Tây Ninh đang bước vào một cuộc chuyển mình lịch sử với lộ trình bứt phá toàn diện giai đoạn 2026-2030, trọng tâm là xây dựng nông thôn mới hiện đại và giảm nghèo đa chiều. Địa phương không chỉ đặt mục tiêu đưa 100% số xã đạt chuẩn nông thôn mới mà còn hướng tới một cột mốc mang tính nhân văn sâu sắc: Phấn đấu không còn hộ nghèo theo chuẩn Trung ương vào năm 2030. Tổng nguồn lực huy động dự kiến hơn 17.411 tỷ đồng được xem là "đòn bẩy" chiến lược để vùng đất biên cương nâng tầm vị thế, đảm bảo sự phát triển hài hòa và không để ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình đô thị hóa.
Tầm nhìn chiến lược
Nhìn vào kế hoạch tổng thể của tỉnh cho giai đoạn 2026-2030, có thể thấy rõ tư duy đổi mới của lãnh đạo tỉnh Tây Ninh. Không còn dừng lại ở những con số tăng trưởng đơn thuần, mục tiêu cốt lõi mà tỉnh hướng tới là sự phát triển hài hòa, thực chất và bền vững.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Nguyễn Hồng Thanh, xây dựng nông thôn mới của tỉnh trong giai đoạn này phải theo hướng hiện đại, bền vững và thực chất, gắn với quá trình đô thị hóa và thích ứng với biến đổi khí hậu. Tỉnh không chỉ xây cầu, làm đường mà mục tiêu cuối cùng là nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống cho mỗi người dân, nhất là vùng biên giới và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Quyết tâm này được cụ thể hóa bằng những con số vô cùng ấn tượng. Tây Ninh phấn đấu tăng thu nhập bình quân của người dân nông thôn gấp 2,5 - 3 lần so với năm 2020. Đặc biệt, mục tiêu đến năm 2030, Tây Ninh phấn đấu không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo Trung ương giai đoạn 2026-2030. Đây là lời cam kết mạnh mẽ nhất về an sinh xã hội mà tỉnh dành cho người dân.
Về hạ tầng và diện mạo nông thôn, tỉnh đặt mục tiêu đạt 100% số xã (82/82 xã) đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó có 19 xã biên giới và 10 xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Điều này không chỉ thay đổi bộ mặt làng quê mà còn củng cố vững chắc thế trận an ninh quốc phòng nơi phên dậu Tổ quốc.
Để đạt được những mục tiêu lớn, Tây Ninh xác định hạ tầng kinh tế - xã hội phải là “đòn bẩy”, trong đó tập trung toàn lực vào việc hoàn thiện mạng lưới giao thông, thủy lợi, điện và viễn thông.
Tỉnh đặt mục tiêu 100% xã có đường ô tô đến trung tâm rải nhựa hoặc bê tông; 100% ấp có đường trục chính cứng hóa, bảo đảm đi lại quanh năm. Không chỉ dừng lại ở giao thông truyền thống, hạ tầng số được đặc biệt chú trọng với việc phát triển hạ tầng viễn thông đến từng ấp, duy trì chính quyền số và ứng dụng GIS trong quản lý quy hoạch xây dựng nông thôn mới.
Kinh tế nông thôn được định hướng theo hướng sinh thái, tuần hoàn và đa giá trị. Tây Ninh sẽ tập trung cơ cấu lại ngành Nông nghiệp, khuyến khích các mô hình VietGAP, GlobalGAP và ứng dụng công nghệ cao. Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) tiếp tục được nâng tầm, ưu tiên các sản phẩm có giá trị văn hóa địa phương và thúc đẩy “OCOP xanh” gắn với thương mại điện tử.
Đặc biệt, mô hình Du lịch nông thôn gắn với bảo tồn thiên nhiên và văn hóa bản địa được kỳ vọng sẽ tạo ra sinh kế bền vững cho người dân. Việc kết nối chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ, sơ chế và chế biến sâu sẽ giúp nông sản Tây Ninh không chỉ chiếm lĩnh thị trường nội địa mà còn vươn ra xuất khẩu.
Trọng tâm của sự phát triển
Một trong những điểm sáng được tỉnh quan tâm là phát triển đặc thù vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Tây Ninh xác định thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa các vùng cư dân là nhiệm vụ chính trị trọng tâm.
Cụ thể, tỉnh phấn đấu tăng thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số bằng 1/2 bình quân chung của tỉnh và đảm bảo vùng đồng bào dân tộc thiểu số cơ bản không còn xã khó khăn. Hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao tại các thôn, ấp vùng dân tộc thiểu số sẽ được đầu tư cải tạo, gắn với việc phục hồi và phát huy giá trị các công trình kiến trúc, lễ hội truyền thống.
Trong lĩnh vực giáo dục, Tây Ninh cam kết 100% xã biên giới được đầu tư cơ sở vật chất cho các cấp học, từ mầm non đến giáo dục thường xuyên. Việc đào tạo nghề cho lao động dân tộc thiểu số được đẩy mạnh. Tỉnh phấn đấu 40% lao động người dân tộc thiểu số biết làm các ngành Công nghiệp, Dịch vụ và Du lịch.
Nhằm hiện thực hóa các nội dung về văn hóa, Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn đã giao ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì nhiều nội dung quan trọng. Việc triển khai thực hiện phải bảo đảm đúng mục tiêu, đối tượng, ưu tiên nguồn lực cho các địa bàn còn nhiều khó khăn, khu vực biên giới và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Phải bảo đảm công khai, minh bạch, không để xảy ra trùng lặp, chồng chéo trong thực hiện chính sách.
Để hiện thực hóa mục tiêu đã đặt ra, Tây Ninh dự kiến huy động tổng nguồn vốn thực hiện chương trình giai đoạn 2026-2030 lên đến khoảng 17.411 tỷ đồng. Cụ thể, ngân sách nhà nước chiếm khoảng 3.501 tỷ đồng, bao gồm vốn Trung ương, vốn tỉnh và ngân sách cấp xã.
Vốn lồng ghép là nguồn lực lớn nhất, chiếm khoảng 10.588 tỷ đồng, cho thấy sự linh hoạt trong việc kết hợp các chương trình mục tiêu khác nhau. Vốn tín dụng khoảng 676 tỷ đồng, hỗ trợ người dân vay vốn phát triển sản xuất thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội. Vốn doanh nghiệp và đóng góp cộng đồng là số còn lại. Việc huy động vốn được tỉnh quán triệt trên nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch, không huy động quá sức dân và không để phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản.
Tây Ninh xác định, để kế hoạch không chỉ nằm trên giấy, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở là yếu tố quyết định. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao vai trò cơ quan chủ quản, tham mưu điều phối chung; trong khi Sở Dân tộc và Tôn giáo chủ trì về đồng bào dân tộc.
Các tổ chức chính trị - xã hội như Mặt trận Tổ quốc, Hội Nông dân, Hội Phụ nữ và Đoàn Thanh niên đều có những đề án riêng biệt: Từ “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp”, “Nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi” đến “Trí thức trẻ tình nguyện tham gia xây dựng nông thôn mới”.
Đặc biệt, vai trò chủ thể của người dân được đặt lên hàng đầu. Người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn trực tiếp tham gia lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và giám sát các công trình tại địa phương. Các mô hình “thôn thông minh”, “Camera AI giám sát an ninh” hay “Kinh tế tuần hoàn quy mô hộ gia đình” sẽ là những viên gạch xây dựng nên một nông thôn Tây Ninh hiện đại và an toàn.
Tây Ninh đang tự tin hướng tới năm 2030 với một vị thế mới, một vùng nông thôn xanh, sạch, đẹp, nơi bản sắc văn hóa được gìn giữ, kinh tế phát triển và sự ấm no hiện hữu trong từng nếp nhà đồng bào dân tộc chính là đích đến của hành trình này. Việc gắn xây dựng nông thôn mới với củng cố niềm tin của nhân dân vào chủ trương của Đảng và Nhà nước, bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh khu vực biên giới. Tây Ninh không chỉ đang xây dựng nông thôn mới cho mình, mà còn đang xây dựng một cột mốc lòng dân vững chãi nơi biên cương Tổ quốc./.
