Những vườn na trên địa bàn xã Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn đang bước vào giai đoạn nuôi quả. Tuy nhiên, thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa rào, độ ẩm cao đã tạo điều kiện để nhiều đối tượng gây hại cho cây na như nhện đỏ, rệp sáp, bọ trĩ và đặc biệt là ruồi vàng phát triển. Ngành nông nghiệp và chính quyền địa phương đã khẩn trương triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo vệ sản lượng, chất lượng na, giữ gìn thương hiệu đặc sản địa phương.
Không chủ quan
Xã Chi Lăng có diện tích na trên 1.400 ha; trong đó diện tích cho thu hoạch khoảng1.223 ha (na đạt VietGAP 494 ha, GlobalGAP 35 ha, rải vụ trên 100 ha).
Theo Trung tâm Dịch vụ công ích xã Chi Lăng, tại các vùng trồng trọng điểm, cây na đang ở giai đoạn quả non đến phát triển quả. Đây cũng là thời điểm nhiều loại sâu bệnh bắt đầu xuất hiện với mật độ từ nhẹ đến trung bình. Qua theo dõi một số vườn diện tích rộng, trên cây na xuất hiện các đối tượng sâu bệnh, trong đó nhện đỏ và bọ trĩ là hai đối tượng khó phòng trừ. Do sâu bệnh xuất hiện rải rác, nên cơ quan chuyên môn chưa thống kê diện tích ảnh hưởng.
Với hơn 600 gốc na, gia đình bà Vi Thị Lương ở thôn Than Muội đang tất bật kiểm tra từng cây. Dù năm nay hầu hết cây phát triển khá đồng đều, song bà cho biết chưa bao giờ dám chủ quan với sâu bệnh. Hiện gia đình thường xuyên phát cỏ, tỉa cành tạo độ thông thoáng, kết hợp kiểm tra vườn hằng ngày.
Cán bộ Trung tâm Dịch vụ công ích xã Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn, tuyên truyền phòng trừ sâu bệnh hại na qua mạng xã hội.
Bà Lương chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn: “Chỉ cần vài ngày mưa nắng thất thường là nhện đỏ, bọ trĩ xuất hiện rất nhanh. Đặc biệt là ruồi vàng, nếu không đặt bẫy sớm thì tới lúc quả lớn sẽ gây thiệt hại rất nhiều. Khi phát hiện sâu bệnh sẽ xử lý theo đúng hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật, tuyệt đối không phun thuốc tràn lan. Mùa vụ năm trước, trong thôn đã có hộ do chủ quan không kiểm tra, phun thuốc không đúng cách nên sản lượng quả thu được không đáng là bao”.
Không riêng gia đình bà Lương, nhiều hộ trồng na ở xã Chi Lăng đang đồng loạt triển khai treo bẫy dính màu vàng và bẫy dẫn dụ ruồi vàng ngay từ đầu vụ theo khuyến cáo của cơ quan chuyên môn nhằm cắt đứt vòng đời của đối tượng gây hại nguy hiểm này.
Giữ giá trị thương hiệu
Mùa thu hoạch na Chi Lăng chính vụ thường bắt đầu từ cuối tháng 7 đến hết tháng 9 dương lịch.
Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, Trung tâm Dịch vụ công ích xã Chi Lăng đã ra thông báo khẩn về phòng trừ sâu bệnh hại cho cây na và triển khai đặt bẫy ruồi vàng tới các thôn; khuyến cáo người dân phát quang cỏ dại, cắt tỉa cành tạo độ thông thoáng, vệ sinh vườn sạch sẽ để hạn chế nơi cư trú của sâu bệnh.
Việc bón phân phải cân đối, tăng cường phân hữu cơ, bổ sung các nguyên tố trung lượng và vi lượng giúp cây khỏe, tăng sức chống chịu. Đối với bệnh đốm lá, cần phun phòng ngay từ đầu mùa mưa, nhất là khi bệnh mới chớm xuất hiện. Các hoạt chất được khuyến cáo sử dụng gồm Score 250EC, Ridomil Gold 68WG hoặc các loại thuốc có hoạt chất phù hợp theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
Với nhện đỏ, có thể sử dụng các hoạt chất như Ebamectin, Pyridaben hoặc Bifenazate; phun vào sáng sớm hoặc chiều mát để nâng cao hiệu quả phòng trừ. Đối với rệp sáp, bọ xít và bọ phấn, cần xử lý ngay khi mật độ còn thấp bằng các loại thuốc bảo vệ thực vật được khuyến cáo, đồng thời kết hợp vệ sinh vườn nhằm hạn chế tái phát.
Riêng với ruồi vàng, ngành chuyên môn khuyến cáo người dân sử dụng bẫy dính màu vàng hoặc bẫy dẫn dụ sinh học để tiêu diệt ruồi trưởng thành. Khi mật độ ruồi cao, có thể sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo hướng dẫn kỹ thuật, bảo đảm đúng liều lượng và tuân thủ nghiêm thời gian cách ly trước thu hoạch.
Bà Vương Thùy Liên, cán bộ Trung tâm Dịch vụ công ích xã Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn cho biết: “Chúng tôi đang tăng cường nắm tình hình, đồng thời xuống trực tiếp từng vùng na để hướng dẫn người dân nhận biết sớm các đối tượng gây hại, để xử lý ngay, tránh để sâu bệnh bùng phát. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật phải đúng quy định; người dân tuyệt đối không tự ý pha trộn nhiều loại thuốc hoặc lạm dụng thuốc hóa học, bởi ảnh hưởng đến chất lượng quả na và an toàn thực phẩm.
Xã Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn hiện có trên 1.400ha trồng na.
Chi Lăng là địa phương có diện tích na lớn tại tỉnh Lạng Sơn. Na cũng là cây trồng chủ lực mang lại thu nhập cho hàng nghìn hộ dân địa phương. Năng suất na thu hoạch trung bình tại đây đạt 10,6 tấn/ha; sản lượng ước đạt 12.980 tấn/năm (bao gồm cả na rải vụ); giá trị ước tính gần 324 tỷ đồng. Mùa thu hoạch chính vụ của na Chi Lăng thường bắt đầu từ cuối tháng 7 đến hết tháng 9 dương lịch, trong đó tháng 8 là thời điểm rộ nhất.
Ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn cho biết, các cơ quan chuyên môn và các thôn vùng trồng na đã xây dựng kế hoạch và tổ chức tập huấn cho nhân dân về quy trình trồng, chăm sóc, thu hoạch và bảo quản na. Tập trung hướng dẫn các biện pháp phòng trừ sâu, bệnh hại trên cây na; tổ chức, hướng dẫn bẫy bả đồng bộ ruồi vàng hại na tại các vùng trồng na trên địa bàn.Ngoài ra, vận động các hộ thực hiện ký cam kết, đăng ký sản xuất na an toàn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm…
Việc chủ động phòng trừ sâu bệnh sẽ giúp giảm thiệt hại trước mắt và góp phần giữ vững chất lượng, uy tín thương hiệu na Chi Lăng trên thị trường. Trong bối cảnh thời tiết còn nhiều diễn biến khó lường, sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chuyên môn và người dân, cùng việc áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật, sẽ là yếu tố quyết định để có một vụ na thắng lợi./.
