Hằng năm, cứ vào mùa lễ hội (từ tháng 3 đến tháng 4), anh Chamaléa Liếp (xã Phước Thành, Bác Ái - Ninh Thuận) lại gác việc nương rẫy, rong ruổi khắp nơi biểu diễn mã la góp niềm vui cho mọi người. Bàn tay điêu luyện của anh đánh vào mã la phát ra âm thanh dồn dập, lay động tâm hồn. Mã la bao đời nay không thể thiếu trong đời sống tinh thần của đồng bào Raglai. Có một thời, bà con vùng cao coi mã la là thứ tài sản quý giá, bởi thế không ít gia đình đánh đổi cả đàn bò chỉ để lấy một bộ mã la. Gần đây, cuộc sống đổi thay, nhận thức của người Raglai đã khác nhiều so với trước, nhưng vẫn có gia đình còn giữ được những bộ mã la do tổ tiên để lại. Theo số liệu thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Ninh Thuận, hiện nay, ở 26 xã, 78 thôn vùng đồng bào Raglai trong toàn tỉnh Ninh Thuận có 220 bộ mã la, với 1.772 chiếc; trong đó, nhiều nhất là huyện Bác Ái với 146 bộ/1.012 chiếc.
Đội mã la của cộng đồng người Raglai ở xã Vĩnh Hải ( Ninh Hải) tham dự
Ngày hội Văn hóa dân tộc Raglai- Ninh Thuận, tổ chức vào tháng 8-2013 tại huyện Bác Ái.
Mã la là loại nhạc cụ “thiêng”, được người Raglai đặt ở những nơi trang trọng nhất trong nhà, mỗi khi đưa ra sử dụng đều phải làm lễ cúng.
Theo Nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Hải Liên, hiện có khoảng 100 bài nhạc mã la; trong đó, 3 bài rất có giá trị về âm nhạc: Ruwơ, Ruwơ Pirigy Chrao, Atok Pakrap đóng vai trò chủ đạo trong các lễ hội, hiện rất ít người biết đánh.
Để bảo tồn loại hình di sản văn hóa này, thời gian qua, ngành Văn hóa phối hợp với chính quyền địa phương tích cực vận động thành lập các đội mã la truyền thống làm nòng cốt tham gia biểu diễn trong các dịp liên hoan văn nghệ các dân tộc thiểu số.
Trong số đó, nổi lên đội mã la nữ ở xã Phước Tân (Bác Ái) từng “mang chuông đi đánh xứ người” và vinh dự nhận được nhiều giải thưởng.
Nối tiếp thế hệ nghệ nhân đi trước, đội mã la thiếu niên xã Phước Thắng đã có những chuyến lưu diễn ngoài tỉnh với nhiều tiết mục đặc sắc như tiết mục “Múa đánh mã la trong lễ bỏ mả” không lẫn vào đâu được.
Giai đoạn năm 2010 trở về trước, để vun đắp “bề dày” văn hóa của cộng đồng Raglai, các đợt phát động xây dựng Làng văn hóa, từ nguồn kinh phí Chương trình mục tiêu quốc gia, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã hỗ trợ nhiều bộ mã la cho các địa phương.
Hoạt động bảo tồn di sản văn hóa truyền thống của ngành chức năng đã làm “sống lại” các làn điệu mã la mà có nhiều nơi đứng trước nguy cơ mai một. Đơn cử như ở thôn Bố Lang, xã Phước Bình (Bác Ái), từ khi được hỗ trợ bộ mã la vào năm 2006 đến nay, đội văn nghệ dân gian luôn sử dụng ở các buổi sinh hoạt cộng đồng.
Tuy vậy, nỗ lực của ngành chức năng vẫn chưa thể bảo tồn và phát huy được khi mà những năm gần đây, mã la có dấu hiệu hao hụt dần.
Nguyên nhân của tình trạng này là hiện nay một bộ phận lớn đồng bào Raglai không còn xem mã la là nhạc khí chi phối toàn bộ đời sống tinh thần. Lớp nghệ nhân lớn tuổi có tâm huyết và sử dụng thành thạo nhạc cụ mã la lần lượt qua đời, trong khi lớp trẻ lại có trào lưu tiếp cận với nền âm nhạc hiện đại. Điều lo lắng nhất là “không gian văn hóa mã la” ít nhiều bị phá vỡ. Một phần “đất sống” của mã la là các nghi lễ, tín ngưỡng nông nghiệp gắn với núi rừng, cộng đồng làng xã đã không còn nguyên vẹn, khiến cho tiếng mã la thưa dần theo thời gian. Vì vậy, muốn khơi dậy và khôi phục “không gian văn hóa mã la” ltrước hết phải bảo tồn được các tín ngưỡng của cộng đồng người Raglai, thông qua việc thường xuyên tổ chức, duy trì các lễ hội truyền thống.
Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.
Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.
Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.
Lào Cai có 34 nhóm ngành dân tộc anh em, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 57,6% dân số toàn tỉnh với kho tàng di sản văn hóa hết sức đa dạng, phong phú và đặc sắc.
Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.
Ngày 6/9, tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với tỉnh Gia Lai tổ chức khai mạc triển lãm “Không gian Du lịch, Văn hóa - Hội nhập và lan tỏa”. Đây là một trong các hoạt động hưởng ứng Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026.
Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.
Dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9/2026, khách du lịch đến Sơn La ước đạt 385.000 lượt; trong đó, khách quốc tế đạt gần 3.760 lượt và khách nội địa đạt 381.240 lượt; doanh thu ước đạt hơn 304 tỷ đồng.
Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.
Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.
Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.
Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm.
Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.
Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.
Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.
Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.
Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.
Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.
