Ngoài những cơ chế mở khuyến khích các hoạt động nghiên cứu, Nhà nước cần “mạnh tay” trong việc đãi ngộ, đảm bảo được đời sống cho các nhà khoa học.
Những năm gần đây, Nhà nước, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) ngày càng quan tâm đến phát triển nguồn nhân lực KHCN với nhiều chính sách về đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng đội ngũ các NKH để đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu trong nước.
Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN, Phạm Công Tạc: Việt Nam chưa thể so sánh với các nước phát triển, nhưng hiện nay môi trường, điều kiện cho các nhà khoa học đã có những thay đổi đáng kể. Cụ thể, Chính phủ đã ban hành Nghị định 40 về việc sử dụng và trọng dụng các cán bộ khoa học và công nghệ. Trong nghị định đã có các nội dung về tạo điều kiện cho nhà khoa học trẻ tài năng được hưởng một số ưu đãi như: Được xét tuyển dụng đặc cách không qua thi vào làm việc trong tổ chức khoa học và công nghệ công lập, được ưu tiên cử tham gia chương trình nghiên cứu sau tiến sĩ chuyên ngành khoa học và công nghệ ở trong nước và nước ngoài…
Viện công nghệ sinh học và Môi trường (Đại học Tây Nguyên) có nhiều đề tài nghiên cứu được ứng dụng vào thực tế sản xuất cho hiệu quả cao. Ảnh: TTXVN
Bên cạnh đó, Bộ KH&CN vừa trình và đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án đào tạo, bồi dưỡng nhân lực khoa học và công nghệ ở trong nước và nước ngoài bằng ngân sách Nhà nước. Đề án nhằm góp phần nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kiến thức, kỹ năng quản lý, nghiên cứu, tiếp thu, làm chủ, phát triển công nghệ cao, tiên tiến, hiện đại của đội ngũ nhân lực khoa học và công nghệ, hình thành lực lượng chuyên gia khoa học và công nghệ trình độ cao. Theo đó, sẽ đào tạo, bồi dưỡng khoảng 150 chuyên gia (giai đoạn 2016 - 2020) và khoảng 200 chuyên gia (giai đoạn 2021 - 2025) ở nước ngoài nhằm hình thành đội ngũ chuyên gia khoa học và công nghệ có trình độ chuyên môn sâu, có kỹ năng nghiên cứu và triển khai những vấn đề khoa học và công nghệ của ngành, lĩnh vực đạt trình độ tiên tiến, hiện đại của khu vực và thế giới; tạo nguồn để phát triển thành nhà khoa học đầu ngành, tổng công trình sư…
Để các chính sách ưu đãi người làm khoa học, nhà nghiên cứu thực sự phát huy hiệu quả trong thực tế, các chuyên gia cho rằng cần có hai “đòn bẩy” lớn, bao gồm tạo thu nhập tương xứng và môi trường làm việc đủ động lực cho các nhà khoa học đóng góp tài năng.
Theo ông Trần Đắc Hiến, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Bộ KH&CN, các chính sách phát triển nhân lực KHCN đã tương đối đầy đủ. Tuy nhiên, các nội dung vẫn còn nói chung chung, để thực hiện có hiệu quả, cần cụ thể hơn các chính sách về đãi ngộ. Nên tập trung vào hai vấn đề hiện đang còn vướng mắc là: Tăng thu nhập cho những người làm nghiên cứu khoa học. Tuy không phải là vấn đề có yếu tố quyết định nhưng đây là điều kiện không thể thiếu. Các NKH khi về nước phải được đáp ứng các yêu cầu thu nhập, sinh hoạt, đảm bảo cuộc sống như: nhà ở, lương, thưởng… không thể kém hơn so với mức họ được hưởng khi làm việc ở các nước khác. Bên cạnh đó cũng cần có giải pháp để tạo lập môi trường làm việc khoa học và thực sự chuyên nghiệp để các NKH có thể phát huy được những kiến thức, năng lực trong nghiên cứu để có những công trình có chất lượng.
Cũng theo ông Hiến, dựa vào các chính sách đã có, hiện một số nơi đã dần có những chế độ đãi ngộ hấp dẫn. Như TP Hồ Chí Minh đã có chính sách ưu đãi với mức lương có thể lên đến 150 triệu đồng/tháng đối với NKH làm việc tại một số cơ sở nghiên cứu của thành phố. Đây là một cách làm rất mạnh dạn và có hiệu quả.
Như một giải pháp góp phần tháo gỡ những khó khăn trước mắt, vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định về việc thành lập Viện khoa học Việt Nam - Hàn Quốc (V-KIST) theo mô hình viện KIST của Hàn Quốc, là nơi để các NKH có thể thỏa sức sáng tạo, nghiên cứu, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các NKH trong nước, các chuyên gia khoa học từ các nước đến Việt Nam làm việc.
“Đây sẽ là nơi để các NKH khẳng định mình và tập trung nghiên cứu mà không lo đến cơ chế chính sách. Bên cạnh đó họ còn nhận được chế độ đãi ngộ tốt về lương, điều kiện làm việc, mà không bị kiểm soát. Là nơi thí điểm để tháo gỡ những khó khăn về cơ chế nếu các nhà khoa học thành công”, Bộ trưởng Nguyễn Quân cho biết.
Chủ động tiếp cận tiến bộ khoa học kỹ thuật, thay đổi phương thức canh tác và tham gia liên kết sản xuất đang giúp nhiều nông dân Khmer ở Vĩnh Long nâng cao hiệu quả kinh tế, từng bước cải thiện đời sống.
Sáng 7/11, Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Tuyên Quang cho biết, trong 24 giờ qua, khu vực phía Bắc của tỉnh đã có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to; khu vực phía Nam có mưa rào và dông rải rác.
Sau 5 ngày tranh tài, sáng 7/11, tại sân vận động xã Mường Lai, tỉnh Lào Cai, trận chung kết Giải bóng đá nữ xã Mường Lai mở rộng lần thứ I năm 2026 giữa đội bóng Mường Lai và Yên Thành đã diễn ra với sự theo dõi của đông đảo người dân, du khách.
Không dừng ở tuyên truyền, phong trào được triển khai bằng những việc làm cụ thể, theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, giúp người dân từng bước hình thành thói quen số trong đời sống hằng ngày.
Chợ phiên xã biên giới Xuân Nha, tỉnh Sơn La không chỉ tạo ra không gian giao thương, quảng bá sản vật địa phương, mà còn trở thành điểm đến hấp dẫn mỗi dịp cuối tuần.
Chiều 6/11, UBND tỉnh Điện Biên tổ chức Lễ phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (logo) tỉnh Điện Biên, nhằm lựa chọn tác phẩm tiêu biểu, làm cơ sở trình cấp có thẩm quyền xem xét, lựa chọn biểu trưng chính thức của tỉnh.
Ngày 6/11, tại xã Bù Gia Mập, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Đồng Nai phối hợp tổ chức Chương trình “Giao lưu nhân dân xã biên giới năm 2026”.
Tỉnh Đắk Lắk đang triển khai nhiều cách làm để đưa chuyển đổi số đi vào đời sống, từng bước thu hẹp khoảng cách, giúp người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa tiếp cận và thụ hưởng các tiện ích công nghệ.
Ngày 5/11, tại xã Tuyên Lâm, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị tổ chức khởi công dự án thành phần số 2, thuộc Dự án xây dựng tuyến đường giao thông kết nối bản Cà Xen (tỉnh Quảng Trị) với bản Rào Tre (tỉnh Hà Tĩnh).
Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, lực lượng Bộ đội Biên phòng Lai Châu đã huy động cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ xây dựng, hoàn thiện cơ sở vật chất, đồng hành cùng các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới.
Bằng uy tín, trách nhiệm và sự gương mẫu trong đời sống hằng ngày, đội ngũ người có uy tín trên địa bàn xã biên giới Phong Thổ (tỉnh Lai Châu) đang phát huy vai trò nòng cốt trong tuyên truyền, vận động nhân dân phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn an ninh trật tự và bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia.
Các lớp học xóa mù chữ và dạy tiếng dân tộc Khmer, Hoa, Chăm tại An Giang đang được duy trì và mở rộng tại nhiều địa phương, giúp đồng bào các dân tộc nâng cao khả năng đọc, viết, hạn chế tái mù chữ; qua đó góp phần bảo tồn tiếng nói, chữ viết và gìn giữ những nét văn hóa truyền thống của các dân tộc.
Vượt qua những khó khăn về cơ sở vật chất và áp lực từ mô hình quy mô lớn sau sáp nhập, đội ngũ cán bộ, giáo viên tại các trường học vùng khó khăn và các cơ sở giáo dục tỉnh Hà Tĩnh đang nỗ lực tự học, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) vào bài giảng cũng như công tác quản trị.
Phát huy tinh thần đoàn kết, chăm lo người yếu thế, gìn giữ văn hóa và nâng cao trách nhiệm là những nội dung Phật giáo chú trọng. Qua các hoạt động cụ thể, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tiếp tục vận động tăng ni, Phật tử sống tốt đời, đẹp đạo, đồng hành cùng dân tộc.
Không chỉ tăng cường tuần tra, kiểm soát, chủ động đấu tranh với các loại tội phạm, lực lượng Bộ đội Biên phòng Lạng Sơn còn chú trọng tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành pháp luật, tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.
Ngày 4/11, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Lạng Sơn tổ chức động thổ Dự án đầu tư xây dựng cầu Cửa Nam nối hai bờ sông Kỳ Cùng góp phần kết nối không gian phát triển, tạo động lực xây dựng đô thị Lạng Sơn ngày càng văn minh, hiện đại.
Ngày 3/11, UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành Quyết định số 5257/QĐ-UBND công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai gây hư hỏng kết cấu hạ tầng đường bộ tại đoạn Km136+800 - Km136+900 trên Quốc lộ 28, do ảnh hưởng của các đợt mưa lớn kéo dài từ tháng 8 đến tháng 10/2026.