đôi khi trở nên "quá nặng" đối với đôi chân nhỏ bé của các em.
Dự án xây dựng 17 trường Phổ thông dân tộc nội trú liên cấp được tỉnh triển khai là lời giải cho bài toán đó. Với quy mô phục vụ hơn 12.500 học sinh, những ngôi trường này được thiết kế theo mô hình hiện đại, đầy đủ phòng học, khu nội trú và khu vui chơi, giúp các em có một "ngôi nhà thứ hai" để yên tâm học tập. Trong đó, 6 dự án được khởi công từ cuối tháng 12/2025 với tổng mức đầu tư trên 1.300 tỷ đồng tại các xã Thanh Thủy, Minh Tân, Phố Bảng, Sơn Vĩ, Xín Mần và Pà Vầy Sủ.
Tại dự án trường Phổ thông dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Minh Tân, hơn 400 công nhân đang chia ca thi công liên tục. Hiện nay, tất cả 15/15 hạng mục chính đã được triển khai, khối lượng hoàn thành đạt khoảng 65%.
Ông Đinh Trung Hải, Chỉ huy trưởng thi công trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Thanh Thủy chia sẻ, dù điều kiện thời tiết nắng nóng khắc nghiệt, chi phí vật liệu và nhân công tăng cao, nhưng nhà thầu xác định đây là công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với học sinh vùng biên giới. Do vây, đơn vị huy động tối đa nhân lực, máy móc, tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp”, tranh thủ từng ngày để đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành công trình đúng kế hoạch, bảo đảm chất lượng và an toàn.
Việc xây trường ở biên giới chưa bao giờ dễ dàng. Tại xã Pà Vầy Sủ hay Xín Mần, những người thợ xây dựng phải đối mặt với địa hình dốc đứng và nền địa chất đá hộc phức tạp, thậm chí có những công trình, nhà thầu phải dùng máy khoan chuyên dụng xuyên qua tầng tầng lớp lớp đá cứng để đặt móng.
Mặc dù gặp khó khăn về vận chuyển vật liệu hay sự khan hiếm nhân lực nhưng với tinh thần "tất cả vì học sinh thân yêu", không khí tại các công trường vẫn vô cùng hối hả. Đến thời điểm này, trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Thanh Thủy có 10/10 khối nhà đã đồng loạt thi công, với khoảng 300 công nhân miệt mài làm việc, đạt trên 70% khối lượng, hứa hẹn một mùa khai giảng rộn ràng tiếng cười trong những phòng học mới khang trang, hiện đại.
Theo bà Vương Ngọc Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang, quá trình triển khai các dự án gặp nhiều khó khăn do địa hình chia cắt phức tạp, độ dốc lớn, địa chất không đồng đều, nhiều khu vực ta luy cao, nền đất yếu, dễ sạt lở, gây khó khăn cho việc thi công. Đó chưa nói đến giá nguyên vật liệu xây dựng, nhiên liệu và chi phí vận chuyển có nhiều biến động, tăng cao so thời điểm lập dự toán, nhất là giá xăng, dầu, vật liệu xây dựng thông thường đã ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công các dự án.
Ông Lương Văn Đoàn, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình tỉnh Tuyên Quang cho hay, không chỉ tại xã Sơn Vĩ mà ở xã Xín Mần, quá trình san nền còn phát sinh sạt lở và xuất hiện mạch nước ngầm, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nền móng và ta luy công trình. Các đơn vị buộc phải bổ sung giải pháp xử lý kỹ thuật, kéo dài thời gian thi công và phát sinh thêm chi phí.
Cùng đó, dù tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành đẩy nhanh thủ tục khoanh vùng và cấp phép mỏ vật liệu, nhưng thực tế cho thấy việc hoàn tất cấp phép khai thác có thể kéo dài khoảng 6 tháng, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ các dự án.
Quyết tâm chính trị
Thực hiện Thông báo kết luận số 81-TB/TW của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học tại các xã biên giới, tỉnh Tuyên Quang coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng của cả hệ thống chính trị, được triển khai với quyết tâm cao, dưới sự lãnh đạo thống nhất của cấp ủy gắn với trách nhiệm của người đứng đầu.
Các sở, ngành đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành các quyết định thực hiện dự án đầu tư công khẩn cấp; phân bổ, bố trí nguồn vốn đầu tư công và ngân sách địa phương; đẩy nhanh giải phóng mặt bằng; ký kết hợp đồng với các đơn vị thi công, tư vấn giám sát; xây dựng đường găng tiến độ và tổ chức triển khai đồng loạt các dự án từ tháng 12/2025.
Theo bà Vương Ngọc Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang, sau 5 tháng triển khai thi công, đến nay có 2/6 dự án vượt tiến độ, dự kiến hoàn thành, bàn giao và đưa vào sử dụng sớm hơn so với kế hoạch; 4 dự án còn lại đang tập trung đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành đúng kế hoạch. Đối với các dự án khởi công năm 2026, có 1 dự án được triển khai, 10/11 dự án còn lại đang được thẩm định và phê duyệt, dự kiến khởi công vào đầu tháng 6/2026. Lũy kế giải ngân đến hết tháng 6/2026 dự kiến đạt 688 tỷ đồng.
Để bảo đảm các trường học nơi biên giới đưa vào hoạt động đồng bộ, hiệu quả ngay sau khi hoàn thành xây dựng, tỉnh Tuyên Quang đã thành lập 3 tổ công tác chuyên trách. Theo đó, tổ công tác số 1 tập trung chỉ đạo, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thi công; tổ công tác số 2 rà soát, xây dựng bộ máy quản lý, bố trí đội ngũ giáo viên bảo đảm chất lượng và phù hợp với đặc thù vùng biên giới; tổ công tác số 3 chỉ đạo các địa phương rà soát kỹ nhu cầu thực tế, ưu tiên mua sắm trang thiết bị tối thiểu, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí. Đồng thời, tỉnh khuyến khích đẩy mạnh xã hội hóa đối với các hạng mục ngoài danh mục đầu tư nhằm nâng cao điều kiện học tập, sinh hoạt cho học sinh.
Đặc biệt, tỉnh đang yêu cầu lãnh đạo các sở, ban, ngành, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình tỉnh và các xã biên giới tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ; chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; huy động tối đa nguồn lực để hoàn thành các dự án đúng mục tiêu, tiến độ và chất lượng. Đồng thời, quản lý chặt chẽ chi phí đầu tư, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Trước mắt, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình tỉnh với vai trò chủ đầu tư xây dựng kế hoạch tiến độ chi tiết cho từng dự án và hạng mục; chủ động điều chỉnh, bù tiến độ đối với các công trình chậm, huy động đầy đủ nhân lực, máy móc, thiết bị để đẩy nhanh thi công; khẩn trương mua sắm, lắp đặt trang thiết bị phục vụ dạy học, sinh hoạt và các hạng mục phụ trợ, bảo đảm đồng bộ với tiến độ xây dựng.
Đối với 6 xã đang triển khai thi công dự án gồm Thanh Thủy, Minh Tân, Phố Bảng, Sơn Vĩ, Pà Vầy Sủ và Xín Mần sẽ phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư, bảo đảm an ninh trật tự, hỗ trợ giải quyết khó khăn về nhân lực, vật liệu xây dựng và các điều kiện cần thiết khác; tham gia giám sát cộng đồng đối với các dự án trên địa bàn. Các địa phương tiếp tục hoàn thiện phương án tuyển sinh, điều kiện nội trú và huy động nguồn lực xã hội hóa phục vụ hoạt động của nhà trường.
Đồng thời, 11 xã đang chuẩn bị đầu tư dự án gồm Đồng Văn, Lũng Cú, Sà Phin, Thắng Mố, Bạch Đích, Tùng Vài, Nghĩa Thuận, Cán Tỷ, Thàng Tín, Bản Máy và Lao Chải cũng đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, hoàn thiện các thủ tục liên quan đến đất đai, chuyển mục đích sử dụng rừng và đất trồng lúa; chuẩn bị nguồn lao động địa phương sẵn sàng phục vụ thi công khi dự án được triển khai.
Xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, Tuyên Quang đặt mục tiêu đưa 6 trường vào sử dụng ngay từ năm học 2026-2027, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, tạo điều kiện học tập tốt hơn cho học sinh vùng biên giới.
Những viên gạch cuối cùng được hoàn thiện, các ngôi trường tại nơi địa đầu cực Bắc của Tổ quốc sẽ không chỉ thay đổi diện mạo vùng cao mà còn thay đổi cả cuộc đời của hàng nghìn đứa trẻ. Con chữ sẽ không còn xa vời và ước mơ của các em còn bay cao hơn từ những mái trường khang trang giữa lòng đại ngàn./.
