Khi những cơn mưa cuối mùa thưa dần và con nước trên các dòng sông bắt đầu dâng cao, cũng là lúc không khí tại các phum sóc trên địa bàn thành phố Cần Thơ trở nên náo nhiệt hơn bao giờ hết. Hàng nghìn người dân, từ các sư sãi, thanh niên trai tráng cho đến những người phụ nữ, người lớn tuổi đều chung sức, đồng lòng chuẩn bị cho Giải đua ghe Ngo năm 2026. Đây không chỉ là một cuộc tranh tài thể thao quần chúng mà còn là biểu tượng của tinh thần đại đoàn kết, sức mạnh cộng đồng và niềm tự hào sâu sắc về di sản văn hóa truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Sôi nổi khí thế tập luyện tại phum sóc
Theo kế hoạch, Giải đua ghe Ngo thành phố Cần Thơ mở rộng năm 2026 diễn ra từ ngày 23 đến 24/11. Giải đấu năm nay dự kiến thu hút trên 60 đội ghe Ngo nam và nữ trong và ngoài thành phố tham gia tranh tài ở hai nội dung: vô địch đồng hàng nữ cự ly 1.000 m và vô địch đồng hàng nam cự ly 1.200 m.
Để chuẩn bị cho ngày hội lớn, công tác rèn luyện thể lực, hoàn thiện kỹ thuật và chuẩn bị phương tiện tại các chùa Khmer đang diễn ra vô cùng khẩn trương. Tại chùa Bưng Cốc (xã Mỹ Hương, thành phố Cần Thơ), toàn đội đang tích cực chuẩn bị lực lượng và phương tiện với quyết tâm thi đấu hết mình. Giải năm nay, chùa Bưng Cốc đầu tư mạnh mẽ khi tham gia với 2 đội ghe nam; trong đó có một chiếc ghe nguyên khối vừa được đóng mới vào đầu tháng 1 năm 2026, dài 30 m, sức chứa khoảng 75 người và một chiếc ghe lắp ván dài 31 m, sức chứa 61 người. Việc đóng ghe mới gửi gắm rất nhiều kỳ vọng của nhà chùa về một thành tích đột phá.
Thượng tọa Liêu Huyền, Trụ trì chùa Bưng Cốc (xã Mỹ Hương) cho biết, công tác tập luyện tại chùa đã được chuẩn bị trong nhiều tháng qua. Cụ thể, đối với phương tiện thi đấu, chùa đã tổ chức đóng mới một ghe nguyên khối, đồng thời thực hiện việc trang trí và vẽ hoa văn hai bên hông ghe rất chu đáo. Thượng tọa cũng bày tỏ sự kỳ vọng rất lớn khi chất lượng ghe được đảm bảo và lực lượng tay bơi cũng được tập hợp đầy đủ. Đặc biệt về mặt tinh thần, toàn thể đội ngũ vận động viên của cả 2 ghe năm nay đều cho thấy sự tiến bộ vượt bậc so với các năm trước, thể hiện rõ qua tinh thần tự nguyện, sự đồng lòng và khả năng phối hợp ăn ý.
Với lực lượng tham gia đông đảo khoảng 200 tay bơi cho cả 2 chiếc ghe, công tác huấn luyện tại chùa Bưng Cốc luôn được ưu tiên đặt lên hàng đầu. Mỗi ngày, toàn đội duy trì đều đặn việc bơi 3 lượt, mỗi lượt kéo dài 10 phút. Trong quá trình này, các tay bơi được yêu cầu tập trung cao độ để rèn luyện kỹ năng bứt tốc trong 2 đến 3 phút cuối của mỗi lượt bơi.
Không khí luyện tập sôi nổi cũng diễn ra tại chùa Prek On Đớk, xã Nhu Gia. Cứ vào mỗi buổi chiều, sau giờ lao động, khoảng 170 vận động viên lại tập trung về chùa để tập luyện cho 2 chiếc ghe Ngo. Nhịp dầm khua nước hòa cùng tiếng hô vang dội của huấn luyện viên phá tan sự tĩnh lặng của phum sóc.
Ông Lâm Thanh Hào, một vận động viên hào hứng chia sẻ: “Mùa này tuy rất bận việc ruộng vườn, nhưng tôi và mọi người đều tranh thủ đến để cùng nhau tập luyện bơi đua, chúng tôi cố gắng tập để đảm bảo sự đều nhau, quyết tâm giành chiến thắng trong hội đua, mang vinh quang về cho chùa”.
Về tinh thần của đội ghe chùa Prek On Đớk, huấn luyện viên Danh Thanh Đạt chia sẻ, dù thời tiết thường xuyên có mưa, mọi người vẫn luôn cố gắng tranh thủ thời gian để đến tập. Về việc phối hợp kỹ thuật, anh Đạt cho hay ban huấn luyện đã có sự tính toán kỹ lưỡng bằng cách bố trí các vận động viên giàu kinh nghiệm ngồi phía trước nhằm dẫn dắt những tay bơi mới. Quá trình tập luyện sẽ được chia nhỏ thành từng đoạn; chỉ khi các thành viên đã chèo đều nhịp ở từng đoạn, toàn đội mới bắt đầu ghép đội hình hoàn chỉnh và tiến hành tập luyện đồng bộ.
Theo Đại đức Lâm Chanh Sầm Nang, trụ trì chùa Prek On Đớk, phần lớn các thành viên trong đội đều đã có kỹ thuật và kinh nghiệm. Toàn đội luôn duy trì lịch tập đều đặn vào tất cả các ngày trong tuần mà không có ngày nghỉ. Mỗi buổi tập thường bắt đầu từ 17 giờ và kéo dài đến khoảng 18 giờ 30 hoặc 19 giờ, qua đó thể hiện tinh thần và quyết tâm rất cao của mọi người. Đây là năm thứ hai chùa tham gia lễ hội đua ghe Ngo sau hơn 100 năm vắng bóng và thành tích giải nhì năm ngoái chính là ngọn lửa thôi thúc toàn đội tiếp tục nỗ lực vươn lên.
Thể thao góp phần gắn kết cộng đồng
Đằng sau những mái dầm rẽ sóng mạnh mẽ, những giọt mồ hôi ướt đẫm áo của các tay bơi là một "hậu phương" vô cùng vững chắc. Hình ảnh những người phụ nữ, những người lớn tuổi cặm cụi lo phần hậu cần, chuẩn bị từng bữa ăn, thức uống cho đội ghe đã trở thành nét đẹp văn hóa thầm lặng nhưng đầy ý nghĩa.
Tại bờ sông nơi đội ghe chùa Peam Buôl Thmây (phường Phú Lợi) tập luyện, các chị em luôn tất bật bày biện sẵn những tô mì, nồi nước lèo nóng hổi. Từ kinh phí của nhà chùa và sự đóng góp của các nhà tài trợ, những bữa ăn tươm tất được ra đời từ đôi bàn tay khéo léo và tấm lòng sẻ chia của các phật tử.
Mỗi ngày, bắt đầu từ khoảng 2 giờ chiều, bà Ông Thị Mỹ Hạnh cùng các chị em và nhiều cô chú lớn tuổi trong xóm lại quây quần tại khu vực bếp mượn tạm từ nhà tiệc của chùa để chuẩn bị nấu nướng. Công việc của họ là sơ chế nguyên liệu, đun những nồi nước lèo nóng hổi, chuẩn bị lượng lớn thức ăn phục vụ cho các vận động viên ghe Ngo. Dù công việc bếp núc vất vả, thường kéo dài liên tục đến tận 6 - 7 giờ tối mới được nghỉ ngơi, mọi người vẫn sẽ kiên trì duy trì nhịp độ này cho đến tận ngày đội ghe xuất phát đi thi đấu.
Chia sẻ về những hoạt động thầm lặng mà ý nghĩa này, bà Hạnh vui vẻ cho biết nguồn kinh phí duy trì các bữa ăn có được là nhờ sự hỗ trợ từ nhà chùa cùng tấm lòng đóng góp thêm của bà con xóm giềng. Đối với bà và mọi người tại đây, việc đồng tâm hiệp lực, bảo ban nhau nấu nướng không chỉ là sự sẻ chia công việc mà còn là cách thiết thực nhất để góp một phần công sức hỗ trợ nhà chùa trong mùa giải.
Sự chăm lo chu đáo từ hậu phương chính là liều thuốc tinh thần vô giá đối với các tay bơi. Xúc động trước tấm lòng của bà con, ông Sơn Hòa, thành viên đội ghe chùa Peam Buôl Thmây cho biết, trong suốt 20 ngày tập luyện vừa qua, ngày nào các anh em cũng được sư cả cùng các bà, các mẹ chăm lo ăn uống vô cùng đầy đủ với thực đơn đa dạng, thay đổi liên tục từ cơm, cháo đến mì, hủ tiếu. Ông cho biết thêm, chính vì phong trào đua ghe Ngo chung của chùa nên bà con đều nhiệt tình chung tay hỗ trợ, giúp các vận động viên luôn được ăn uống đầy đủ, tiếp thêm sức mạnh trước khi cùng nhau xuống nước rèn luyện.
Sự gắn kết bền chặt giữa lực lượng thi đấu và đội ngũ hậu cần đã minh chứng cho giá trị cốt lõi của môn đua ghe Ngo. Đó không đơn thuần là giành chiến thắng trên đường đua, mà là sự đồng lòng của cả một phum sóc, là niềm tự hào bảo tồn di sản của ông cha.
Chỉ khoảng 1 tháng nữa giải thể thao ghe Ngo lớn nhất của đồng bào Khmer sẽ chính thức khởi tranh. Những chiếc ghe Ngo đã sẵn sàng lao mình rẽ sóng trên dòng Maspéro. Với sự chuẩn bị công phu, bài bản và tinh thần đoàn kết tuyệt vời của cả cộng đồng, Giải đua ghe Ngo thành phố Cần Thơ mở rộng năm 2026 hứa hẹn sẽ là một mùa giải thành công. Qua đó, tiếp tục khẳng định cam kết mạnh mẽ của Cần Thơ trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào Khmer.
Sự kiện không chỉ là cơ hội để quảng bá tiềm năng kinh tế, nét đẹp văn hóa đa dạng và sự hiếu khách của người dân miền Tây Nam Bộ, mà còn tạo bước đệm cho chuỗi hoạt động quy mô lớn sắp tới như: Festival quốc tế Lúa gạo lần thứ 2, Lễ hội Văn hóa sông nước Cần Thơ. Sự kết nối giữa các sự kiện kỳ vọng sẽ tạo ra một nền tảng vững chắc để các giá trị văn hóa truyền thống không ngừng lan tỏa, đưa Cần Thơ trở thành điểm sáng thu hút du lịch.
