Là một trong những xã khó khăn nhất của tỉnh Nghệ An, nhờ định hướng tuyên truyền, thay đổi tư duy, đồng bào dân tộc nơi đây đã thoát nghèo, có thu nhập ổn định, vươn lên phát triển kinh tế từ chính sách hỗ trợ người dân đi lao động ở nước ngoài.
Gõ cửa từng nhà mở hướng nghề
Chiêu Lưu có 11 bản, chủ yếu là người dân tộc Thái và Khơ Mú, sinh sống rải rác giữa những triền núi, bên bờ suối. Từ năm 2020 trở về trước, cái nghèo, cái đói từng ăn sâu vào đời sống người dân nơi đây. Nguyên nhân chính là do đồng bào dân tộc thiểu số gặp nhiều rào cản về nhận thức, đặc biệt là tư duy “thoát nghèo”. Thế nhưng, bước ngoặt đến khi chính quyền địa phương quyết tâm mở lối thoát nghèo cho người dân bằng con đường lao động sang nước ngoài làm việc, như một "làn gió mới" thổi qua vùng đất này.
Khi xã bắt đầu vận động người dân đi lao động ở nước ngoài, không ai tin đây là con đường thoát nghèo, họ sợ rủi ro, sợ nợ nần. Để người dân tin tưởng, các cán bộ xã tranh thủ từng giờ rảnh, đến tận từng nhà, từng cụm dân cư để tuyên truyền, thuyết phục, lấy những trường hợp thành công làm minh chứng, đồng thời phối hợp cùng Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội (nay là Phòng Nội vụ) huyện Kỳ Sơn, các doanh nghiệp... tổ chức tuyên truyền, định hướng nghề nghiệp cho người dân trong bản.
Ông Lô Văn Cáng, Chủ tịch UBND xã Chiêu Lưu cho biết: “Tại các buổi tuyên truyền, chúng tôi hay lấy ví dụ thực tế về những người đã đi nước ngoài, nay về xây nhà to, mua xe đẹp, có vốn mở cửa hàng làm ăn, buôn bán... Lúc đầu, người dân còn hoài nghi, nhưng dần dần họ bắt đầu tin, tìm hiểu để được hỗ trợ đi lao động ở nước ngoài”.
Bên cạnh đó, huyện Kỳ Sơn cũng có chính sách hỗ trợ cho người dân đi làm việc ở nước ngoài. Ông Trần Thanh Bình, Phó Trưởng phòng Nội vụ huyện cho biết, nhằm kịp thời triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ đối với người lao động trên địa bàn đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng có thời hạn từ nguồn vốn sự nghiệp thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, UBND huyện Kỳ Sơn đã tư vấn, hướng dẫn người lao động hoàn thiện các thủ tục, hồ sơ theo quy định. Đồng thời, hỗ trợ cho mỗi người đi xuất khẩu lao động 7 - 8 triệu đồng, người nhiều nhất khoảng 15 triệu đồng.
Ngoài ra, Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Kỳ Sơn cũng trở thành “bà đỡ” tài chính hiệu quả cho người dân nơi đây. Ông Vũ Văn Minh, Tổ trưởng Tổ tín dụng Ngân hàng Chính sách xã hội huyện cho biết: “Nhằm kịp thời quan tâm đến đời sống người dân địa phương, đơn vị đã hỗ trợ các khoản chi phí đầu tư cho họ vay để đi nước ngoài. Ngoài hỗ trợ bằng việc cho vay tín dụng, Ngân hàng Chính sách xã hội huyện cũng phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền người dân sử dụng nguồn vốn hiệu quả”.
Với sự tuyên truyền vận động cùng chính sách hỗ trợ của chính quyền và ngân hàng, lâu dần, nhận thức người dân thay đổi. Khi những người đầu tiên sang Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc)... lao động, có tích lũy và gửi tiền về, gia đình họ có vốn đầu tư làm ăn, xây được nhà, mua xe, cuộc sống khấm khá, người dân còn lại trong bản bắt đầu tin tưởng "lối đi" thoát nghèo từ chính sách này.
Qua những câu chuyện thành công ấy, phong trào đi lao động ở nước ngoài bắt đầu lan rộng tại các thôn, bản. Từ chỗ chỉ có một vài người, đến nay, xã Chiêu Lưu đã có hàng trăm lao động làm việc tại các quốc gia phát triển. Năm 2024, xã có 31 người đi lao động ở nước ngoài, giới thiệu đào tạo nghề cho 158 người, giải quyết việc làm cho 60 lao động, đạt 100% chỉ tiêu kế hoạch. Toàn xã có dư nợ ngân hàng chính sách đi lao động ở nước ngoài hơn 1,1 tỷ đồng (chiếm gần 50% tổng dư nợ toàn huyện).
Chuyển mình giữa đại ngàn
Từng “chìm” trong khó khăn, bộ mặt nông thôn xã Chiêu Lưu giờ đây đang thực sự đổi khác. Những con đường mới mở, những căn nhà vững chãi giữa đại ngàn núi rừng Kỳ Sơn, ánh mắt đầy hy vọng của người già và những đứa trẻ nô đùa trước ngõ. Tất cả cho thấy một xã hội đang đổi thay từng ngày. Sự đổi thay ấy không đến trong một sớm, một chiều, mà là hành trình dài của ý chí, của những chính sách hỗ trợ kịp thời, hợp lòng dân, trên hết là sự đồng lòng bền chặt giữa chính quyền và nhân dân. Sự chuyển mình rõ nét nhất diễn ra ở bản Khe Nằn, một trong những “cái nôi” đi lao động ở nước ngoài đầu tiên của xã Chiêu Lưu.
Điển hình là vợ chồng anh Vi Văn Den và chị Vi Thị Hoài (bản Khe Nằn), trước đây quanh năm nghèo đói. Năm 2016, gia đình anh Den quyết định vay tiền từ Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Kỳ Sơn để cho anh đi Hàn Quốc.
Sau một năm bên xứ người, anh Den đã gửi tiền về xây một căn nhà khang trang, đầy đủ tiện nghi, điều mà trước đó họ không dám mơ tới.
“Trước đây nhà tôi làm rẫy mãi mà không đủ ăn, từ khi chồng tôi đi nước ngoài, cuộc sống gia đình đã trở nên tốt hơn. Có vốn, tôi cũng mở cửa hàng buôn bán nên có thu nhập cao hơn. Gia đình cũng đã xây được ngôi nhà mới khang trang, có của ăn của để”, chị Hoài phấn khởi kể.
Hay gia đình ông Moong Văn Dậu (ở bản Khe Nằn) là một minh chứng rõ thoát nghèo nhờ đi lao động ở nước ngoài. Trước năm 2022, gia đình ông Dậu thuộc diện hộ nghèo nhất bản, cuối năm 2023, ông đã mạnh dạn viết đơn xin ra khỏi hộ nghèo. Ông chia sẻ: “Để gia đình thoát khỏi hộ nghèo là nhờ hai đứa con đi lao động ở Đài Loan (Trung Quốc) từ năm 2023, cứ đều đặn ba tháng một lần gửi về khoảng 90 triệu đồng. Nhờ đó, mà cuối năm 2023, gia đình có tiền xây được căn nhà mới, mua thêm trâu về chăn nuôi. Chúng tôi xin nhường lại suất hộ nghèo cho các hộ khác khó khăn hơn”.
Không riêng bản Khe Nằn, làn sóng đi xuất khẩu lao động đã lan rộng ra khắp xã. Bản La Ngan từng được mệnh danh là “điểm nóng" ma túy, giờ đây cũng đang hồi sinh từng ngày. Trưởng bản La Ngan Chích Văn Lập cho biết, trước năm 2020, có thời điểm 90% hộ dân trong bản là hộ nghèo. Nhờ thanh niên đi lao động ở nước ngoài gửi tiền về để gia đình có vốn làm ăn, đến nay, toàn bản chỉ còn 58 hộ nghèo. Điển hình như gia đình ông Moong Văn Bình, cũng ở bản La Ngan, từng chỉ biết trông chờ vào làm nương. Sau khi được chính quyền địa phương tuyên truyền về xóa đói giảm nghèo từ việc đi lao động ở nước ngoài, gia đình ông đã vay ngân hàng 50 triệu đồng cho người con trai đầu đi lao động ở Đài Loan (Trung Quốc).
Ông Bình cho biết: “Năm đầu, do cháu còn phải tập trung ổn định cuộc sống bên nước ngoài nên chưa tích góp được tiền để gửi về. Từ năm thứ hai trở đi, cứ vài tháng cháu lại gửi về khoảng 60 triệu đồng. Nhờ có vốn liếng đó, gia đình tôi đã mở quán tạp hóa để kinh doanh, đời sống đỡ vất vả hơn trước nhiều”.
Không chỉ đời sống vật chất được khởi sắc, an ninh trật tự của xã cũng cải thiện đáng kể. Nếu như trước đây, các thanh thiếu niên ở địa phương không có việc làm, tỷ lệ nghiện gia tăng khiến tình hình an ninh trật tự khá phức tạp thì từ khi có chính sách hỗ trợ người dân đi lao động ở nước ngoài, cộng thêm việc chính quyền địa phương tăng cường tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, nhận thức của người dân tăng lên. Đến nay, ngoài việc đời sống người dân nâng cao, xã Chiêu Lưu đã được công nhận sạch ma túy./.
